وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن «اتامەكەن» ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ايماقتىق كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىن شەكارالاس نارىقتاردا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ ءۇشىن اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسياسىنا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىردى.
سونداي-اق ول قىسقا ۋاقىت ىشىندە «اتامەكەن» بيزنەستىڭ پىكىرىن بىلدىرەتىن ينستيتۋتقا اينالعانىن اتاپ ءوتتى. جەرگىلىكتى بيزنەستەگى كۇردەلى ماسەلەلەر تالقىلانعان وتىرىستا وبلىس اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ كاسىپكەرلىكتى قولداۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا توقتالدى. «ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ايماقتىق كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ماسەلەسىن ءاردايىم باستى نازاردا ۇستايدى. اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويۋ, بيزنەستى جۇرگىزۋ بويىنشا پروتسەدۋرالاردى جەڭىلدەتۋ ەلباسىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باستامالارىن قولداۋدىڭ نەگىزگى قاعيدالارىنا جاتادى. بۇگىنگى تاڭدا وبلىستا قولايلى بيزنەس كليمات قالىپتاستىرۋعا, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا بارىنشا جاعدايلار جاسالعان. وتكەن جىلى ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى 858,4 ملرد تەڭگەگە جەتىپ, ءوسىم 102,1 پايىزدى قۇرادى. ال وندەۋ ونەركاسىبىنىڭ جىلدىق ءوسىمى 105 پايىزعا جەتتى. بۇل كورسەتكىشتەرگە وبلىس ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسى بويىنشا جاڭا وندىرىستەردىڭ اشىلۋى مەن جۇمىس ىستەپ جاتقان كاسىپورىنداردى جاڭعىرتۋ ارقاسىندا قول جەتكىزىلدى. وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا 129,4 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنعان, بۇل 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا 2,4 ەسەگە ءوسىپ وتىر. بۇل كورسەتكىش بويىنشا رەسپۋبليكادا ءبىرىنشى ورىندامىز», دەدى ج.تۇيمەباەۆ.
كەڭەيتىلگەن وتىرىستا كورشى ەلمەن شەكارالاس ەكى اۋداننىڭ مۇمكىندىگى كەڭىنەن اڭگىمەلەندى. بۇل ورايدا ارنايى بايانداما جاساعان «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلدار جۇماعازيەۆ وتكەن جىلى جۇرگىزىلگەن تالداۋ-ساراپتاۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىنە توقتالدى. سارىاعاش پەن جەتىسايدا جۇرگىزىلگەن ساۋالنامالار مەن زەرتتەۋلەر بارىسىندا بولاشاقتا قاجەتتى 44 بيزنەس نىسان انىقتالعان. مىسالى سارىاعاشتا 2 تاكسوپارك, 4 قوناقۇي سالۋعا بولادى. سونداي-اق ە.جۇماعازيەۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋدان ورتالىعىندا 30% بالا مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن. ياعني شامامەن 8 بالاباقشا سالۋ قاجەت. اۋدانداعى جۇمىسسىزدىق كورسەتكىشى رەسمي مالىمەتتەن 5 ەسە ارتىق ەكەنى دە ايتىلدى. وسى ورايدا, باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سارىاعاش قالاسىنان جوعارى وقۋ ورنىندا وقىعان 2847 جاستىڭ 37%-ى جۇمىسپەن قامتىلماعانىن ءمالىم ەتتى.
وسى ماسەلەگە قاتىستى پىكىرىن بىلدىرگەن ت.ق ۇلىباەۆ: «قازاقستاندا 824 كوللەدج بار جانە مامان دايىنداۋعا جىل سايىن 107 ملرد تەڭگە بولىنەدى. ۇكىمەتپەن مەملەكەتتىك تاپسىرىس دايىندالعاندا 50%-ىنا بيزنەستىڭ قاتىسۋى قامتاماسىز ەتىلەدى دەگەن كەلىسىمگە قول جەتكىزدىك, بيزنەس وزدەرىنە قاجەتتى مامانداردى جانە كاسىپورىننان قانشا قاجەت ەكەنىن انىقتايدى. كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدە ءدال وسىنداي ءتاسىل ءبىلىم الۋشىلاردىڭ الداعى ۋاقىتتا جۇمىسپەن قامتىلاتىندارىنا سەنىمدى بولۋعا, كاسىپورىنداردى قاجەتتى ماماندارمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى. سونداي-اق ت.ق ۇلىباەۆ جاستاردى كاسىپكەرلىككە مەكتەپ جاسىنان بەيىمدەۋ بويىنشا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىمەن بىرلەسە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى ءۇشىن ارنايى ءپان ەنگىزىلەتىنىن ءمالىم ەتتى. بۇل دەموگرافيالىق ءوسىمى جوعارى وڭتۇستىك ءۇشىن وتە ءتيىمدى ەكەنىن جەتكىزدى.
عالىمجان ەلشىباي, «ەگەمەن قازاقستان»