مەملەكەت باسشىسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ جانە تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ءومىردىڭ بارلىق سالاسىنا ەنگىزۋ تۋرالى ۇسىنىسى عالىمدار تالقىلاۋىندا باستى تاقىرىپقا اينالدى.
قازاقستان جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ كوشباسشىسى بولىپ وتىرعان ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى قوعامداستىعى مۇشەلەرى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋىن ەلىمىزدىڭ ودان ءارى جاڭعىرۋى بويىنشا جۇيەلى شارالاردى ايقىنداپ بەرگەن بىرەگەي باعدارلاما رەتىندە ۇلكەن قۇلشىنىسپەن جانە ىقىلاسپەن قابىل الدى.
ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى جولداۋدى تالقىلاپ, مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەگەن نەگىزگى باسىمدىقتاردى نازارعا الا وتىرىپ, تسيفرلى ەكونوميكا جاعدايىنداعى ادامي كاپيتالدىڭ قالىپتاسۋىنا باعىتتالعان شەشۋشى قادامداردى باعدارلادى.
جيىندى اشقان ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى, اكادەميك عالىمقايىر مۇتانوۆ جولداۋ الداعى قىزمەتتە جانە دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن ىزدەستىرۋدە ماڭىزدى نۇسقاۋلىق بولىپ تابىلاتىندىعىن اتاپ ءوتتى. «ۋنيۆەرسيتەتتەر ادامي كاپيتالدىڭ قالىپتاسۋىنداعى ماڭىزدى سۋبەكتىلەر رەتىندە ونىڭ جاڭا ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك جانە قازاقستاندىق قوعام جاڭعىرۋىنىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالۋى ءتيىس», دەدى ول. سوندىقتان دا وسى ماڭىزدى مىندەتتى سەزىنە وتىرىپ, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ «Al-Farabi University smart city» جوباسى اياسىندا 4.0 ۋنيۆەرسيتەت – جاڭا ۇرپاق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇلگىسىن جۇزەگە اسىرۋدا.
عالىمقايىر مۇتانوۆ ءوز بايانداماسىندا «قازىرگى زامان تالابىنىڭ ترەندى – يندۋستريالاندىرۋ, جاڭا وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ كوشباسشىسىنا اينالۋ تالاپتارىنا باسىمدىق بەرىلۋى قۇجاتتىڭ ەرەكشە ماڭىزىن ايقىندايدى. يندۋستريالاندىرۋ پروتسەسىنىڭ جاڭا تەحنولوگيالىق قالىپتىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, مەيلىنشە يننوۆاتسيالىق سيپاتقا نەگىزدەلۋى ماقسات ەتىلدى» دەي كەلە, ۋنيۆەرسيتەت ىشىندەگى جاڭا تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەردى مىسال ەتتى.
اتالعان 4.0 ۋنيۆەرسيتەت ۇلگىسى پرەزيدەنت جولداۋىندا قويىلعان تاپسىرمالارعا تولىقتاي جاۋاپ بەرەدى. قازۇۋ العاش رەت تمد كولەمىندە «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا تسيفرلى ۋنيۆەرسيتەت ۇلگىسىن جاسادى جانە جوعارى وقۋ ورىندارى قىزمەتىن اۆتوماتتاندىرۋدا بۇلتتىق تەحنولوگيالاردى, كامپۋس ينفراقۇرىلىمىن باسقارۋدا Smart تەحنولوگيالاردى ءارى تالدامالى جۇيە قالىپتاستىرۋ ءۇشىن Big Data تەحنولوگيالارىن ەنگىزدى. باعدارلامالىق جاساقتامانىڭ ءىرى ءوندىرۋشىسى – «Microsoft» كومپانياسىنىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ IT تۇعىرناماسى دامۋىنىڭ يننوۆاتسيالىق ۆەكتورىن قالىپتاستىرۋدا ارىپتەس رەتىندە قازۇۋ-دى تاڭداۋى كەزدەيسوق ەمەس.
قازۇۋ قازاقستاندا تۇڭعىش رەت جاپپاي اشىق ونلاين كۋرستارىن باستادى, بۇل ءوز كەزەگىندە اشىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ۇلتتىق تۇعىرناماسىن ىسكە قوسۋعا مۇمكىندىك بەردى. اتالعان تۇعىرناما قازاقستاندىق جوو-لاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.
«E-كامپۋس» جوباسى بازاسىندا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تەحنولوگيالىق تۇعىرناماسىنىڭ قالىپتاسۋىنا «Hewlett-Packard», «Cisco», «Koniسa Minolta», «Fujitsu», «Samsung», «Alcatel», «كاسپەرسكي زەرتحاناسى», Microsoft, Intel, Huawei سىندى عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارى تىڭ قارقىن بەردى. قحر عىلىم اكادەمياسىنىڭ قاشىقتىقتان زوندتاۋ جانە تسيفرلى جەر ينستيتۋتىمەن (RADI) بىرگە جەردى زوندتاۋدىڭ تسيفرلى ورتالىعى قۇرىلعان. گونكونگ پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسە تەحنولوفت يندۋستريا 4.0 – عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ زەرتحاناسىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىس باستالدى.
اعىمداعى جىلى قحر ۇكىمەتىنىڭ گرانتى – سۋپەركومپيۋتەر بازاسى اياسىندا جىبەك جولى ۋنيۆەرسيتەتتەر اليانسىنىڭ حالىقارالىق ءىت تەحنوپاركى ىسكە قوسىلادى. جوعارى وندىرىستىك سۋپەركومپيۋتەر ءىت تەحنوپاركىنىڭ يادروسى بولادى, بۇل – عىلىمي زەرتحانالار جۇمىسى, ديزاين زەرتحانالارى, 3D پرينتينگ, يننوۆاتسيالىق شەبەرحانالار, كوۆوركينگ-ورتالىق پەن «IGeneration» بيزنەس-ينكۋباتور شوعىرلانعان بىرىڭعاي كلاستەر. بۇل وندىرىستىك يندۋستريانىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن جوعارى وندىرىستىك اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردى قۇراستىرۋدى شەشۋ مەن قولدانۋ سالاسىندا تابىستى بىرىگۋىن قامتاماسىز ەتەدى جانە «سيليكون جازىعى» سىندى جوعارى تەحنولوگيالار ايماعىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, تسيفرلى ءداۋىر جاعدايىندا ەلدىڭ جاڭا يندۋستريالانۋىندا باستى ماڭىزدىلىق كادرلىق قامتاماسىز ەتۋ بولماق. وسىعان وراي قازۇۋ-دا اعىمداعى وقۋ جىلىنىڭ ەكىنشى سەمەسترىنەن باستاپ-اق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار فاكۋلتەتى قۇرىلا باستايدى. جاڭا فاكۋلتەت قۇرىلىمى اياسىندا سۋپەركومپيۋتەرلىك تەحنولوگيا بازاسىندا مالىمەتتەردى وڭدەۋ ورتالىعى, Big DATA سالاارالىق زەرتحاناسى جانە بلوكچەين زەرتحاناسى قاراستىرىلعان. قازاقستاننىڭ ءداستۇرلى بازالىق ونەركاسىپ يندۋسترياسىنا ءىرى ءىت كومپانيالاردى جانە شەتەلدىك جوو-لار سەرىكتەستەردى ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنە تارتا وتىرىپ, «مول مالىمەتتەرمەن» الماسىپ ءىت مامانداردى دايىنداۋ وندىرىستىك ۇردىستەردى اۆتوماتتاندىرۋ, روبوتتاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرىن قولدانۋ سالالارى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. جولداۋدى جۇزەگە اسىرۋداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جول كارتاسى اياسىندا 3D پرينتينگ, ونلاين-ساۋدا, ءموبيلدى بانكينگ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋدەگى تسيفرلى قىزمەت – كەلەشەگى زور ونەركاسىپتەردى دامىتۋعا كادرلاردى دايىنداۋعا باعىتتالعان جاڭا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ەنگىزۋ قاراستىرىلعان. بۇل تسيفرلى ءداۋىر جاعدايىندا ەلدىڭ جاڭا يندۋستريالانۋ قاجەتتىلىگىنە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن بەيىمدەۋگە قوسقان قازۇۋ-دىڭ ناقتى ۇلەسى بولماق.
ايگۇل احانبايقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»
الماتى