بۇگىن XI استانا ەكونوميكالىق فورۋمى شەڭبەرىندە, «بايتەرەك» ۇبح» اق, بۇۇ جانە بيزنەس وكىلدەرى بيزنەس-سەكتورىن تۇراقتى دامىتۋ ماقساتتارىن ىسكە اسىرۋعا تارتۋ جولدارىن تالقىلادى.
حالىقارالىق جانە قازاقستاندىق بيزنەستىڭ وكىلدەرى, مەملەكەتتىك جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, ساراپشىلار قاۋىمداستىعى جاھاندىق, ايماقتىق دەڭگەيدە (تمد) جانە قازاقستاندا تۇراقتى دامۋ مەن ەكونوميكالىق وزگەرىستەرگە قول جەتكىزۋدەگى بيزنەستىڭ ءرولى تۋرالى ءوز كوزقاراستارىن ءبىلدىردى.
بۇل سەسسيا بيزنەستىڭ كومپانيالارى جۇمىسىنىڭ, پروتسەستەرىنىڭ جانە ستراتەگيالارىنىڭ جەكە تۇراقتىلىق قاعيداتتارىن ەنگىزۋدەگى ءبىلىم مەن تاجىريبەنى الماسۋ جانە ولاردىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى جاھاندىق دامۋ كۇنىن ناسيحاتتاۋعا بەلسەنە قاتىسۋ بويىنشا سۇحبات الاڭى بولدى.
بۇۇ-نىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى ۇيلەستىرۋشىسى نوريماس شيمومۋردىڭ ايتۋىنشا, يننوۆاتسيالار, ينۆەستيتسيالار جانە جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ ءۇشىن تەڭدەسسىز مۇمكىندىكتەردى ەسكەرە وتىرىپ, بيزنەس سەكتور باستى ەكونوميكالىق مەملەكەتتىك شەشىمدەردى تابۋ پروتسەسىندە ماڭىزدى بولماق. مىسال رەتىندە اقش ەكونوميكاسى قاراستىرىلدى. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ وڭ جوبالارى قازاقستاندا تدم-ءنىڭ دامۋىنا سەبەپ بولدى.
«بۇل ارادا, مەن قازاقستاندا مەملەكەتتىك جانە جەكە سەكتور اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ارقىلى ەڭ يننوۆاتسيالىق شارالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بولاتىندىعىن كوردىم جانە وعان سەنىمدىمىن. مىسالى, قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى اكتسيونەرى بولىپ تابىلاتىن «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورىمەن تومەن كومىرتەكتى جوبالارعا شاعىن كاسىپكەرلىككە جەكە ينۆەستيتسيالاردى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن جۇمىس جاساۋدامىز. بۇل تاجىريبە جانە باسقا دا كوپتەگەن مىسالدار مەملەكەتتىك ينستيتۋتتار جەكە سەكتورعا تۇراقتى دامۋ سالاسىندا كۇن تارتىبىمەن جۇمىس ىستەۋدە دۇرىس ىنتالاندىرا الاتىن ماڭىزدى ءرولدى كورسەتەدى», - دەدى ن. شيمومۋرا.
تالقىلاۋدىڭ ماڭىزدى بولىگى قازاقستاننىڭ كوممەرتسيالىق كاسىپورىندارىنىڭ تدم-ءدى ىسكە اسىرۋعا قاتىسۋ مۇمكىندىكتەرىنە اسەر ەتەتىن, قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق شىنايىلىعىنا بايلانىستى تۋىنداعان قيىندىقتارعا ارنالدى. قاتىسۋشىلار سونداي-اق مەملەكەتتىك ساياسات, قارجىلىق رەتتەۋ سالاسىنداعى جانە جاھاندىق كۇن تارتىبىنە قول جەتكىزۋدە بيزنەستىڭ قاتىسۋىن بەلسەندىرۋگە قاجەتتى باسقا دا ماكروەكونوميكالىق ماسەلەلەردەگى باستى رەفورمالاردى اتاپ كورسەتتى. وسىعان بايلانىستى, وتىرىس سپيكەرلەرى بيزنەس كومپانيالاردى اشىق بولۋعا, تۇراقتى دامۋعا, گەندەرلىك تەڭدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە جانە ايەلدەردىڭ شەشىمدەر قابىلداۋ دەڭگەيىنە قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا كوبىرەك قىزىعۋشىلىق تانىتۋعا, سونداي-اق قوعام ءۇشىن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىككە شاقىردى.
«بايتەرەك» حولدينگى نەگىزگى دامۋ ينستيتۋتى بولا وتىرىپ, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ, سونداي-اق حالىقتىڭ تۇرمىس دەڭگەيىن كوتەرۋ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە باسقارۋ پروتسەستەرىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزى بار تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ ارقىلى قازاقستاننىڭ تۇراقتى دامۋىنا جاردەمدەسۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىن سالادى», - دەدى «بايتەرەك» ۇبح» اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى ايدار ءارىپحانوۆ.
ءارىپحانوۆ مىرزانىڭ ايتۋىنشا, تۇراقتى دامۋ قاعيداتتارى ۇيىمنىڭ 2014-2023 جىلدارعا ارنالعان دامۋ ستراتەگياسىنا جانە حولدينگتىڭ كورپوراتيۆتىك باسقارۋ كودەكسىنە ينتەگراتسيالانعان جانە ينۆەستيتسيالىق تالداۋ مەن ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەردى قابىلداۋدا قولدانۋ ءۇشىن جوسپارلانعان. ينۆەستيتسيالىق تالداۋ جانە ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەر قابىلداۋ شەڭبەرىندە ەكولوگيالىق, الەۋمەتتىك فاكتورلاردى جانە ءادىل كورپوراتيۆتىك باسقارۋ فاكتورلارىن باعالاۋدى قامتيتىن جاۋاپتى ينۆەستيتسيا تاجىريبەسى دامىتىلاتىن بولادى.
سەسسيا بارىسىندا قاتىسۋشىلار وڭىرلىك ينتەگراتسيا مەن ورتالىق ازيادا قازاقستان جەتەكشى ءرول اتقاراتىن تدم-ءدى ەنگىزۋ الەۋەتىنە نازار اۋداردى.
تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى (تدم) – بۇل ءادىل جانە بەيبىتشىلىككە جان-جاقتى قول جەتكىزۋ ءۇشىن ارەكەت ەتۋدىڭ امبەباپ شاقىرۋى. تدم ۇكىمەتتەردى, جەكە سەكتوردى جانە ازاماتتىق قوعامدى قازىرگى جانە بولاشاق ۇرپاقتىڭ ورتاق يگىلىگى ءۇشىن تۇراقتى ەكونوميكالىق ءوسۋدى, الەۋمەتتىك دامۋدى جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋدى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن بىرگە جۇمىس ىستەۋگە شاقىرادى.
تدم-ءدى 2015 جىلى الەمدىك كوشباسشىلار قابىلداعان. 17 ماقساتقا كەدەيلىكتى جويۋ, ءبىلىم الۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋدى ىلگەرىلەتۋ, ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن ناسيحاتتاۋ جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋدان باستاپ ءتيىمدى مەملەكەتتىك باسقارۋعا دەيىنگى كوپتەگەن ماسەلەلەر كىرەدى. مۇنداعى يدەيا, بىزدەر جاقسى ءومىر ءسۇرۋ جانە ودان پايدا الۋ پروتسەسىندە العا جىلجۋ كەزىندە باسقا ەشكىمنىڭ ارتتا قالىپ قويماۋى.
بيزنەس جانە تۇراقتى دامۋ جونىندەگى كوميسسيا جاريالاعان بايانداماعا سايكەس تدم-گە قول جەتكىزىلسە, 12 تريلليون دوللارعا جۋىق نارىقتىق مۇمكىندىكتەر قۇرىلادى جانە 2030 جىلعا قاراي جاھاندىق دەڭگەيدە «ناقتى ەكونوميكانىڭ» 60%-نا تەڭ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى, قالالار, ەنەرگەتيكا جانە ماتەريالدار, دەنساۋلىق پەن ءال-اۋقات سياقتى ءتورت ەكونوميكالىق جۇيەدە 380 ميلليون جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.