جۇسىپبەك قورعاسبەك. بالالار ادەبيەتىنىڭ كەيىپكەرى مەن يدەياسى

بالالار, جاسوسپىرىمدەر كوركەم شىعارمانى اتا-انالارىمەن بىرگە وتىرىپ وقىعانى جاق­سى. وتباسىلىق شىعارمالار ادە­بيەتتە جوقتىڭ قاسى, جاريالاۋ كەم­شىن. وسى باعىتتا العاشقى قا­دامداردى دا جاسادىق. جىل سا­يىن بايگەلەر ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. سول بايگەلەردىڭ ىشىندە جە­كە بالالارعا ارنالعان شىعار­ما­لارعا سىيلىقتار بەرىلە باس­تادى. وسى بايگەلەردە جۇلدە ال­عان پوەزيا, پروزالاردى قارا­سام, بۇرىنعى جانە قازىرگى بالالار جازۋشىلارى. مىسال ءۇشىن تىنىمباي نۇرماعامبەتوۆ تابيعاتىنان بالالار جازۋشى­سى. و باستان بالالارعا ارناپ جازا باستاعان. نەگىزىنەن شىعارما­لارى وتباسىلىق دۇنيەلەرگە كە­لە­دى. نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلى شى­عارمالارى دا – وتباسىلىق. ءبىر قاراساڭ يدەيا ۇلكەندەردىكى, شىعار­مانىڭ ءوزى, سيۋجەتى بالا­لاردىكى. قازىر وبەكتىسى بالالار­ بولىپ وتىرعان شىعارمالار وتە كوپ. بىلتىر «رۋح», «التىن تو­بىلعى» دەگەن بايقاۋلاردا باي­گە العان جازۋشىلاردىڭ كوبى – با­لالار جازۋشىلارى. سوعان قارا­عاندا قالامگەرلەردىڭ وزدەرى ءبىلىپ تە, بىلمەي دە وسىلاي جازىپ جا­تىر. 

ال ءبىزدىڭ بالالار مەن جاس­­وسپىرىم­دەرگە ارنالعان باسىلىم­دارعا كەلەتىن بولساق, قاي كەزدە دە, قاي زاماندا دا, الەمدەگى ەڭ باي جازۋشىلاردىڭ كوشىن بالالار جازۋشىلارى جاساپ وتىر. بىز­دە دە بالالار ادەبيەتى باي, با­قۋاتتى بولۋى كەرەك. سوسىن با­لالار ادەبيەتىندە تالانتتى شىعارماشىلىق ادامدار جۇمىس ىستەۋ كەرەك. «ادەبيەت ولسە دە, بالالار ادەبيەتى ولمەيدى» دەپ ەدىم بىردە. سەبەبى جاقىندا عانا اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆتىڭ توراعا­لىعىمەن بالالار باسى­لىمىنا قاتىستى جينالىس بول­دى. سوندا ءبىر ايتقان ءسوزى ەسىم­دە قالىپ قويدى. «الىس اۋىل­داعى ءبىر بالانىڭ ولەڭى جاريالانسا, اۋىلدا سول كۇنى توي بولادى» دەپ ەدى. وقۋشىلاردىڭ, ستۋ­دەنتتەردىڭ قاتارىندا قازىر شىعار­ماشىلىقپەن اينالىساتىن جاستاردىڭ قاتارى كوبەيىپ كەلە جاتىر. سولاردىڭ بارلىعىنىڭ وبەكتىسى – بالالار. ولار وزدەرى تۋرالى جازادى. تاپسىرىسپەن شىعار­ما جازدىرۋ قيىن. ول جا­­سان­دىلىققا ۇرىندىرادى. كۇ­شەن­شەكتىككە اكەلەدى. ءبىز ونداي ادىس­تەردى دە قولدانىپ جاتىرمىز. ويتكەنى بالالار ادەبيەتىنىڭ پروتسەسى توقتاماۋى, ۇنەمى جاريالانىپ وتىرۋى كەرەك. تاپسىرىسپەن كەلگەن شىعارمالاردىڭ كوركەمدىك ساپاسى جوعارى بولا قويمايدى. ول ادەبيەتتىڭ ىشكى جۇمىسى. ءبىز 5-10 جىل بۇرىنعىعا قاراعاندا اۆتورلاردان اسا مۇقتاجدىق كورىپ وتىرعان جوقپىز. قازىر كوپتەگەن شىعارمالار كەلىپ جاتىر, تاڭداۋلىلارىن عانا جاريالاي باستادىق. جاڭا جىلدان باستاپ ەكى نارسەنى قولعا الىپ جاتىرمىز. مەملەكەتتىك تاپ­سى­رىسقا جەكە تارماق ەنگىزدىك. ول – بالالاردىڭ شىعارمالارىن, با­لالارعا ارنالعان قازاق جانە شەتەل ادەبيەتىنىڭ تۋىندىلارىن جاريالاۋ. 

مەن ۇنەمى باقىلاپ ايتىپ جۇرەتىن نارسە, جاتتاۋعا جەڭىل دۇنيەلەر ازايىپ بارا جاتىر. بالاباقشا, مەكتەپتەردە كەزدەس­كەن سايىن ءجيى ەستيمىن. مازمۇنى تۇسىنىكتى, قاراپايىم شىعارمالار جەتپەيدى. ادەبيەت كۇردەلەنىپ بارا جاتىر. بالالار ادەبيەتى دە. وسى ءبىر تۇستا ماسەلە بار. بالالارعا ارنالعان شىعارمالار كۇردەلى بولماۋى كەرەك. جاڭادان تانىمى, تۇسىنىگى قالىپتاسىپ كەلە جاتقان بالالارعا ءتۇسىنۋ قيىن. كەۋدەدەن يتەرگەندەي بولامىز.

قازىر الەم تانىمدىق دۇنيەگە بەت بۇرىپ جاتىر. بۇل ءداستۇرلى ادەبيەتىمىزدە ءوزىنىڭ قالپىمەن كەلە جاتقان نارسە. وسى باعىتتا جۇمىس ىستەپ, بالالار ادەبيەتىنىڭ بۇگىنگى بەردىبەگىن, سايىنىن, قادىرىن ىزدەپ ءجۇرمىز.

جۇسىپبەك قورعاسبەك,  «جاس وركەن» جشس ديرەكتورى