كەيدە قاراپايىم كەيىپكەرىڭنىڭ ءبىر بويىنان تابىلاتىن ءتۇرلى قابىلەت, قاسيەت, كورىكتى كولەمى شەكتەۋلى ماقالاعا سىيعىزا المايتىنىڭا قىنجىلاسىڭ-داعى, سوسىن ومىرگە وسىنشاما قۇشتار جانداردىڭ جۇرگەنىنە قۋانىپ, اماندىق بولسا ءالى دە ونىڭ تابىستارىنا ورالاتىنىڭا ءوزىڭدى سەندىرەسىڭ.
اقيقاتىن ايتقاندا, اينانى بىزگە تاۋىپ بەرگەن بالالارعا ارنالعان «ۇلان» گازەتى. ونىڭ يسپانيانىڭ بەنيدورم قالاسىندا وتكەن Oceanman مارافونىن ءجۇزىپ وتكەن تۇڭعىش قازاق قىزدارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ءبىلىپ, كەيىپكەرىنە «قۇدا تۇسكەنىمىزدە» ارىپتەسىمىز, گازەتتىڭ باس رەداكتورى جۇلدىز ءابدىلدا بىردەن قۋاتتاپ, باسىلىمدارىندا كولەمدى ماتەريال جاريالانسا دا, اينا دوسماحامبەتقىزىنىڭ قايىرىمدىلىق شارالارىمەن اينالىساتىندىعى, ينتەرنەتتە I book you پورتالىنىڭ نەگىزىن قالاپ, ونى ونلايننان وففلاينعا كوشىرۋگە قول جەتكىزگەنى, باسقا دا ىزدەنىمپازدىعى ايتىلماي قالعانىن, ەگەر رەسپۋبليكالىق باس گازەت وسىنىڭ ءبارىن قامتي السا, قۇبا-قۇپ بولار ەدى دەگەندى قۋانا ءبىلدىردى. ارينە بۇل ارىپتەسىمىزدىڭ ءبىر تابىسىمەن توقتاپ قالماي, تەك العا ۇمتىلىپ, اينالاسىنا شاپاعاتىن تيگىزىپ جۇرگەن ارۋ قىز تانىلا بەرسىن دەگەن ادامي تىلەگى ەدى.
سونىمەن جانكەشتىلىكپەن 5 شاقىرىمنان استام اشىق تەڭىزدە ءجۇزىپ, جاۋىرىنى قاقپاقتاي جۇزگىش جىگىتتەرمەن قاتار مارەگە جەتكەن قازاق قىزى اينا دوسماحامبەتقىزى – Oceanman سۋدا ءجۇزۋ مارافونىنا قاتىسقان العاشقى قازاق قىزدارىنىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرمەك.
سۇيكىمدى ساياحاتشى, بىرقاتار ىلكىمدى جوبالاردىڭ اۆتورى ءارى Rumi Group-ءتىڭ PR ديرەكتورى اينا دا ءبىر كەزدەرى جۋرناليست بولعىسى كەلگەن. الايدا مۇعالىمى ءتىلىنىڭ كوركەمدىگىنە كوڭىلى كونشىمەي, «سەنەن جۋرناليست شىقپايدى» دەگەن ءسوزى ونىڭ ءومىرىن IT سالاسىنا بۇرىپ اكەتەدى. كەيىپكەرىمىزدىڭ جاپ-جاقسى بلوگ جۇرگىزەتىندىگى وسىدان قالسا كەرەك.
«بەنيدورمنىڭ قاسىندا قاپشاعاي باسسەين ەكەن عوي»بىردەن ايتا كەتۋ كەرەك, اينا Oceاnman حالىقارالىق مارافونىنا جالعىز قاتىسپاعانىن, بۇل جارىستا قاسىندا الىشەر ءشارىپوۆ, دانيار ءازىمحانوۆ, گالينا ءازىمحانوۆا, كونستانتين ەليسەەۆ, Əسيا ەرالىقىزى سىندى العاشقى قازاقستاندىقتار بولعانىن ايتادى. ولارعا دەيىن مۇنداي جارىسقا تەك ەرجان ەسىمحانوۆ قاتىسقان ەكەن. ول ءۇش رەت Oceاnman مارافونىندا ءجۇزىپ, ءبىر رەت الەمنىڭ ەڭ قيىن مارافوندىق ديستانتسيالارىنىڭ ءبىرى گيبرالتار بۇعازىن ءجۇزىپ وتكەن بولاتىن.
Oceاnman مارافونى دەگەنىمىز – جىلىنا بىرنەشە رەت əلەمنىڭ اشىق تەڭىزدەرىندە وتكىزىلەتىن سۋدا ءجۇزۋ مارافونى. تولىق Oceاnman – 10 شاقىرىم, جارتىلاي وceاnman – 5 نەمەسە 5,5 شاقىرىم. ءجۇزۋدى بالا كەزىنەن ارمانداعان اينا بەس جارىم شاقىرىمدى باعىندىرعان.
سۋدا جۇزگەن بالىقتاي بولۋدى كوكسەگەن ءبىزدىڭ قىزىمىز 1-كۋرستا عانا باسسەينگە ءبىرىنشى رەت جولى تۇسكەنىن, ءجۇزۋدى باستاپقىدا جاتتىقتىرۋشىسىز ۇيرەنگەنىن ايتادى.
– قاراسام, كورشى جولاقتا 45 مينۋت بويى توقتاماي ءبىر قىز ءجۇزىپ ءجۇر. سوعان قاراپ ىشپەن ءجۇزۋدى ۇيرەنىپ الدىم. كەيىن ءبىلدىم, قاتە ۇيرەنىپپىن. نەگىزى ءجۇزۋدى نولدەن باستاپ جاتتىقتىرۋشىمەن ۇيرەنگەن ءجون. ءبىرىنشى كۋرستان سوڭ ءجۇزۋ وسىمەن توقتادى. 2015 جىلى قازاقستانعا I Love Running سپورت مەكتەبى كەلدى. ولار جارتى جىلدان سوڭ I Love Swimming ءجۇزۋ مەكتەبىن اشتى (قازىر ولار I Love Supersport دەپ اتالادى). قۋانا قاتىستىم. وسىندا ءجۇزۋدى قايتا ۇيرەندىم. دۇرىس جۇزبەسەڭ, ۇزاققا مالتي المايسىڭ. بىردە-ءبىر ساباعىن جىبەرمەي, 1 شاقىرىمدى ءجۇزىپ ءوتتىم. يسپانيانىڭ بەنيدورم قالاسىندا Oceanman مارافونى بولادى دەگەندە كوزىمدى جۇمدىم دا بارامىن دەدىم. ول كەزدە جارتى جىل جۇزبەي كەتكەنمىن.
بەنيدورم ءۇشىن اينا ءتورت ايلىق ساباققا قاتىسادى. جانىنداعىلاردىڭ ءبəرى 5 شاقىرىمدىق ۆولگا وزەنىن نە بوسفوردى ءجۇزىپ وتكەندەر. اينا دا وسال ەمەس. قورجىنىندا التى اي بۇرىنعى ءبىر شاقىرىمى بار. بىراق قالعاندارى ويلانىپ جۇرگەندە يسپانياعا بارام دەپ شاۋىپ جۇرگەن جالعىز ءوزى. مارافونعا قاتىسپاس بۇرىن اينا قالتاسىنان اقشا شىعارىپ لوندوندا جۇگىرەتىندەردى, يسپانيادا جۇزەتىندەردى تۇسىنبەگەن. جۇگىرگىسى كەلسە, الماتىنىڭ كوشەلەرى كەڭ, سۋ دەسە قاپشاعاي تۇر دەگەن ويدا بولاتىن. ول سەزىمدى تەك قاتىسۋشى عانا تۇسىنەدى ەكەن. باسسەيندە جۇرگەن ءبىر بولەك, اشىق سۋعا بارعان مۇلدەم باسقا. ەشقاشان جۇزبەگەندەي كۇي كەشەدى ەكەنسىڭ. ايىنا ءبىر رەت جاتتىعۋ قاپشاعايدا وتەدى. بارسا, باسسەيندە بالىقشا ءجۇزىپ جۇرگەن قىز ون مەتردى دە يگەرە المايدى. «سويتسەم, بەنيدورمنىڭ قاسىندا قاپشاعاي باسسەين ەكەن عوي», دەپ كۇلەدى. 3 شاقىرىمدى توقتاپ جۇزگەن ول ء«ولىپ قالا جازدادىم» دەيدى. تەك سول سəتتە عانا «بەنيدورمدى ءجۇزىپ وتە الامىن با؟» دەگەن كۇمəن تۋادى. سول كەزدە ىستىقكولدە 4 جəنە 2 شاقىرىمدى ءجۇزىپ وتۋگە ارنالعان جارىس ۇيىمداستىرىلادى. ىستىقكولدىڭ سۋى سالقىن. قىركۇيەكتە بارىپ, سۋعا اياعىن سالعاننان-اق اينا «جۇزبەيمىن» دەيدى. بارلىعى سۋدان شىعىپ, دەمالۋعا كەتكەندە جاعادا ءبىر ءوزى قالادى. قايتسە دە سۋدا جۇزبەكشى بولادى. 200 مەتردەي ءجۇزىپ, قاتتى توڭادى. مىنا تۇرىمەن 2 شاقىرىمدى قالاي باعىندىراتىنىن بىلمەي, نەدە بولسا ەرتەڭگى كۇندى كۇتەدى. كەلەسى كۇنى ىشىنەن «تەك بۋيعا (قالقىما بەلگى) دەيىن جۇزەسىڭ» دەپ دايىندالىپ بارادى. ال بۋيلاردىڭ اراسى 300-400 مەتر. جالپى قاشىقتىقتىڭ ەكى شاقىرىم ەكەنىن ويلاماۋعا تىرىسادى. 800 مەترگە بارعاندا اياعىنىڭ ساۋساقتارىن سەزبەي قالادى. تەپە-تەڭدىك ۇستاپ تۇراتىن گيدروكوستيۋمى دە جوق. اياعى قيمىلداماي قالسا نە شارشاسا, سۋعا باتىپ كەتەمىن بە دەپ قورقادى. بىراق ءوز-وزىنە جىگەر بەرىپ, اقىرى بەلگىلەنگەن قاشىقتىقتى ءجۇزىپ وتكەن. ەندى ول بەنيدورمدى دا باعىندىراتىنىنا سەنىمدى بولادى.
اشىق تەڭىزدەگى ارپالىس– ىستىقكولدى ءجۇزىپ وتكەنىمدى اشىق تەڭىزدىڭ نە ەكەنىن بىلەمىن دەپ ەسەپتەپ, بەنيدورمعا باردىم. سويتسەم اشىق تەڭىزدە تولقىن دەگەن سۇمدىق ەكەن. سونىمەن قاتار سۋدا مەدۋزالار دا كوپ. كوپ قاتىسۋشىلاردى شاعىپ الدى. مەنىڭ قولىمنان تەك جاناپ ءوتتى. سوندا دا بىرنەشە مينۋتتاي اۋىردى. سۋ ə دەگەننەن-اق اۋزىمدى ويىپ تاستادى. بەنيدورمنىڭ جالعىز ارتىقشىلىعى – سۋى جىلى. اشىق تەڭىزگە شىققاندا مىندەتتى تۇردە قۇتقارۋشى بۋي بولۋى كەرەك ەكەن. وعان جۇزۋشىلەر ارنايى تاعام نە ىشەتىن سۋ سالىپ الادى. سونىمەن قاتار 5 شاقىرىمدا ءبىر جەردە, 10 شاقىرىمدا ەكى جەردە تاماق بەرەتىن قايىقتار تۇرادى. ولار ۇزىن قارماقپەن بانان تۇيىرشىكتەرى مەن سۋ بەرەدى. سۋدا تۇرىپ, ءىشىپ-جەپ الاسىڭ. بولماسا سپورتتىق گەل تاماقتارىن سالىپ الساڭ بولادى. مەن ولاردىڭ ەشقايسىسىن بىلمەيمىن. ەرتەڭ جۇزەمىز دەگەن ءتۇنى سۋپەرماركەتكە بارىپ, بالالار پيۋرەسىن جەپ الدىم. قۇتىسىن جۋىپ, وعان سۋ قۇيىپ, تاڭەرتەڭ بۋيعا جابىستىرىپ قويدىم. ەرتەڭىنە تەڭىزدە تولقىن باستالدى. ارالدى اينالىپ ءجۇزۋىمىز كەرەك. ارال ءبىزدى قاتتى تولقىننان قورعاپ تۇر ەكەن. بار قيىندىق ارالدىڭ ارعى بەتىندە باستالدى. تولقىن كەلىپ بەتىڭنەن شاپالاقپەن ۇرعانداي تارتىپ جىبەرەدى. ونىسى ازداي بىلاي دا, ولاي دا توڭكەرەدى. Əدەتتە جۇزگەندە 1-2-3 سول جاققا دەم الاسىڭ, 1-2-3 وڭ جاققا دەم الاسىڭ. ال تەڭىزدە قالاي بولسا, سولاي دەمالدىم. باسىندا تەك وڭ جاقتان دەمالا بەرگەندىكتەن گيدروكوستيۋم موينىمدى قاجاپ جىبەردى.
بار كۇشىمدى سالىپ ءجۇزىپ كەلەم. اينالاما قاراپ قويامىن. ارال وزگەرمەيدى. ءƏلى ءبىر ورىندا تۇرمىن. ۇرەي بويىمدى الىپ بارادى. سوندا كəسىبي سپورتشىلاردىڭ ءوزى سۋعا نە ءۇشىن باتىپ كەتەتىنىن ءتۇسىندىم. ۇرەي ۇستاماسى ۇستاپ قالعاندىقتان ەكەن. ول كەزدە اياق-قولىڭ ىستەمەي قالادى. مەنىڭ دە قورقىنىشىم سول. ءوز-وزىمە «سەن جۇزە الاسىڭ, سابىر قىل» دەپ قايتالاي بەردىم. تىم بولماعاندا بەس مينۋت دەمالۋعا مۇرشا بەرۋدى سۇراپ, اللاعا جالبارىندىم. Əيتەۋىر ارالدى زورعا ءجۇزىپ ءوتتىم. جاعاعا دەيىن ءالى ءۇش جارىم شاقىرىم بار. تولقىننىڭ شاپالاعىنان شارشاعانىم سونشا, ديستانتسيانى تەز بىتىرگىم كەلىپ, تاماقتاناتىن قايىققا دا توقتاعان جوقپىن. كەيدە قۇتقارۋشى قايىقتارعا دا قاراپ قويامىن, «شاقىرسام با» دەپ. بىراق, تەڭىزدى تاستاپ شىقپادىم. مəرەگە ءبىر شاقىرىم قالعاندا مۋزىكا ەستىلەدى. ونىڭ ءوزى جۇبانىش. بىراق كورىپ تۇرعان جەرگە جەتە الماي كەتەسىڭ. ءجۇزىپ كەلە جاتىپ جارىسقا بەس ءجۇز ادامنىڭ قاتىساتىنىن ويلادىم. Əدەتتە ەكىنشى, ءۇشىنشى رەت كەلەتىندەر كوپ. «ولاردىڭ ءبəرى اقىماق شىعار» دەيمىن. بىراق ءتىپتى ولار ءۇشىن دە وسى مارافوندى ءجۇزىپ ءوتۋ قيىن بولىپتى.
بەلگىلەنگەن قاشىقتىقتى 3 ساعات 13 مينۋتتا ءجۇزىپ ءوتىپ, جاسىل لەنتالى مەدالدى موينىنا تاققان سوڭ عانا اينا وزىنە ريزا بولادى. جاۋىرىنى توقپاقتاي جىگىتتەردىڭ موينىنان وزىنىكىندەي مەدالدى كورگەندە ءوزىن قۇرمەتتەي باستايدى.
«جۇرت مەنەن بəرىنە قالاي ۇلگەرەتىنىمدى سۇراپ جۇرسە, مەن سپورتشىلارعا قاراپ, اۋزىم اشىلىپ جۇرەدى. سپورتپەن اينالىساتىن ادامدار باسقالارمەن سالىستىرعاندا جاۋاپكەرشىلىگى مول, ماقساتقا ۇمتىلعىش, تابىستى, ءبىر ءسوزدى بولادى. Əلەمدە جەتىستىككە جەتكەن ادامداردىڭ بارلىعى دەرلىك سپورتتىڭ ءتۇر-تۇرىمەن اينالىسادى. سپورتشىلاردىڭ جانىندا جۇرە بەرگىڭ كەلەدى. تاعى بايقاعانىم, سپورتتا مىقتى ءتوزىم كەرەك ەكەن. بۇرىن ومىرلىك جارىم مەنى جاقسى كورسە بولدى دەپ ويلايتىنمىن. ال قازىر ونىڭ ءبىر سپورت تۇرىمەن اينالىسقانىن قالايمىن. كوردىڭىز بە؟ ءتىپتى تالعام وزگەردى. Əكەمە باسقاشا قاراي باستادىم. Əكەم دوس كوشىم جۇمىسىنان بولەك كسرو شولدەرىن كەسىپ وتكەن ادام. ونىڭ قانداي قيىندىققا شىداعانىن ەندى عانا ۇقتىم. سپورت مۇلدەم بولەك əلەم ەكەن», – دەيدى اينا «ۇلان» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا.
قولى اشىقتىڭ جولى اشىقسونىمەن اينا قايىرىمدىلىققا قالاي كەلدى؟
– 2013 جىلى مەنىڭ تۋعان اعامنىڭ بالاسى بۇيرەكتەن قاتەرلى ىسىككە شالدىعىپ, باعاناشىلداعى بالالار ونكولوگيالىق اۋرۋحاناسىنا ءتۇستى. وسى كەزدە ءبىز نەبىر جاعدايعا دۋشار بولعان ادامداردى كوردىك. اۋقاتتى ادامدار بالاسى اۋىرىپ قالسا, بىردەن شەتەلگە اكەتەدى. ال مىنا تۇرعان شىمكەنتتەن حيمياتەراپياعا كەلۋگە اۆتوبۋسقا 4 مىڭ تەڭگە تابا المايتىنداردىڭ بارىن بىلدىك. قاتەرلى ىسىكتىڭ ەمدىك شارالارىن ءبىر كۇن دە كەشىكتىرۋگە بولمايدى. سوندىقتان بىرنەشە بالاقايدىڭ اۋرۋى اسقىنىپ, قايتىس بولعانىن ەستىگەندە, بۇنداي نارسەنى ەندى بولدىرۋعا بولمايدى دەگەن وي كەلدى. بالالار ونكولوگياسى بولعاندىقتان اۋرۋحانادا تەك بالالارعا عانا تاماق بەرىلەدى. ونى قاراپ وتىرعان كەي اتا-انانىڭ بالادان قالعانىن جەپ وتىراتىن كەزدەرى بولادى. كەيدە ءتىپتى كىر جۋاتىن سابىنى دا بولماي قالادى. قازىر شاما-شارقىمىز كەلگەنشە كومەككە مۇقتاج جاندارعا قارايلاسىپ تۇرامىز, – دەيدى سۋدا جۇزگەن بالىقتاي ارۋ.
ايتقانداي, باستاپقىدا اينا قىز قۇربىسىمەن اشقان I book you وقىلعان كىتاپتار الماساتىن پلاتفورماسىنا 30 شاقتى ادام حابارلاسسا, ءۇش جىلدان كەيىن ونلايننان وففلاينعا كوشكەن قىزمەتكە جۇگىنەتىندەر سانى 200-گە جەتتى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى