• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
07 جەلتوقسان, 2011

حاماڭ بوپ وتكەن حالقىنا

460 رەت
كورسەتىلدى

كورنەكتى اقىن حاميت ەرعاليدىڭ 95 جىلدىعىنا وراي اس بەرىلىپ, «وزەگىم تولى اق جالىن» اتتى ەستەلىكتەر كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. حالقى قادىرلەپ «حاماڭ» دەپ اتا­عان, حانعا دا, قاراعا دا سىيلى بول­عان, ءاماندا تاۋ وزەنىندەي تا­سىپ, ومىردە ەشكىمنىڭ الدىندا ءبۇ­گە­جەكتەمەي الشاڭ باسىپ وتكەن حاميت ەرعالي اقىندىق مىنەزدىڭ ەتا­لو­نىنداي ەدى دەسەك, قاتەلەسپەسپىز. حاماڭ جاستايىنان وت كەشتى, سۇرا­پىل سوعىسقا سۇرانىپ قاتىستى. ودان كەلە سالا ادەبيەت مايدانىنا ارالاستى. ادەبيەت كوريفەيلەرىنىڭ بەل ورتاسىندا ءجۇردى, ۋاقىت وتە ءوزى دە سونداي كوريفەيگە اينالدى. ءبىرتالاي ۋاقىت «سوتسياليستىك قازاق­ستان» گازەتىنىڭ جۇيرىك جۋرنا­ليس­تەرىنىڭ ءبىرى بولدى. بۇل جاعىنان كەل­گەندە, ءوزىمىزدى وسىناۋ زاڭعار اقىنعا ارىپتەسپىز دەپ ماقتانىش­پەن ايتا الساق كەرەك. شىعارماشىلىعىنا كەلەر بول­ساق, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋ­شى­سى, اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىي­لىقتىڭ لاۋرەاتى حاميت ەرعا­لي­دىڭ ولەڭ-داستاندارى قازاق پوە­زيا­سىنداعى تۇتاستاي ءبىر ءداۋىر كەلبەتىن پاش ەتەدى. «قۇرمانعازى» سىن­دى ەپيكالىق كەڭ قۇلاشتى عۇ­مىرلى پوەماسى ادەبيەتىمىزدە الىن­باس قار­لى شىڭدار ساناتىندا ماڭگى جاساي بەرمەك. ال ەندى حاماڭنىڭ ازا­مات­تىق كوسەمدىگى, وت اۋىزدى, وراق ءتىلدى شەشەندىگى ءالى كۇنگە دەيىن كورگەندى كوزايىم ەتەر, ەستىگەننىڭ ەسىن الار عاجايىپ اڭىز. وسىندايدا اياۋلى قاداعاڭ – قادىر مىرزا-ءالىنىڭ: «حاماڭ كومباين عوي, ول سويلەپ ءوت­كەننەن كەيىن ءبىز ماساق تەرىپ قا­لا­مىز» دەيتىن ايگىلى ءازىلى ەسكە تۇسەدى. الماتىدا اقىن ۇرپاقتارى بەرگەن استا ايتىلعان ەستەلىكتەردە اقىن­نىڭ ونەگەلى ءومىر جولى مەن قىرۋار ەڭبەگى كوز الدىمىزدان ءتىزىلىپ وتكەن­دەي بولدى. ءراسىمدى جيىننىڭ با­سىن­دا «شابىت» دومبىراشىلار ان­سامبلىنىڭ ورىنداۋىندا ءوزى دە با­قي­لىق بولعان ءبىرتۋار كۇيشى قارشىعا احمەدياروۆتىڭ كەزىندە حاماڭا سىي­لىق ەتىپ تارتقان «حاميت تول­عاۋى» اتتى تاماشا كۇيى قالىقتادى. اقىن­نىڭ ۇلى مۇرات ەرعاليەۆ حاميت ەر­عالي اتىنداعى قور قۇرىل­عا­نىن, ۇر­پاق­تارى اكە ەسىمىن ارداقتاۋ, مۇرا­سىن جيناقتاپ شىعارۋ جولىن­دا ءبىرتالاي جۇمىستار جاساپ جات­قا­نىن ايتىپ ءوت­تى. قازاقستان جازۋ­شى­لار وداعى باس­قار­ماسىنىڭ ءتور­اعا­­سى نۇرلان ورازالين اقىن اعاسى جونىندە تەبىرەنە سىر شەرتتى. حا­ماڭ­نىڭ 80 جىلدىق تويى­نا ەلبا­سى­نىڭ ءوزى كەلىپ قاتىسىپ, اقىننىڭ عانا ەمەس, كۇللى جازۋشى قاۋىم­نىڭ مەرەيىن ءوسىرىپ, توبەسىن كوككە جەتكىزگەنىن ەسكە الدى. شەريازدان ەلەۋ­كەنوۆ, عابباس قابىشەۆ, ءتو­لەپ­بەرگەن توباعابىل, رافاەل نياز­­بەك, ساكەن يماناسوۆ, مارال سقاقباەۆ, تۇرسىنزادا ەسىمجانوۆ, مۇ­رات اۋەزوۆ, ورازاقىن اسقار ءجا­نە باس­قالار حاماڭ جايىندا ۇلا­عات­تى ەستەلىكتەر ايتىپ, ارناۋ ولەڭدەرىن وقى­­دى. «ءان ايتقىزاتىن جاقسى قا­يى­نا­عالارىمىزدىڭ كوزدەرى جوق قازىر, حاماڭ جارىقتىقتىڭ ارۋاعى ءبىر اۋناپ ءتۇسسىنشى», دەپ عافۋ قا­يىر­بەكوۆ اعامىزدىڭ قوساعى بادەش اپاي ءان باستاپ جىبەردى. وسى ارادا تاياۋدا عانا الماتى­داعى «وي-سانا» باسپاسىنان شىق­قان «وزەگىم تولى اق جالىن» اتتى كىتاپ قولىمىزعا ءتيدى. بۇل كىتاپقا ابىز قالامگەردىڭ ەستەلىك-ەسسە جانرىن­دا جازىلعان عۇمىرنامالىق وي-تول­عام­دارى, ادەبيەت سىنشىلارىنىڭ, قالامداس باۋىرلارى مەن ارىپتەس دوستارىنىڭ جانە ىزىنەن ەرگەن اقىن ىنىلەرىنىڭ حاماڭ جايلى ماقالا­لارى, ەستەلىكتەرى مەن ولەڭدەرى توپ­تاستىرىلىپتى. مۇنداعى وندا­عان اۆتورلاردىڭ قالىڭ قاتارىن ادە­بيەت ارداگەرلەرى ءابۋ سارسەنباەۆ, ديقان ابىلەۆ, قاسىم امانجولوۆ, ءابدىلدا تاجىباەۆ, مۇحامەتجان قا­را­تاەۆ, زەينوللا قابدولوۆ, تاكەن الىمقۇلوۆ, قاسىم قايسەنوۆ, قالي­حان بەكحوجين, سىرباي ماۋلەنوۆ, عافۋ قايىربەكوۆ, جۇبان مول­دا­عاليەۆ, سافۋان شايمەردەنوۆ, تاحاۋي اقتانوۆ, ساعىنعالي سەيىتوۆ سياقتى ارداقتى ەسىمدەر باستاعان. اقىن جاراسقان ابدىراشەۆتىڭ حا­ماڭ قايتقاندا تولعاعان: «حاماڭ ءوتتى دەگەنشە – زامان ءوتتى دەسەڭشى», دەپ كەلەتىن ولەڭ جولدارى بىرنەشە رەت قاي­تالاندى. ەسكە الۋ جيىنىن­دا­عى ىقى­لاس-نيەت حاماڭنىڭ حالقى­مەن بىرگە جاساي بەرەتىنىن كورسەتىپ تۇردى. قورعانبەك امانجول.
سوڭعى جاڭالىقتار