تاربيە تاريحتان باستاۋ الادى

سوعان وراي قازاق بيلەر سوتى­نىڭ دامۋى مەن قۇرىلۋ تاري­حىن زەرتتەپ, مادەني جانە قۇقىق­تىق تاريحي مۇرانى ساقتاۋ ار­قى­لى جاستاردىڭ بويىندا مەم­­لە­كەت جانە قۇقىق تاريحىنا دەگەن سىي-قۇرمەت قارىم-قاتى­ناسىن, ماقتانىش جانە پاتريو­تيزم سەزىمىن قالىپتاستىرۋ ماقسا­تىندا اقمولا وبلىستىق سوتى ش.ءۋا­ليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋني­ۆەرسيتەتىمەن بىر­لەسىپ, «قازاق دالاسىنىڭ بيلەر سوتى – ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ سوت-قۇقىق جۇيەسىنىڭ نەگىزى» تاقىرىبىندا عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا وتكىزدى. 

جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى ءادىل قۇرىقباەۆ كونفەرەنتسيانىڭ اشىلۋىندا جوعارعى سوت توراعاسى قايرات ءماميدىڭ كونفەرەنتسيا­ قاتىسۋشىلارىنا ارناعان قۇتتىق­تاۋ ءسوزىن وقىپ بەردى. وندا ۇلتى­مىز­دىڭ قادىر-قاسيەتىن ايقىنداپ تۇرعان ءتىلىمىزدى ۇلىقتاپ, حالقى­مىزدىڭ ادەت-عۇرىپ, سالت-ءداستۇرىن ساقتاعاندا عانا ەلىمىز رۋحا­ني جاڭعىرىپ, «ۇلتتىق كودىمىز» نىعايا تۇسپەك ويى ايتىلىپ,­ «بي بابالارىمىزعا ءتان يماندىلىق, ادالدىق, ادىلدىك, تۋراشىلدىق ءپرين­تسيپىن قۇقىق قورعاۋ ور­گان­دارىنىڭ وكىلدەرى مەن سۋديا­لاردىڭ مىقتاپ ۇستانعانى ابزال», دەپ اتاپ كورسەتىلدى. ويت­كەنى مەملەكەت باسشىسى ءوزى­نىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭ­عىرۋ» باعدارلامالىق ماقا­لا­سىندا «ۇلتتىق كود, ۇلتتىق مادە­نيەت ساقتالماسا, ەشقانداي جاڭ­عىرۋ بولمايدى» دەگەن ەدى.

ال اقمولا وبلىستىق سوتىنىڭ توراعاسى دوسجان ءامىروۆ, كونفەرەنتسيا جۇمىسىن جالعاستىرا وتىرىپ, ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا, عالىمدار, تاريحشىلار, فيلولوگتار, ءتىل ما­مان­دارى, وبلىس اقساقالدارى مەن سۋديالار بىرىگىپ قازاق بيلەر سوتىنىڭ تاريحىن زەرتتەۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزگەنىن اتاپ ءوتتى. «بيلەر سوتى – بۇل تەك قا­نا قۇقىقتىق ينستيتۋت عانا ەمەس, بۇل تاريحي جانە مادەني مۇ­را بولىپ تابىلاتىن حالىق پەن مەم­لەكەتتى باسقارۋداعى دانا ينس­تيتۋت. ۇرپاقتان ۇرپاققا قۇندى تاجى­ريبەنى ساقتاپ, جەتكىزۋ قاجەت» – دەدى دوسجان ءامىروۆ.

عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيادا عالىمدار, سوت جۇيەسىنىڭ ارداگەرلەرى جانە سۋديالار ءسوز سويلەدى. اقمولا وبلىستىق سوتىمەن ازىرلەنگەن «قازاق دالا­سىنىڭ بيلەر سوتى» اتتى بەينەفيلم كورسەتىلدى. ناتيجەسىندە, قاتىسۋشىلار مەملەكەتتىك, جەر­گى­لىكتى اتقارۋشىلىق جانە قۇ­قىق قورعاۋ ورگاندارىندا, سوت جۇ­يە­سىندە, جوعارعى وقۋ ورىندارىن­دا ىسكە اسىرۋعا ۇسىنىلعان قارار­دى قابىلداپ, سونىمەن قاتار, پرە­زيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ «بولا­شاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىنىڭ قاعيدالارىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا ۆەدومستۆوارالىق جوسپار قۇردى. سول ارقىلى بۇل وتكىزىلگەن كون­فەرەنتسيا «رۋحاني جاڭعىرۋ» نەگىزىندە الداعى ۋاقىتتا دا وتكى­زىلەتىن بارلىق ءىس-شارالارعا باستاما بولىپ تابىلاتىندىعى ايتىلدى. 

«ەگەمەن-اقپارات»