لاڭكەستىككە – لاعىنەت

حالقىمىزدىڭ قاندىقول قاراقشىلارعا ايتارى, وسى

الماتى تۇبىندەگى بورالداي كەنتىندە بولعان سوڭعى وقيعا لاڭكەستىكپەن قاتتى ەمەس, قاتال كۇرەسۋ قاجەت ەكەندىگىن ايعاقتاپ بەردى. وسى ورايدا, ەلدىڭ تىنىش­تى­عىن بۇزعان سۇمەلەكتەرگە ەش اياۋشىلىق جاسالماۋى تيىستىگىن دە اتاپ كورسەتكەن ءجون. مۇنداي ۇستانىم وقىرماندار پىكىرلەرىنەن دە انىق اڭعارىلادى. تومەندە سونداي پىكىرلەردىڭ بىرنەشەۋى جاريالانىپ وتىر. مۇنى بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ كوزقاراسى دەپ قابىلداۋ كەرەكتىگى اقيقات. ____________________________________

ب ۇلىك شىعارۋ ادام ولتىرۋدەن دە اۋىر كۇنا

الماتى وبلىسى, ىلە اۋدانى, بورالداي ەلدى مەكەنىندە لاڭكەستىك ارەكەتتەر ورىن العانى ەلدىڭ مۇسىل­مان قاۋىمىن ءدۇر سىلكىندىردى. سونىڭ سالدارىنان 8 قا­راشا كۇنى ەكى پوليتسيا قىز­مەتكەرىنىڭ قازا تاپقانى, وسى قىلمىستىق ءارى قا­نى­پەزەرلىك ءىستى ىزدەستىرۋگە جانە انىقتاۋعا باعىت­تال­عان ارنايى وپەراتسيا بارى­سىن­دا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى «ارىستان» ءبو­لىم­شەسىنىڭ ەكى قىزمەت­كەرى ­جارالانىپ, كەيىننەن وسى اۋىر جاراقاتتىڭ سالدارى­نان كوز جۇمعانىن قر باس پروكۋراتۋراسىنىڭ حابارى ارقىلى تەلەديداردان ەستىپ, ءبىلىپ وتىرمىز. ەگەمەندىك العان كەزگە دەيىن حالقىمىز ءدىني قۇن­دى­لىقتارعا شولىركەپ كەلگەنى بەلگىلى. ويتكەنى, كوممۋنيستىك ساياسات, ءدىني اتەيزم مۇسىلمان قاۋىمىنىڭ قاسيەتتى يسلام ءدىنىن ەركىن ۇستانۋىنا كەدەرگى كەلتىردى. تەك تاۋەلسىزدىككە قولىمىز جەتكەننەن كەيىن عانا يسلام ءدىنىن ۇستانۋشىلاردىڭ لەگى مولايىپ, مەشىتكە كەلۋشىلەر مەن نامازعا جىعى­لۋ­شىلار سانى ارتا ءتۇستى. ارينە, بۇل قۋانىشتى ءجايت بولعانىمەن, ءباز-ءبى­رەۋ­لەر ءۇي ىشىنەن ءۇي تىگىپ, ءدىني ەكسترەميستىك ارەكەت­تەرگە بارىپ, ىنتىماعى مەن بىرلىگى جاراسقان مۇسىلمان­دار­دىڭ اراسىنا ىرىتكى سالۋى اۋىر كۇنا بولىپ تابىلادى. بۇعان مىسال رەتىندە بورالدايدا ورىن العان لاڭكەستىك توپ ءمۇ­شەلەرىن دە كەلتىرۋگە بو­لادى. بۇل قانىپەزەرلەر قا­سيەتتى قۇ­ران مەن حاديستەرگە قارسى جەك­سۇرىن ءىس-ارەكەت­تەر­گە بارىپ وتىر دەپ ەسەپتەيمىز. سوندىقتان دا ولاردىڭ لاڭ­كەستىك ماقساتتاعى بۇزىق وي-پيعىلدارىن قاتاڭ ايىپ­تاي­مىز. قازاقستاندىق قوعام مەن قازاق ەلىنىڭ تىنىشتىعىن بۇزۋعا ارەكەت جاساعان ب ۇلىك­شى­لەردىڭ ز ۇلىمدىق ءىس-ارە­كەتتەرى يسلام دىنىمەن ءۇش قاي­ناسا سورپاسى قوسىلمايدى. ءويت­كەنى اللا تا­عالا قۇران-كارىمدە مۇسىل­مان­دارعا ب ۇلىك شىعارۋعا قاتاڭ تۇردە تىيىم سالعانى بەلگىلى. ارينە, قاسيەتتى قۇراندا لاڭكەس نەمەسە لاڭكەستىك دەگەن ءسوز جوق. ونىڭ ەسەسىنە ب ۇلىك شى­عارۋ دەگەن تىركەس بار. بۇل ەكەۋى ءبىر-بىرىمەن توركىندەس, ماعىنالاس ۇعىمدار بولىپ تابىلادى. ايتالىق, قۇران-كارىمنىڭ باقارا سۇرەسىندە: «ب ۇلىك شىعارۋ ادام ولتىرۋدەن دە اۋىر كۇنا» دەپ كورسەتىلگەن. ال ءمايدا سۇرەسىندە «اللا تاعالا ب ۇلىك شىعارۋشىلاردى سۇيمەيدى» دەپ جازىلعان. سوندىقتان دا اللا تا­عا­لانىڭ جەر بەتىنە بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتى ورناتۋ ءۇشىن تۇسىرگەن سوڭعى ءدىنى يسلام, ءبۇ­لىكشىلەردى تەرەڭ ايىپتايدى. ءبىزدىڭ قوعامدا لاڭكەستىك پەن ب ۇلىك شىعارۋشىلارعا ورىن جوق. ونىڭ الدىن الۋ ءۇشىن اۋىزبىرشىلىك تانىتا بىلەيىك, اعايىن.                             باۋىرجان الي ۇلى, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ باتىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا وكىل يمامى. ورال.

* * *

بالالارىمىزدى قاسكۇنەمدەردىڭ قولىنان قازا تابۋى ءۇشىن ءوسىرىپ وتىرمىز با؟

وتكەن اپتا سوڭىندا تەلەارنالاردان «الماتى وبلى­سىن­داعى بورالداي كەنتىندە لاڭكەستىك ۇيىمنىڭ بەس ءمۇ­شە­سىنىڭ كوزى جويىلىپ, ارنايى وپەراتسيا بارىسىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى «ارىس­تان» قىزمەتى ارنايى ءبولىم­شە­سىنىڭ ەكى قىزمەتكەرى قازا تاپ­تى» دەگەن سۋىت حاباردى ەستىپ, جاعامىزدى ۇستادىق. ونىڭ الدىندا عانا تارازداعى وقيعا ەلدى دۇرلىكتىرىپ, پيعىلى جامان قارانيەت جىگىت قانشاما ادامنىڭ قانىن موينىنا جۇكتەگەن ەدى. قاراپ وتىرساق,  بۇل قاندى جاعداي ءبىر ەمەس, ەكى ەمەس ورىستەپ بارا جاتۋى – اسىرەسە, كوپ بالالى انالاردىڭ تىنىشىن الۋدا. سوندا ءبىز با­لالارىمىزدى قاسكۇنەمدەردىڭ قۇربانى بولۋى ءۇشىن تۋىپ, ءوسىرىپ, تاربيەلەپ وتىرمىز با؟ ەستىپ-بىلۋىمىزشە سول لاڭ­كەس­تىك ارەكەتتەردى ۇيىمداس­تى­رىپ, ءوزىن ءوزى جارىپ جىبەرىپ جاتقانداردىڭ بارلىعى ءدىندى جامىلا وتىرىپ, دىننەن بەزگەندەر. سەبەبى, ءارتۇرلى قاساڭ ۇعىمعا سانالارىن سانسىرات­قان كەيبىر جاستار قاسيەتتى يسلام ءدىنىنىڭ ءوزىن جىك-جىككە ءبولىپ, جىلىكتەۋ پيعىلىن ۇس­تا­نىپ وتىر­عانى جاسىرىن ەمەس. مەن ءوزى رەسەيدە تۋىپ-وسكەن قازاقپىن. سويتسەك تە, بىزگە يسلام ءدىنىن ىشتەي مويىنداپ, سانامىزدا ساق­تاپ, «ءبيسميلا­مىز­دى» اۋزى­مىز­دان تاستاماۋعا ۇيرەتكەن ەدى. ماسەلەن, اتا-انام كوممۋنيستەر بولسا دا, جاراتقانعا دەگەن سەنىمى كۇشتى بولدى. سودان دا بولار, ءۇش جاسى­مىزدان ءتىلىمىزدى كاليماعا كەلتىرىپ, ءبىر اللا تاعالانىڭ بارىنا سەندىرىپ ءوسىردى. كەڭەس وداعى­نىڭ تۇكىرىگى جەرگە تۇسپەي تۇرعاننىڭ وزىندە ولىك­تى قا­زاق­شا جونەلتىپ, ورازا ۇس­تاپ, ايت مەرەكەسىن توي­لاي­تىن­بىز. بىراق, ول كەزدە بەت-اۋزىن ساقال باسقاندار, ورامال سالىپ, تۇمشالانعان ايەلدەر جوق بولاتىن. قازىر شە؟ ەل – امان, جۇرت تىنىشتا, بەيبىت ومىردە ادام ءولىمى كوبەيىپ كەتتى. انالار بالالارىن اسكەرگە, ۇلكەن قالالارعا جۇمىسقا جىبەرۋدەن قورقادى. ال سوڭ­عى ءبىر-ەكى ايدىڭ كولەمىندە قا­زاق­تىڭ جىگىتتەرى وزدەرىنىڭ جاپ-جاس ومىرلەرىن قيىپ, سوراقى قىلمىسقا بارۋى اقىلعا سي­مايتىن, ادامعا دا, اللاعا دا جات قىلىق. ارينە, ولار­دىڭ اتا-اناسى «وسىنداي قاسكۇ­نەم ارەكەت­كە بار, بىرەۋدىڭ با­لاسىن ءولتىر» دەپ تاربيە­لە­مە­گەن شىعار. بولماسا تاراز­داعى ءوزىن ءوزى جارىپ جىبەرگەن جىگىتتىڭ شەشەسى بالاسىنىڭ كىناسىن مويىنداپ, قايتىس بولعان ارىستاي ازاماتتار­دىڭ اتا-اناسىنان, وتباسى­لارى­نان كەشىرىم سۇرار ما ەدى؟ ءتىپتى, ەسىكتى اشپاي, ەلدىڭ بەتىنە قاراۋدان ۇيالدى ەمەس پە. مىنە, بۇل ەلىمىزدىڭ تىنىش­تىعىن, بەرەكەسىن كو­رە الماي­تىن بۇزىق ويلى, نيە­تى, پيعى­لى جامان ادام­دار­دىڭ, شەتەلدەگى لاڭ­كەس­تىك ۇيىمدار­دىڭ جاستا­رى­مىز­دى ۋلاپ, وسىنداي ارە­كەتكە بارۋىنا ءدىندى پاي­دا­لانىپ, قارۋ ەتىپ وتىر­عاندىعىندا. كۇلبانرا داۋىتوۆا, الماتى قالالىق كوپ بالالى وتباسىلار وداعىنىڭ ءتورايىمى. الماتى.