ءتىلسىز جاۋ سالعىرتتىقتى كەشىرمەيدى

جيىندا بەلگىلى بولعانداي, ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارى 2018 جىلعى 2 ساۋىردەن باستاپ ادامدار جاپپاي جينالاتىن ساۋدا وبەكتىلەرىنىڭ ورتكە قارسى جۇيەسىنە تەكسەرۋدى جۇزەگە اسىرعان. تەكسەرىلگەن وبەكتىلەردە 15 مىڭنان استام بۇزۋشىلىق انىقتالعان. بارلىق كىنالىلەر اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, ناتيجەسىندە 18 ملن تەڭگەدەن استام ايىپپۇل وندىرىل­گەن. وبەكتىلەر باسشىلارىنا بۇزۋشى­لىق­تاردى جويۋ تۋرالى ۇيعارىمدار بەرىلگەن. 

جالپى, بۇزۋشىلىقتار ەۆاكۋاتسيالاۋ جولدارىنا, سونىڭ ىشىندە قوسالقى ەسىكتەردىڭ جابىق بولۋىنا, ەسىكتەردىڭ ەۆاكۋاتسيا جولى بويىنشا اشىلماۋىنا, ەۆاكۋاتسيا جولدارىندا جانە باسپالداقتار استىندا ساۋدا نۇكتەلەرىنىڭ ورنالاسۋىنا جانە ت.ب. ماسەلەلەرگە قاتىستى بولعان. سونداي-اق تەكسەرۋلەر بارىسىندا ەلەكتر جابدىقتارىن دۇرىس مونتاجداماۋ, ەلەكتر سىمدارىنىڭ وقشاۋلاۋ كەدەرگىسىنە رەۆيزيا جۇرگىزىلمەۋى, اۆتوماتتاندىرىلعان ءورت دابىلىنىڭ جانە قۇلاقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ جارامسىز كۇيدە بولۋى, قىزمەتكەرلەرگە ءورت قاۋىپسىزدىگى بويىنشا نۇقساۋلىقتان نەمەسە ءورت-تەحنيكالىق مينيمۋمنان وت­كىز­بەس­تەن جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرۋ, ورت­كە قارسى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ىسىنە تەك­سەرۋ جۇرگىزىلمەۋى, العاشقى ءورت ءسون­دىرۋ قۇ­رالدارى نە جارامسىز, نە جەت­كى­لىك­سىز بولۋى جانە باسقا دا فاكتىلەر تىركەلگەن.

تەكسەرۋلەر كەزىندە پەرسونالمەن, كۇزەت قۇرىلىمىمەن جانە وبەكتىگە كەلۋ­شىلەرمەن مىندەتتى تۇردە ءورت قاۋىپ­سىزدىگى تالاپتارىن ساقتاۋ بويىنشا نۇسقاۋ­­لىقتار جانە ءورت جاعدايىنداعى ءىس-قيمىل­دار بويىنشا ماشىقتانۋلار وتكىزىلگەن. بۇگىندە 41 مىڭنان استام ادام وقىتىلعان. بۇدان وزگە, ءىرى ساۋدا وبەكتىلەرىندە ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتتەرى 494 ءورت-تاكتيكالىق وقۋ-جاتتىعۋىن ىسكە اسىرعان.

ادامدار جاپپاي جينالاتىن وبەك­تى­لەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ماقساتىندا ءىىم ءتيىستى جول كارتاسىن ازىرلەگەن جانە ول كەلىسۋ راسىمىنەن وتۋدە. جول كارتاسىن­دا مەملەكەتتىك باقىلاۋدى قاتاڭداتۋ, قوعام­دىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ, قۇرىلىس نورما­لارى مەن قاعيدالار جيىنتىقتارىن, تىر­شى­لىك ارەكەتى نەگىزدەرىن وقىتۋ جۇيەسىن قاي­تا قاراۋ ماسەلەلەرىن قاراستىرۋ كوز­دەلگەن. 

تاعى ءبىر ايتا كەتەر جايت, وڭىرلەردىڭ حالقى مەن اۋماعىنا ۇلكەن قاۋىپ ءتوندىرۋ­شى تابيعي (ورمان جانە دالا) ورتتەر بو­لىپ تابىلادى. كەلتىرىلگەن دەرەكتەر بو­يىن­شا, جىل سايىن ەلىمىزدە ورتا ەسەپپەن 4 مىڭ تابيعي ءورت پەن جانۋ بولادى, جالىن قۇشقان جالپى اۋدانى 300 مىڭعا دەيىن جەتەدى, ورتتەن كەلگەن نۇقسان 120 ملن تەڭگەدەن اسادى. ال ورمان ءورتىنىڭ شاما­مەن 80%-ى ادامنىڭ كىناسىنەن ورىن الادى ەكەن. 

تابيعي ورتتەردىڭ الدىن الۋ جانە دەن قويۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ ماق­ساتىندا ءىىم مۇددەلى ورتالىق مەم­لەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسە 2018 جىلعى جازعى كەزەڭگە ارنالعان ورمان جانە دالا ورتتەرىنىڭ الدىن الۋ جانە جويۋ بويىنشا جىل سايىنعى ءىس-شارالار جوسپارىن ازىرلەگەن. بۇدان بولەك, ەلدەگى ءورت قاۋپى جاعدايىنا شۇعىل دەن قويۋ ءتارتىبىن انىق­تاۋ ماقساتىندا ايماق­ارالىق سيپاتتاعى ورمان-دالا ورت­تەرىن جوياتىن ۇكىمەتتىك جوسپار ءتۇزىلدى. ورمان-دالا الاپتارىن كۇندەلىكتى پاترۋلدەۋ ءۇشىن ءورت قاۋپى كەزەڭىنىڭ باسىنان باستاپ مەملەكەتتىك تەكسەرۋ, جەرگىلىكتى پوليتسەي قىزمەتى جانە ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى تاراپىنان ءموبيلدى توپتار قۇرىلعان.

تجك اۋماقتىق بولىمشەلەرى ورمان-دالا الاپتارىندا ورتتەردىڭ پروفيلاكتيكاسى اياسىندا 4,5 مىڭنان اسا ادامدى قامتي وتىرىپ, 243 نۇسقاما, 75 جيىن جانە 42 دوڭگەلەك ۇستەل, سونداي-اق 25 بىرلەسكەن وقۋ-جاتتىعۋ ۇيىمداستىرعان.

جولدىباي بازار, «ەگەمەن قازاقستان»