حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىندا تۇركى حالىقتارىنىڭ مۋزەي زاتتارىن ساقتاۋ, قورعاۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا جيىن ءوتتى. شاراعا قازاقستان, قىرعىزستان, تۇركيا, موڭعوليا, ازەربايجان ەلدەرىنىڭ مۋزەي باسشىلارى, مۋزەي ءىسى بويىنشا رەسمي وكىلدەرى جانە قازاقستانداعى ۆەنگريا ەلشىلىگىنىڭ, سونداي-اق تۇركسوي-دىڭ وكىلدەرى كەلدى.
جيىننىڭ اشىلۋىندا ءسوز سويلەگەن اكادەميا باسشىسى دارحان قىدىرالى بۇل شارانىڭ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا ايتىلعان ەۋرازيا كەڭىستىگىندە مىڭداعان جىلدار بويى وركەنيەت قۇرعان, مادەنيەت قالىپتاستىرعان تۇركى حالىقتارىنىڭ مادەني مۇراسى, ۇلتتىق كودى, تاريحي ساناسى جايىندا ەكەنىن باسا ايتتى. «مۋزەي – مادەني وشاق قانا ەمەس, عىلىمي ورتالىق بولىپ سانالادى. ۇلتتىق جادىمىز دەۋگە بولاتىن مۋزەيلەر ءبىزدىڭ تاريحي سانامىزدى جاڭعىرتادى. سوندىقتان بۇل ماسەلەدە بىرگە اتقاراتىن شارالار از ەمەس», دەگەن اكادەميا باسشىسى تۇركى الەمىندەگى مۋزەيلەرگە ارنالعان ورتاق نۇسقاۋلىقتىڭ قاجەتتىگىنە توقتالدى.
جيىندا ءسوز العان مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى قۋاتجان ۋاليەۆ اكادەميانىڭ تۇركى حالىقتارىنىڭ مادەني بايلانىستارىن تەرەڭدەتە تۇسەتىن عىلىمي باعىتتاعى باستامانىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتا كەلىپ, «كەشە ءبىزدىڭ باسىمىزدان توقپاق, اۋزىمىزدان قاقپاق كەتپەگەن قيىن كەزەڭدە دە تىلەكشى بولعان ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتىنىڭ الداعى ۋاقىتتا دا تىلەگى ءبىر ەكەندىگىن وسىنداي يگى دە ىرگەلى ىستەردەن كورۋگە بولادى», دەدى.
ال تۇركيا مادەنيەت جانە تۋريزم مينيسترلىگىنىڭ ارحەولوگ-ساراپشىسى ۋلكەر مۋرات يالكىن: ء«بىز بۇل باستامانى قولدايمىز. ءبىز سوڭعى ون جىلدىڭ وزىندە 81 وبلىستا قانشاما جوبالاردى جۇزەگە اسىردىق. وسى سالاداعى بارلىق تاجىريبەلەرىمىزدى ورتاعا سالۋعا بارمىز» دەي كەلىپ, وسىنداي عىلىمي جوبانىڭ قاجەتتىلىگىن ورتاعا سالىپ وتىرعان اكادەميا ىسىنە تابىس تىلەيتىنىن جەتكىزدى.
موڭعوليا ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى باياندەلگەر چينبولد بولسا, ۇلى دالا وركەنيەتىن بىرلەسە ناسيحاتتاۋدا بۇل جيىننىڭ وتە ماڭىزدى ەكەنىن ايتىپ, ء«بىزدىڭ ورتالىقتىڭ تۇركى اكادەمياسىمەن بايلانىسى كۇشەيىپ كەلەدى. 2017 جىلعى بىرلەسىپ ۇيىمداستىرعان «كەنتايدان ۇلىتاۋعا دەيىن: تاريحي جادىنىڭ جاڭعىرۋى» اتتى ءىىى حالىقارالىق ەكسپەديتسياسى ءبىزدى ءتىپتى دە جاقىنداتا ءتۇستى. بۇل ەكى جاققا دا كوپ پايداسىن تيگىزىپ جاتىر. ءارى قاراي دا بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە دايىنبىز. ۇلى كوشپەندىلەر وركەنيەتىنە باسىمدىق بەرە وتىرىپ, وسى جيىنعا شاقىرعاندارىڭىز ءۇشىن العىس ايتامىن», دەدى.
سونداي-اق شاراعا تۇركسوي اتىنان اسقار تۇرعانباەۆ, ۆەنگريانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ وكىلى پەري احمەتوۆا, قىزعىزستاننىڭ قۇرمانجان داتقا اتىنداعى كوشپەندى وركەنيەت ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ايدا الىموۆا, گ.ايتيەۆ اتىنداعى قىرعىز ۇلتتىق بەينەلەۋ ونەرى مۋزەيىنىڭ باس ساقتاۋشىسى ايگۇل مامبەتقازيەۆا, تۇركيانىڭ مادەنيەت جانە تۋريزم مينيسترلىگىنىڭ ينجەنەر-كونسترۋكتورى لەۆەنت بيلاسا مەن قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ باس ساقتاۋشىسى رىسكۇل بەكتاليەۆا سىندى ماماندار قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. سونىمەن بىرگە جيىنعا ساراپشى رەتىندە ەلىمىزدىڭ ورتالىق مەملەكەتتىك مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى نۇرسان ءالىمباي, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى اسكەري-تاريحي مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى پەريزات وتەپوۆا, ازەربايجان مادەنيەت جانە تۋريزم مينيسترلىگىنىڭ مادەنيەتتانۋ سالاسى بويىنشا عىلىمي-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى اسيف ۋسۋباليەۆ قاتىسىپ, ويلارىن ورتاعا سالدى.
جيىندا تۇركى الەمى ءۇشىن وتە قۇندى مۋزەي زاتتارىنىڭ ءتىزىمىن جاساۋ, تۇركى حالىقتارىنىڭ مادەنيەتى مەن تاريحىنا ارنالعان مۋزەي ەكسپوزيتسيالارىن قۇرۋ, تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ مۋزەي مەكەمەلەرىنەن مۋزەي زاتتارىنىڭ كوشىرمەلەرىن الۋ, سونداي-اق كوللەكتسيالارمەن الماسۋ سياقتى بىرقاتار ماسەلەلەر قارالدى. سونىمەن بىرگە حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى ۇسىنعان نۇسقاۋلىق تالقىلانىپ, قابىلداندى. تۇركى الەمى ماتەريالدارىنىڭ ورتاق ءتىزىمىن جاساۋ, مۋزەيلىك زاتتاردىڭ قۇنىن ەسەپتەيتىن ەكسپەرتتىك كوميسسيا جاساقتاۋ, تۇركى اكادەمياسىنىڭ جانىنان ورتاق عىلىمي كەڭەس قۇرۋ سىندى ماسەلەلەر جونىندە كوپجاقتى كەلىسىمدەر جاسالىپ, حالىقارالىق جۇمىس توبى قۇرىلدى. العاشقى توراعالىعى ازەربايجان تاراپىنا بەرىلگەن بۇل تۇراقتى جۇمىس توبى مۋزەي ىسىنە قاتىستى ماسەلەلەردە مەتودولوگيالىق كەڭەس قىزمەتىن اتقارادى. جيىنعا قاتىسۋشىلار ءبىراۋىزدان بۇل باستامانىڭ ءتۇبى ءبىر تۇركى الەمى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىنە توقتالىپ, تارقاستى.
ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»