ەلباسىمىزدىڭ ءار جىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋلارى تۋرالى وسىلاي دەپ نىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى.
الىسقا بارماي-اق بىلتىرعى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» دەپ اتالعان جولداۋى مەن ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى بيىلعى جولداۋىنىڭ اتاۋلارى عانا ەمەس مازمۇندارى دا سونشالىقتى قابىسىپ, بىرىندەگى ءىس-قيمىل ديناميكاسى ەكىنشىسىندە جالعاسىپ, جاڭا مازمۇن, مىندەتتەرمەن بايىتىلىپ, يگىلىككە ۇلاسۋدا ەكەنى زەردەلەگەن جانعا قولعا ۇستاتقانداي كورىنىپ تۇر. بىلتىر ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك دامۋدىڭ التى باسىم باعىتى بويىنشا جۇدىرىقتاي جۇمىلا جۇمىس جاساۋ لازىم بولسا, بيىل ولاردى ساقتاي وتىرىپ كۇش-جىگەرىمىزدى نەگىزگى ون مىندەتتى ويداعىداي جۇزەگە اسىرۋدىڭ توڭىرەگىنە توپتاستىرماقپىز. مىندەت ناقتىلىعى مەن ءىس-قيمىل بىرلىگى ەلباسىمىزدىڭ تۇڭعىش جولداۋىنان بەرى ەلىمىزدى وركەنيەتتى ەلدەر كوشىنە ىلەسۋگە باستاپ, بۇگىندە ونىڭ بەل ورتاسىنان ورىن الىپ, تاياۋ بولاشاقتا العى لەكتەگى وتىزدىقتىڭ قاتارىنان تابىلۋدى كوزدەپ وتىرمىز.
اڭگىمە قوزعالىس, دامۋ جايلى بولعاننان كەيىن ماڭعىستاۋ وبلىسى وڭىرىنەن بىرەر مىسال كەلتىرەيىن. ماسەلەن, ءبىزدىڭ ماڭعىستاۋدىڭ كۇنى كەشەگە دەيىن ءبىر قيىردا جاتقان شەت ولكە سانالىپ كەلگەنىن كونەكوزدەر ۇمىتا قويعان جوق. وبلىس قايتا قۇرىلعان 1990 جىلعا دەيىن اقتاۋعا اتىراۋدان كۇنىنە ءبىر پويىز, الماتى مەن اقتوبەدەن جانە ماسكەۋدەن تىركەمەلى ءبىر ۆاگون قاتىنايتىن. ۇشاقتار سانى دا ءبىر قولدىڭ ساۋساعىنداي ەدى... ال بۇگىندە استانا مەن الماتىدان, اقتوبە مەن اتىراۋدان, بەينەۋدەن كۇنىنە جولاۋشى پويىزى كەلىپ-كەتىپ جاتادى. ەل ىشىندەگى جانە حالىقارالىق جولاۋشى ۇشاقتارىن قابىلداپ, جونەلتۋ جاعىنان اقتاۋ حالىقارالىق اۋەجايى استانا مەن الماتى اۋەجايلارىنان كەيىنگى ءۇشىنشى ورىندا تۇر. ال ەلباسىنىڭ العاشقى جولداۋىندا اتى اتالىپ, ينۆەستيتسيا تارتىلاتىن كاسىپورىندار ساناتىنا ەنگىزىلگەن «اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز-ساۋدا پورتىنىڭ» قايتا قۇرىلىپ جاساقتالۋىمەن ماڭعىستاۋ ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن عانا ەمەس حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كولىك-لوگيستيكالىق ورتالىققا اينالدى. شىعىس پەن باتىس, ياعني تراسەكا, وڭتۇستىك-سولتۇستىك كولىك دالىزدەرىنىڭ ۇرىمتال تۇسىندا تۇرعان ماڭعىستاۋدىڭ ترانزيتتىك قىزمەتىنە دىلگەرلەر قاتارى جىل وتكەن سايىن ارتا تۇسەتىنى ءسوزسىز.
بەينەۋ – جەزقازعان, «وزەن – تۇرىكمەنستانمەن مەملەكەتتىك شەكارا» تەمىر جول جەلىسى دە كەزىندە ەلباسى جولداۋلارىنان ءتىن تارتىپ, بۇگىندە ەلدىڭ يگىلىگىنە اينالدى. وبلىسىشىلىك جانە رەسپۋبليكالىق اۆتوجولداردى جوندەۋ مەن قايتا سالۋ, بايلانىس-كوممۋنيكاتسيا سالاسىن وسى زامانعى تەحنولوگيالارعا كوشىرۋ جونىنەن دە ۇشان-تەڭىز جۇمىستار اتقارىلۋى دا وسى ەلباسى جولداۋلارى ارقىلى ارناسىن تاپقان يگىلىكتەر.
جولداۋلاردىڭ جاقسىلىعىن تەك كولىك-لوگيستيكالىق سالادان ەمەس, ءاربىر سالادان تابۋعا, كورۋگە بولادى. سونىڭ ءبىرى – مادەنيەت سالاسى. دەمەك, جولداۋ اياسىندا تىنىس-تىرشىلىگىن ۇتىمدى ۇيلەستىرىپ, دامۋ جولىنا تۇسكەن اقتاۋداعى تەاتر جايىن ايتپاي كەتۋگە بولمايدى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ءار جىلعى جولداۋلارىنىڭ بىرىندە ازىراق, بىرىندە كوبىرەك, بىراق مىندەتتى تۇردە مادەنيەت پەن ونەردىڭ ۇلتىمىزدىڭ ەكونوميكالىق, رۋحاني-الەۋمەتتىك الەۋەتىن ارتتىرۋداعى ورنىنا ايرىقشا ءمان بەرىلىپ كەلەدى. بۇل جولى دا ۇلتتىڭ الەۋەتى مەن مادەني دامۋىن ساباقتاستىرا قاراپ, رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ءمان-ماڭىزى دا وسىندا ەكەندىگىن اتاپ كورسەتىپتى.
ءبىزدىڭ ن.ءجانتورين اتىنداعى ماڭعىستاۋ وبلىستىق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ۇجىمى دا بىلتىردان بەرى ەلىمىزدە مەملەكەتتىك دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا كاسىبي مىندەتتەرىمىزگە سايكەس شىعارماشىلىقپەن ەڭبەك ەتۋدە. وسى تۇرعىدا بىلتىرعى جىلعى ن.ساۋدانبەك ۇلىنىڭ ء«اليحاننىڭ اماناتى» رەكۆيەمى, ت.تەمەنوۆتىڭ «اققۋدىڭ كوز جاسى» ليريكالىق دراماسى, س.ادايدىڭ «ۇرەي دەرتى» ءاپساناسى مەن د.يسابەكوۆتىڭ «ەسكى ۇيدەگى كەزدەسۋ» دراماسى سەكىلدى ساحنالىق قويىلىمداردىڭ تۇساۋكەسەرلەرى كورەرمەندەردىڭ زور قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزىپ, قوشەمەتىنە يە بولدى.
ورىس ترۋپپاسىنىڭ جۇمىسى جاندانىپ, م.زادورنوۆتىڭ «پرودايتە مۋجا» اتتى كومەدياسى انشلاگپەن جۇرۋدە.
قازاق تەاتر ونەرىنىڭ جەتىستىكتەرىن ناسيحاتتاپ, كورشىلەس ەلدەرمەن مادەني بايلانىستاردى نىعايتۋ ماقساتىندا وتكىزىلگەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى ءاسانالى ءاشىموۆتىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان كاسپي جاعالاۋى ەلدەرىنىڭ ءبىرىنشى حالىقارالىق فەستيۆالى دە مەرەيىمىزدى ءوسىرىپ, رۋحاني ءورىسىمىزدى كەڭەيتە تۇسكەن ورەلى شارا بولدى. حالىقارالىق تۇركسوي ۇيىمىمەن بىرلەسىپ وتكىزگەن بۇل فەستيۆالعا بەس مەملەكەتتەن التى تەاتر قاتىسىپ, بەس تىلدە ونەر كورسەتتى. سونىمەن بىرگە فەستيۆال اياسىندا تۇركسوي-عا مۇشە ەلدەردىڭ مەملەكەتتىك تەاتر قايراتكەرلەرىنىڭ باسقوسۋى بولىپ, تەاتر ونەرىن دامىتۋدىڭ ورتاق ماسەلەلەرى تالقىلانىپ, مىندەتتەر سارالاندى.
تۇركيانىڭ ترابزون قالاسىندا وتكەن قارا تەڭىز جاعالاۋى ەلدەرى تەاترلارىنىڭ ءداستۇرلى فەستيۆالىنە ارنايى شاقىرۋمەن قاتىسىپ, ءبىز ۇسىنعان ۋ.شەكسپيردىڭ «گاملەت» تراگەدياسىنا تۇرىك كورەرمەندەرى مەن ارىپتەستەرىمىز جوعارى باعا بەرىپ, ماراپاتقا يە بولدىق. حالىقارالىق دەڭگەيدەگى مۇنداي ارالاس-قۇرالاستىقتىڭ كاسىبي شەبەرلىكتى شىڭداۋعا دا تيگىزەر پايداسى مول.
جاڭا جىلدى ناقتى مىندەتتەرمەن باستاپ وتىرمىز. بيىل تەاترىمىزدىڭ قۇرىلعانىنا 15 جىل تولىپ, ءوزىمىز اتىن ابىرويمەن الىپ كەلە جاتقان قازاق ساحنا ونەرى مەن كينوسىنىڭ ساڭلاعى ن.ءجانتوريننىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق تەاتر فەستيۆالىن وتكىزبەكپىز. ەسەپتى گاسترولدىك ساپارلارمەن استانادان باستاپ ەلىمىزدىڭ بىرقاتار وبلىستارىندا ونەر كورسەتىپ, ناۋرىز ايىندا بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنداعى تەاتر فەستيۆالىنە قاتىسامىز. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە الداعى جىلى وتكىزۋ جوسپارلانعان ءبىرىنشى حالىقارالىق ء«ابىش الەمى» فەستيۆالىنە ازىرلىك جۇمىستارى دا باستالىپ كەتتى. ءبىزدىڭ باستامالارىمىزعا ءاردايىم قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقان وبلىس اكىمدىگىنىڭ كەلىسىمىمەن جاڭاوزەن قالاسىندا وبلىستىق تەاتردىڭ فيليالىن اشۋعا جان-جاقتى دايىندىققا كىرىستىك. جوسپارلى پرەمەرالاردىڭ قامى ءوز الدىنا, كورەرمەندەرمەن بايلانىستاردى جەتىلدىرىپ, ارناسىن كەڭەيتۋ ماقساتىنداعى جۇمىستارعا جاڭاشا سەرپىن بەرۋگە ءتيىسپىز. ەلباسى جولداۋى, ۋاقىت تالابى ءبىزدى وسىعان مىندەتتەيدى.
نۇرنياز مۇحانوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
ماڭعىستاۋ وبلىسى