ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ورتالىق ازيا ەلدەرى باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك جۇمىس كەزدەسۋىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى ءۇشىن بريفينگ وتكىزدى, دەپ حابارلايدى اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
قازاقستان پرەزيدەنتى بريفينگ بارىسىندا ورتالىق ازيا ەلدەرى كوشباسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن كونسۋلتاتيۆتىك جۇمىس كەزدەسۋىنىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى ايتتى.
– ورتالىق ازيا ەلدەرى باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك جۇمىس كەزدەسۋى تولىق ءوزارا تۇسىنىستىك پەن تاتۋ كورشىلىك جاعدايىندا ءوتتى. ءبىز كۇن تارتىبىندەگى حالىقارالىق جانە وڭىرلىك وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا پايىمدى دا سىندارلى وي-پىكىرلەرىمىزدى ورتاعا سالدىق, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ورتالىق ازيانىڭ بارلىق ەلدەرى رەسەي فەدەراتسياسىمەن بەلسەندى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ورناتقانىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز ءوڭىردىڭ كولىك-لوگيستيكا جۇيەسىن ەكىجاقتى فورماتتا دا, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا دا بىرلەسە قالىپتاستىرامىز. سونىمەن بىرگە, ىشكى وڭىرلىك پروبلەمالارىمىزدى ءبىز ءۇشىن ەشكىم شەشىپ بەرمەيتىنىن تۇسىنەمىز. وسىعان وراي بازالىق باسىمدىقتاردى انىقتاپ, كەلەشەكتىڭ جوسپارىن جاسادىق, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پەن اۋعانستانداعى احۋال ماسەلەلەرى بويىنشا جۇرگىزىلگەن كەلىسسوزدەردىڭ ناتيجەلەرىنە توقتالدى.
– ورتالىق ازيانىڭ بارلىق ەلى اۋعانستانداعى ساياسي-ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساياسي ماسەلەلەردى رەتتەۋگە قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن وزدەرىنىڭ ۇلەسىن قوسۋدا. ءبىز ءوزارا كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمىلدىرا وتىرىپ, اۋعانستان پروبلەماسىن حالىقارالىق دەڭگەيدە تالقىلاۋدى جالعاستىرۋعا كەلىستىك. قازاقستان بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندە بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى حالىقارالىق دارەجەدە بەلسەندى جۇرگىزىپ كەلەدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى ءبىزدىڭ ەلىمىز ءوڭىر ەلدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى اپپاراتتارى اراسىندا بەسجاقتى تۇراقتى كونسۋلتاتسيالار جۇرگىزۋ تەتىگىن جاساۋدى ۇسىنعانىن اتاپ ءوتتى.
– بۇل كەلىسىلگەن ۇستانىمداردى ىسكە اسىرا وتىرىپ, ءوڭىر قاۋىپسىزدىگىنىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرى بويىنشا تۇراقتى ديالوگ جاساپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بەس ەل اراسىنداعى شەكارانى دەليميتاتسيالاۋ جانە دەماركاتسيالاۋ جۇمىستارىن اياقتاۋ ءىسى نەگىزگى باعىت بولىپ سانالادى. وسىعان بايلانىستى دەلەگاتسيا باسشىلارى وڭىرىمىزدەگى قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى كۇشەيتۋ ماقساتىمەن بۇل ۇدەرىستى جىلدامداتۋدىڭ قاجەت ەكەندىگىن ماقۇلدادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىقپالداستىق ماسەلەلەرىنە توقتالىپ, ءوڭىردىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن جانە ودان ءارى ىلگەرىلەۋگە الەۋەتى تولىق جەتەتىنىن ايتتى.
– بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, سوڭعى 10 جىلدا ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ورتاشا ءوسىمى 6,2 پايىزدى قۇرادى. بۇل سول كەزەڭدەگى 2,6 پايىزدىق ورتاشا كورسەتكىشتەن اسىپ تۇسەدى. ءوڭىر ەلدەرىنىڭ سىرتقى ساۋداسىندا دا ءوسىم بولعانى بايقالدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى ءوزارا ساۋدا كولەمىنىڭ ءوسۋى ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىنىڭ ارتۋىنا سەپتىگىن تيگىزگەنىن اتاپ ءوتتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ جۇمىس كەزدەسۋى بارىسىندا وڭىرلىك ەكونوميكانىڭ ورنىقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شارالار قاراستىرىلعانىن ايتتى.
– ەلدەرىمىز اراسىنداعى ءوزارا ساۋدا جاساۋ ىسىندە تاۋارلاردىڭ نومەنكلاتۋراسىن كەڭەيتۋ قاجەت. ءبىزدىڭ ەكسپورت-يمپورت وپەراتسيالارىمىزعا قاتىستى سالىستىرمالى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەر بۇل باعىتتا زور مۇمكىندىكتەر بار ەكەنىن دالەلدەيدى. ەلدەرىمىز اراسىنداعى ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىق پەن ينۆەستورلاردى بىرلەسە قورعاۋ ءىسىن جاقسارتۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
بۇدان بولەك, مەملەكەت باسشىسى ەكونوميكانى جاڭا يننوۆاتسيالىق-تسيفرلىق پلاتفورماعا كوشىرۋ قاجەتتىگىنە توقتالىپ, ترانزيتتىك تاسىمالداۋلار كەزىندە تاريفتىك ساياساتتى وڭتايلاندىرۋدىڭ جانە اكىمشىلىك راسىمدەردى جەڭىلدەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق, نۇرسۇلتان نازارباەۆ ترانسشەكارالىق سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ ماسەلەلەرىن ورتاق قۇقىقتىق ۇستانىمدار, ءوزارا قۇرمەت جانە بارلىق تاراپتىڭ مۇددەلەرىن ساقتاۋ نەگىزىندە شەشۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە نازار اۋداردى.
قازاقستان پرەزيدەنتى كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋ بارىسىندا وڭىردەگى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلەتۋ ماقساتىمەن ۆيتسە-پرەمەرلەر دەڭگەيىندە بەسجاقتى جۇمىس كوميسسياسىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىس قاراستىرىلعانىن ايتتى.
– قارقىندى دامۋ ءۇشىن ىشكى وڭىرلىك قارجىلاندىرۋ كوزدەرىن قالىپتاستىرۋ قاجەت, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستار وڭىرلىك ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى بولىپ سانالاتىنىن ايتتى.
– ءبىز وسى باعىتتاعى ىنتىماقتاستىعىمىزدى ودان ءارى ارتتىرۋ جونىندە ۋاعدالاستىق. عىلىم جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى دامىتۋ ءۇشىن قازاقستان وڭىردەگى ەلدەردىڭ ستۋدەنتتەرىن وقۋعا قابىلداۋعا دايىن. سپورت جانە تۋريزم سالاسىندا ورتاق سپورت شارالارىن وتكىزۋدى جانداندىرىپ, ورتالىق ازيانىڭ بىرىككەن تۋريستىك باعدارىن ازىرلەۋگە مۇمكىندىگىمىز بار, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتار مەملەكەتتەرىمىزدىڭ ىنتىماقتاستىعىنا ايتارلىقتاي سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىم ارتتى.
– ەڭ باستىسى, بىزدە ورتاق تۇسىنىستىك قالىپتاستى, سونداي-اق سەرىكتەستىگىمىزدى نىعايتۋعا جانە ءبىر-بىرىمىزگە قولداۋ كورسەتۋگە نيەتتىمىز. سوندىقتان ءبىز مۇنداي كەزدەسۋلەردى جىل سايىن تۇراقتى تۇردە, بارلىعىمىزعا ورتاق ۇلى ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا وتكىزۋ جونىندە ۋاعدالاستىق, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.