• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
11 قاراشا, 2011

سىزدىق بايمۇقانوۆ: ءبىزدىڭ ماقساتىمىز - وتاندىق تۇتىنۋشىلاردى ءارى ساپالى, ءارى ارزان ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ

405 رەت
كورسەتىلدى

«سق-فارماتسيا» جشس 2009 جىلدىڭ اقپان ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى فارماتسەۆتيكالىق سالانىڭ تۇراقتىلىعى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ, دارىلىك زاتتاردى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى ءبىر جەرگە شوعىرلاندىرۋ جولىمەن فارماتسەۆتيكالىق ونەركاسىپتى دامىتۋ ماقساتىندا قۇرىلدى. جشس نەگىزىنەن تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدەندىرىلگەن كولەمىنىڭ اياسىندا دارىلىك زاتتاردى ساتىپ الۋ مەن جابدىقتاۋشىلاردى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا بىرىڭعاي ديستريبيۋتوردىڭ قىزمەتىن اتقارادى. سونداي-اق, ول «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اق-نىڭ قۇرىلىمىنا كىرەدى. ءبىزدىڭ سۇحباتتاسىمىز – «سق-فارماتسيا» جشس-ءنىڭ باسقارما توراعاسى سىزدىق بايمۇقانوۆ كومپانيانىڭ قۇرىلعان كۇنىنەن باستاپ بۇگىنگە دەيىنگى جەتكەن جەتىستىكتەرى, العا قويعان ماقسات-مىندەتتەرى جونىندە اڭگىمەلەيدى.

– سىزدىق اسىلبەك ۇلى, ءسىز باس­شىلىق ەتەتىن كومپانيانىڭ قۇرىلعانىنا ءبىرشاما ۋاقىت ءوت­تى. ياعني, «سق-فارماتسيا» جشس ءوزىن بىرىڭعاي ديستريبيۋتور رەتىندە تانىتقان كەزەڭدە جەتكەن جەتىستىكتەر مەن قوردالانعان ءما­سەلەلەر توڭىرەگىندە اڭگىمە قوز­عايىق. العاشقى ساتتە جۇمىستى نەدەن باستادىڭىزدار؟ جىلت ەتكەن جاڭالىقتى قاتارداعى شە­نەۋ­نىكتەر مەن ستاتسيونارلىق مە­كە­مەلەردىڭ باسشىلارى قالاي قابىلدادى؟ – اڭگىمەمىزدى ارىدەن باستالىق. قازاقستاندا بىرىڭعاي ديستريبيۋتور پايدا بولعانعا دەيىن, ءدارى-دارمەكتەرمەن, مەديتسينالىق باعىت­تاعى بۇيىمدارمەن (دد جانە مبب) جانە مەديتسينالىق تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن دارىگەرلىك كومەك كور­سەتۋ كولەمى شەڭبەرىندە جەكە ءجۇر­گىزىلدى. ياعني, بيۋدجەتتىڭ قاراجاتى ورتالىق, ايماقتىق جانە جەكە مەنشىك كلينيكالار اراسىندا بولىسكە ءتۇستى. ونىڭ ۇستىنە ديابەت, ونكولو­گيالىق اۋىتقۋلار, قۇرت سياقتى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار اۋرۋلارعا قاتىستى پرەپاراتتىق جابدىقتاۋ­لاردىڭ 20 پايىزى عانا رەسپۋبلي­كالىق دەڭگەيدە ساتىپ الىندى. سونىمەن بىرگە, ۆاكتسينا ساتىپ الۋ دا ورتالىقتاندىرىلعان جەلىدە جۇرگىزىلدى. ءدارى-دارمەكتەردىڭ نەگىزگى بولىگىن, ياعني, 60 پايىزىن – اي­ماقتىق اكىمدىكتەر, ال 20 پايىزىن – دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرى ساتىپ الدى. جاسىراتىنى جوق, ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋدە وسىنداي ورتالىقتاندىرىلعان جۇيە­نىڭ تۇرعىندارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدە ءىستىڭ ناتيجەسى مەن ساپاسىن تومەندەتكەن وسال تۇستارى دا بولدى. بىرىنشىدەن, ايماقتار بويىن­شا باعانىڭ تۇراقسىزدىعى بايقالدى. ءتىپتى, ءبىر وبلىستىڭ مە­ديتسينالىق مەكەمەسىندەگى ساندار ءبىر-بىرىنە ءوزارا سايكەس كەلمەگەن كەز­دەرى دە بار. بۇل ماسەلەگە ءدارى-ءدار­مەك وندىرۋشىلەر, دەنساۋلىق ساق­­تاۋ باسقارمالارى جانە ستاتسيونارلار اراسىنداعى دەلدالدار سانىنىڭ كوپتىگى اسەرىن تيگىزدى. اراداعى وسىن­داي دەلدالداردىڭ ارالاسۋى­مەن ايماقتارداعى ءدارى-دارمەكتەر مەن مەديتسينالىق قۇرال-جابدىق­تار­دىڭ ساتىلۋ باعاسىنىڭ ايىرما­شىلىعى 100 نەمەسە ودان دا جوعا­رى پايىزدى قۇراۋى مۇمكىن ەدى. ماسەلەن, رەسپۋبليكا بويىنشا ورتاشا ەسەپپەن ديستريبيۋتور كومپا­نيالاردىڭ ءبىرىنشى مارجاسى شامامەن 20-30 پايىزدى قۇرادى. ءدارى­حانالاردىڭ ءدارى-دارمەكتەردى قىم­باتتاتۋى دا – سونشالىقتى. وسى­نىڭ ناتيجەسىندە سوڭعى تۇتىنۋشى ءدارى-دارمەكتەردى جانە مەديتسينا­لىق باعىتتاعى بۇيىمداردى شامامەن 60 پايىزعا دەيىن قىمبات با­عامەن ساتىپ الدى. سونىمەن قاتار, اقپاراتتىق-لوگيستيكالىق جۇيەدە ناتيجەلىلىكتىڭ بولماۋىنان دا جاع­داي قيىنداي بەردى. ارينە, ءدارى­گەرلىك مەكەمەلەردى ءدارى-دارمەكتەر­مەن جانە قۇرال-جابدىقتارمەن دەر ۋاقىتىندا قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اقپاراتتىق-لوگيستيكالىق جۇيەنىڭ اتقاراتىن ءرولى زور. ەكىنشى قيىن­دىق – ءدارى قويمالارى مەن مەدي­تسينالىق ۇيىمداردا دارىلىك پرە­پاراتتاردىڭ ساقتالۋى مەن پايدالانۋ تارتىبىنە قاتىستى ءتيىستى باقى­لاۋ جاسالمادى. سونىڭ سالدارىنان ءدارى-دارمەكتەر وزدەرىنىڭ فارماكو­لو­گيالىق قاسيەتتەرىن جوعالتتى. وكىنىشكە قاراي, وسى تۇستا وتاندىق ءدارى-دارمەك وندىرۋشىلەرگە سەنىمسىزدىكپەن قاراۋ سياقتى پوست­كەڭەس­تىك كەزەڭنىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋىن­دادى. سويتە كەلە, «يمپورتتىڭ بارلىعى ءسوزسىز كەرەمەت» دەگەن پىكىر قالىپتاستى. ءدارى-دارمەكتەر مەن مەديتسينالىق باعىتتاعى بۇيىم­داردى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋداعى قازاقستاندىق مازمۇننىڭ كور­سەت­كىشى تومەن بولعاندىقتان, دەنساۋ­لىق ساق­تاۋ سالاسىنداعى بيۋدجەتتىك باعدار­لامالاردىڭ اكىمشىلەرى وتان­دىق ءدارى وندىرۋشىلەردى ىنتالان­دىرا المادى. سونىمەن قوسا, حالىق­ارالىق دەڭ­گەي­دە ءونىم وندىرەتىن كومپانيالار ءۇشىن حالىق از شوعىرلان­عان جانە مەديتسينالىق ۇيىمدار ءبىر جەرگە توپتاستىرىلماعان قازاقستان­دىق فارماكولوگيالىق نارىق ءتيىمسىز بولىپ سانالدى. سوندىقتان دا, ارا­داعى دەلدالدارمەن عانا جۇمىس ىستەگەن حالىقارالىق كومپانيالار از كولەمدەگى پارتيالاردى ءبىزدىڭ نا­رىق­قا جەتكىزۋگە قىزىعۋشىلىق تا­نىت­قان دا جوق. ال قازاقستان ۇكى­مەتى بىرىڭعاي ديستريبيۋتورلىق جۇيە قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدا­عان كەزدە كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن دارىگەرلىك كومەك كولەمى شەڭبەرىندە بارشا قازاقستاندىقتاردى ءارى ساپا­لى, ءارى قولجەتىمدى ءدارى-دارمەكتەر­مەن قامتاماسىز ەتۋدى نەگىزگى ماقسات ەتتى. دەگەنمەن, جىلت ەتكەن جاڭا­لىققا جۇرتتىڭ قاي كەزدە دە سەنىمسىزدىكپەن قارايتىنى بەلگىلى ەمەس پە؟ بىرىڭعاي ديستريبيۋتورلىق جۇيە قۇرىلعاندا دا العاشىندا وسىن­داي جاعداي تۋىندادى. الايدا, باستاپقى كەزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن جانە بەلسەندى جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە ءبىز بۇل سەنىمسىزدىكتى جەڭدىك. ءسويتىپ, از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە وسىناۋ كۇردەلى جوبانى جۇزەگە اسىردىق. ياعني, قازاقستاندا ءدارى-دارمەكتەرمەن حالىقتى قامتا­ما­سىز ەتۋدىڭ جاڭا, نەعۇرلىم ۇيىم­داسقان جانە وركەنيەتتى جۇيەسىن ىسكە قوسۋعا بولاتىنىن دالەلدەپ بەردىك. ارادا ءبىراز ۋاقىت وتكەندە وتاندىق مەديتسينالىق ۇيىمدار دا بىرىڭعاي ديستريبيۋتورلىق جۇيەنىڭ بارلىق ءتيىمدى, ۇزدىك قىرلارىن مويىنداپ, جوعارى باعالادى. – «سق-فارماتسيا» جشس-ءنىڭ وتاندىق فارماكولوگيالىق نا­رىق­قا تۇراقتىلىق پەن باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋ ماقساتى­مەن كەلگەنى ءمالىم. ياعني, ءادىل باسەكە بولعان جەردە جەڭىل جولمەن تابىس تاۋىپ كەلگەن دەلدال كوم­پانيالاردىڭ جولى كەسىلەتىنى بەلگىلى. سىزدەر ونداي دەلدال كومپا­نيا­لارمەن قالاي كۇرەسىپ, قالاي كەلىسىمگە كەلدىڭىزدەر؟ – ءبىزدىڭ كومپانيا 2009 جىلى ەل ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن جانە 100 پايىزدىق ۇلەسىمەن «سامۇرىق-قازى­نا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اق-نىڭ ءبىر قۇرىلىمى رەتىندە پايدا بولدى. بىرىڭعاي ديستريبيۋتوردىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمى شەڭبەرىندە بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەم­دەي وتىرىپ, بارلىق دارىگەرلىك مە­كەمەلەرگە ارنالعان ءدارى-دارمەك­تەرگە بىردەي باعا ساياساتىن ۇستانۋ جولىمەن ەل تۇرعىندارىن دەر ۋا­قىتىندا ءارى ناتيجەلى, ءارى ساپالى ءدارى-دارمەكتەرمەن جانە مەديتسي­نالىق ماقساتتاعى بۇيىمدارمەن قام­تاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. سونىمەن بىرگە, ءبىزدىڭ تاعى ءبىر مىندەتىمىز – شىنايى باسەكەگە قابىلەتتى وتاندىق ءدارى-دارمەك وندىرۋشىلەردى قولداۋ جانە ىنتالاندىرۋ. بەلگىلى ءبىر قيىنشىلاقتارعا قاراماستان, ءبىز 2010 جىلى بىرىڭعاي باعا ساياساتىن قالىپتاستىرىپ, ستاتسيونارلىق مەكەمەلەرگە ءدارى-دارمەكتەردى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە جانە ءتيىستى ساپامەن جەتكىزىپ بەرۋگە مۇمكىندىك الدىق. وتاندىق ءدارى-دارمەك وندىرۋشىلەرگە قاتىستى ايتساق, بۇگىنگى تاڭدا جالپى سوماسى 30 ملرد. تەڭگەدەن اساتىن 10 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرى­لۋدا. ال, ونىمدەردى ساتىپ الۋ بارى­سىنداعى بيۋدجەت قاراجاتتارىنىڭ شىعىنى 30 پايىزدى قۇرادى. ارينە, العاشقى كەزدە كومپانيانىڭ قالىپ­تاسىپ, ەكى اياعىن تەڭ باسۋى ءۇشىن بىرقاتار قيىندىقتاردىڭ بولعانى راس. مىسالعا, دجەنەريك ءدارى-ءدار­مەك­تەردى ساتىپ الۋ بارىسىندا ولار­دىڭ ساپاسى باستاپقى دارىلەردىڭ ساپاسىمەن سايكەس كەلمەيدى دەگەن ايىپتاۋلار بولدى. وسىعان وراي, ءبىز دجەنەريك ساتىپ الساق, ونىڭ شىن مانىندەگى اۋەلگى ءدارى-دارمەكتىڭ كو­شىرمەسى ەكەنىن جانە ودان ەشقانداي ايىرماشىلىعى بولمايتىنىن بىرنەشە مارتە تۇسىندىردىك. سونىمەن بىرگە, بۇل جەردە بىرىڭعاي ديستريبيۋتورلار ساتىپ العان بارلىق ءدارى-دارمەكتەر قازاقستاندا پايدالانۋعا رۇقسات بەرەتىن تىركەۋدەن ءوتىپ, ۇلتتىق ساراپتاما ورتالىعىندا تەكسەرىلەتىنىن ەستەن شىعارماعان ابزال. بۇگىنگى تاڭدا ءبىزدىڭ جۇيەلى جۇمىسى­مىزدىڭ ناقتى ناتيجەسى كورەر كوزگە انىق بايقالىپ تۇر. ويتكەنى, ءدارى-دارمەك نارىعىنداعى ۇدەرىستەرگە قاتىسۋشىلار بىرىڭعاي ديستريبيۋ­تورلىق جۇيەنىڭ ارتىقشىلىق­تارى­نا, سونىڭ ىشىندە ەڭ باستىسى اشىق, شىنايى باسەكەلەستىك ورتانى قا­لىپتاستىراتىنىنا, ءدارى-دارمەك سا­تىپ الۋدىڭ ءتيىمدى ءىس-شارالارىن جۇرگىزەتىنىنە كوز جەتكىزدى. ونىمدەر­دى ساتىپ الۋ ءتارتىبىن قايتادان قاراستىرعان كەزدە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ (ددۇ - ءا.ءا) وزىق تاجىريبەسى ەسەپكە الىندى. ياعني, ول تاجىريبە بويىن­شا, باستاپقىدا پرەپاراتتار ساپاسى بويىنشا, سودان سوڭ باعاسى بويىن­شا تاڭداپ الىنادى. ساتىپ الۋدىڭ ەكى كەزەڭىندە ءبىز دە جوعارىداعى ۇزدىك تاجىريبەنى قولدانىپ وتىرمىز. ءبىرىنشى كەزەڭدە ءونىمنىڭ جوعارى سا­پاسى مەن الەۋەتتى ءدارى-دارمەك جەت­كىزۋشىلەردىڭ بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەستىگى تەكسەرىلسە, ال ەكىنشى كە­زەڭدە باعانى تومەندەتۋگە ارنالعان اۋكتسيون وتەدى. ەسكەرتۋلەر تۋىنداي قالعان جاعدايدا, كومپانيالار قو­سىمشا تۇسىندىرمەلەر بەرە الادى. ءسوزىمدى تۇيىندەي كەلە ايتارىم, ءدارى-دارمەك ساتىپ الۋعا تاپسىرىس بەرەتىن كومپانيالاردىڭ 95 پايىزى ءبى­رىڭ­عاي ديستريبيۋتوردىڭ اۋكتسيو­نىنا قاتىساتىن مۇمكىندىك الدى. ياعني, «سق-فارماتسيا» جشس وتان­دىق ءدارى-دارمەكتەر نارىعىنا ەنۋى ارقىلى كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك اياسىندا كوپتە­گەن دەلدالداردى ىعىستىرىپ, حا­لىققا قولايلى جاعداي تۋعىزدى. – وتكەن ەكى جىلدىڭ ىشىندە ءسىز باسقاراتىن كومپانيا قانداي اي­تۋلى تابىستارعا قول جەتكىزدى؟ – ەكى جىلدىڭ ىشىندە ەڭ نەگىزگى ماسەلە – ءدارى-دارمەكتەر مەن مە­ديتسي­نالىق باعىتتاعى بۇيىمداردى حالىققا جەتكىزۋدىڭ ناتيجەلى لوگيس­تيكالىق جۇيەسىن قالىپتاستىردىق. قازىرگى كەزدە كومپانيانىڭ قويما­لارىندا ءدارى-دارمەكتەر قورى جەتكىلىكتى. «سق-فارماتسيا» جشس-ءنىڭ سا­تىپ الۋ پروتسەسىن كۇنى بۇرىن جا­سايتىنى جىلدىڭ باسىندا ستاتسيو­نارلىق مەكەمەلەردى تولىق كولەمدە ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن بىرگە, ءبىزدىڭ كومپانيا وتاندىق ءدارى-دارمەك ءوندىرىسىن دامىتۋدىڭ سالا­لىق باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا دا بەلسەندى قاتىسۋدا. اتالعان باعدارلاماعا سايكەس, 2014 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ىشكى نارىعىمىزداعى وتاندىق ءدارى-دارمەكتەردىڭ ۇلەسى 30-دان 50 پايىزعا دەيىن كوتەرىلۋى ءتيىس. الايدا, مۇنداي جوعارى كورسەتكىشكە قول جەتكىزۋ ءۇشىن, بىرىڭعاي ديس­تريبيۋتوردىڭ كومەگىمەن ۇزاق مەرزىمدىك كەلىسىم-شارتتار جاسالىپ, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ بارىسىندا وتاندىق وندىرۋشىلەرگە جەڭىلدىك بەرىلۋى كەرەك. ياعني, وتاندىق كومپا­نيالارعا جەڭىلدىك جاساۋ ارقىلى كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن كومەك كولەمىن قامتاماسىز ەتۋىمىز قاجەت. بۇگىنگە دەيىن بىرىڭعاي ديستريبيۋتورلار قا­زاقستاندىق كومپانيالارمەن جالپى سوماسى 30 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن 10 ۇزاق مەرزىمدىك كەلىسىم-شارتتار جاسادى. سونداي-اق, «سق-فارماتسيا» جشس-ءنىڭ وتاندىق ونىمدەردى ساتىپ الۋداعى ۇلەسى قازىردىڭ وزىندە 50 پايىزدان اسىپ وتىر. بۇل ايتۋلى جەتىستىك ەمەي نەمەنە؟!. اتاپ ايتار­لىعى, ەلىمىزدىڭ ايماقتارىنا ءدارى-دارمەكتەردىڭ سوڭعى باعاسىنىڭ ءار­تۇرلى بولىپ كەلەتىنى ءتۇپ-تامىرىمەن جويىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتتىڭ بۇل سالاعا جۇمسايتىن شىعىندارى دا ازايدى. بۇلاردىڭ بارلىعىن ءدارى-دارمەكتەر مەن مە­ديتسينالىق باعىتتاعى بۇيىمداردىڭ بىرىڭعاي ديستريبيۋتسياسىن قۇرۋ­داعى ۇلكەن جەتىستىكتەردىڭ ءبىرى دەپ ايتۋعا بولادى. جالپى العاندا, ءبىز قولدانىسقا ەنگىزگەن جاڭا جۇيە ءدارى-دارمەكتەردى حالىققا دەر كەزىندە جەتكىزۋگە, ايماقتارداعى سۇ­رانىس­تىڭ تەز ءوسۋىن جەدەل انىق­­تاۋعا جانە وزگە ايماقتاعى ارتىق قوردى ءتيىمدى پايدالانۋعا ءمۇم­كىن­دىك بەرەتىندىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. – بىرىڭعاي ديستريبيۋتور – «سق-فارماتسيا» جشس-ءنىڭ ءبۇ­­گىنگى تاڭدا العا قويعان ماقسات-ءمىن­­دەتتەرى قانداي؟ ءسىز باس­قا­راتىن ۇجىم قانداي بيىكتەردى باعىن­دىرۋدى كوزدەپ وتىر؟ – ءبىز جوعارىدا ۇزاق مەرزىمگە جاسالعان كەلىسىم-شارتتار جونىندە ايتتىق قوي. وتاندىق ءونىم ءوندىرۋ­شىلەرمەن اراداعى ىنتىماقتاستىق قارىم-قاتىناستىڭ ناتيجەسىندە ءدا­رى-دارمەك ءوندىرىسىن جاڭعىرتۋ با­عىتىندا ينۆەستيتسيالىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلا باستادى. سونىڭ ىشىندە, وتاندىق كومپانيالار الدا­عى 7 جىلدىڭ ىشىندە جاڭا ءوندىرىس ورىندارىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋعا جانە ءتيىستى وندىرىستىك تاجىريبە ستاندارتتارىنا سايكەس جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردى جەتىلدىرۋگە مىندەتتەمە الدى. جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن پايدالانۋعا بەرگەننەن كەيىن بىرىڭعاي ديستريبيۋتور قا­زاقستاندىق زاۋىتتاردان تەك قانا قازىرگى زامانعا ساي, حالىقارالىق ستاندارتتارعا جاۋاپ بەرەتىن ءدارى-دارمەكتەردى ساتىپ الۋدى كوزدەپ وتىر. 2011 جىلى حالىقارالىق ستاندارتتاردى قولدانىسقا ەنگىزگەن العاشقى ءوندىرۋشى – «الماتى نوبەل ءدارى-دارمەكتەر فابريكاسى» اق. ەكىنشىدەن, بىرىڭعاي ديستريبيۋتور مەن وتاندىق ءونىم ءوندىرۋ­شىلەردىڭ ۇزاق مەرزىمدىك ىنتىماق­تاستىعى ەكسپورتتىق الەۋەتى زور جوعارى تەحنولوگيالىق كاسىپورىن­دار قۇرۋعا جول اشادى. ال, بۇگىن جۇزەگە اسىرىلعان ءىس-شارالاردىڭ ناتيجەسىندە 2014 جىلعا قاراي ەلىمىزدە ساتىلاتىن ءدارى-دارمەكتەردىڭ 50 پايىزىن وتاندىق وندىرۋشىلەر قامتاماسىز ەتەتىنى ءسوزسىز. يمپورت­تىق ءدارى-دارمەكتەردى تاسىمالداۋ جانە توتەنشە جاعدايلار تۋىنداعان كەزدە ەلىمىزدىڭ ءدارى-دارمەك قاۋىپسىز­دىگىن قامتاماسىز ەتۋدە مۇنداي ءىس-شارالاردىڭ ماڭىزى زور. سونىمەن قاتار, ۇلتتىق ەكونوميكامىز ءۇشىن بازالىق ارتىقشىلىق بولىپ تابى­لاتىن قوسىمشا كاسىبي جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە وتاندىق وندىرىستەگى ەكسپورتتى باعدارلاۋ دا اسا ماڭىزدى. ايتا كەتەيىن, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار وزدەرى ساتىپ الاتىن امبۋلاتورلىق ءدارى-دارمەكتەرمەن جابدىقتاۋ ماسەلەسى ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتۋدە. ويتكەنى, جەكەلەگەن جانە ساتىپ الۋ­دىڭ ب ۇلىڭعىر جۇيەسىندەگى تاپسى­رىستاردىڭ ناتيجەسىندە ايماقتىق دەڭگەيدەگى باعالار بىرىڭعاي ديستريبيۋتور ارقىلى ساتىپ الىنعان باعالاردان الدەقايدا قىمبات. سو­نىمەن بىرگە, قاراجاتتى قايتارۋ­داعى باقىلاۋدىڭ ب ۇلىڭعىر جۇيەسى امبۋلاتورلىق سەكتورداعى ءدارى-ءدار­مەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ پرو­تسەسىنىڭ تەجەلۋىنە اكەلىپ سوعادى. ال, دارىحانالارداعى دارىلەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ناۋقاستارعا قولاي­سىزدىق تۋعىزاتىنى انىق. حالىق­ارالىق تاجىريبە كورسەتكەندەي, يندۋستريالدىق ەلدەردە ناۋقاس­تاردى ەمدەۋ ادەتتە امبۋلاتورلىق دەڭگەيدە جۇرگىزىلەدى. وسىعان وراي, ستاتسيونارلاردى قاجەتتى ءدارى-ءدار­مەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋگە ءبو­لىنگەن قاراجاتتىڭ نەبارى 30 پايىزى عانا جۇمسالادى. قالعان 70 پايىزى ەمحانالارعا جونەلتىلەدى. قازىرگى كەزدە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بارلى­عى كەرىسىنشە: ءدارى-دارمەكتەردىڭ 71 پايىزى ستاتسيونارلارعا جىبەرىلەدى, امبۋلاتورلىق دەڭگەيدە قالاتىنى – 29 پايىز. وسىعان وراي, «سق-فار­­­ماتسيا» جشس ەمحانالىق ءبولىمدى ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ­دى جاقسارتۋ باعىتىندا بىرنەشە ۇتىمدى ۇسىنىستار جاساعان بو­لاتىن. ماسەلەن, جەرگىلىكتى بيۋد­جەت­­تىڭ ەسەبىنەن ساتىپ الىناتىن نا­رىقتا از كەزدەسەتىن, باعاسى وتە قىمبات جانە اۋىر ەمدەلەتىن ناۋ­قاستاردى ەمدەۋگە ارنالعان ءدارى-دارمەكتەردى بىرىڭعاي ديستريبيۋتور رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شەڭ­بەرىندە ساتىپ الاتىن ءدارى-ءدار­مەكتەرمەن الماستىرۋدى ۇسىندىق. مۇنداي قادام امبۋلاتورلىق ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋدەگى قارجىلاندىرۋ ۇلەسىن ارتتىرۋعا, سونداي-اق بىرىڭعاي ديستريبيۋتور ارقىلى قىمبات باعالى ءدارى-ءدار­مەكتەردى اعىمداعى ماقساتتى ترانس­فەرتتەرمەن ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال, جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى جۇمسالماعان قاراجات وزگە ءدارى-دارمەكتەردىڭ قاجەتتى كولەمىن جا­بۋعا مۇمكىندىك تۋعىزادى. تۇپتەپ كەلگەندە, باعانى تۇراقتاندىرۋ جانە ايماقتاردا ناۋقاس ادام­دار­دى ەمدەۋگە از شىعىن جۇمساۋ بار­لىق قازاقستاندىقتاردى ءارى سا­پا­لى, ءارى ارزان ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتۋعا جول اشادى.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت. 

اڭگىمەلەسكەن ءامىرلان ءالىمجان. 

سوڭعى جاڭالىقتار