بۋرابايدا حالىقارالىق ورمان جىلىنا ارنالعان ۇكىمەتارالىق ءىىى عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. ونىڭ جۇمىسىنا قازاقستان, رەسەي, قىرعىزستان, وزبەكستان جانە تاجىكستان وكىلدەرى قاتىستى.
حالىقارالىق كونفەرەنتسيانى قۇتتىقتاۋ سوزبەن اشقان اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ورمان جانە اڭشىلىق شارۋاشىلىعى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەرلان نىسانباەۆ وسى جيىننىڭ قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ مەرەكەلى جىلىندا وتكىزىلۋى ونىڭ سالالىق قانا ەمەس, الەمدىك ساياساتتاعى ماڭىزىن دا ارتتىرا تۇسەتىندىگىن اتاپ كورسەتتى. ورمان رەسۋرستارىن ورنىقتى باسقارۋ مەن ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ, كليماتتىق اۋىتقۋشىلىقتارعا اسەر قۋاتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا بۇۇ باس اسسامبلەياسى 2011 جىلدى حالىقارالىق ورمان جىلى دەپ جاريالادى. قۇرىلىقتىڭ 31 پايىزىن ورمان كومكەرىپ جاتسا, سونىڭ 13 پايىزى ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتا ورنالاسقان. ورماندار جەر ءجۇزىنىڭ 1,6 ميلليارد تۇرعىنىنىڭ تابىسىن قامتاماسىز ەتىپ, دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكادا ماڭىزدى ورىن الادى. الايدا, ورمانسىزدانۋ ۇدەرىسى توقتاۋسىز جالعاسىپ, جىلىنا 50 مىڭ شارشى كيلومەتر اۋماقتى قامتۋدا. وسى ورايدا, تمد ۇكىمەتارالىق كەڭەسىنىڭ جۇمىس جوسپارىنا ەنگىزىلگەن بۋرابايداعى باسقوسۋ حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋعىزىپ وتىرعان ماسەلەلەرگە قاتىستى تۇجىرىمدى وي-پىكىر قوزعاعانىن ايتقىمىز كەلەدى.
ورمان جانە اڭشىلىق شارۋاشىلىعى كوميتەتىنىڭ باس ساراپشىسى سەرىك تۇرىمباەۆ ءوز بايانداماسىن «قالىڭ ەلىم قازاعىم – قارا ورمانىم» دەگەن قاعيدات ءسوزبەن باستاۋىنىڭ وزىندىك ءمانىسى بار. مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ جالپى كولەمى 2011 جىلعى 1 قاڭتارداعى مالىمەت بويىنشا 28,7 ميلليون گەكتارعا نەمەسە ەل اۋماعىنىڭ 10,5 پايىزىن قۇرايدى. بۇل رەسپۋبليكامىزدىڭ ورماندانۋى 4,5 پايىزدىڭ اينالاسىندا ەكەنىن كورسەتەدى. سوندىقتان, تابيعات بايلىعىمىزدىڭ اۋقىمىن كەڭىتۋ مەملەكەتتىك باسىمدىققا يە جانە بۇل باعىتتا ەلەۋلى جۇمىستار اتقارىلۋدا. مەملەكەتىمىز 1993 جانە 2003 جىلدارى دەربەس ورمان كودەكستەرىن قابىلداپ, 2004 جانە 2006 جىلداردا قابىلدانعان سالالىق زاڭدار نەگىزىندە قىزمەت ءورىسىن كەڭىتتى. ەكونوميكانىڭ ورمان سەكتورىنداعى زاڭنامالىق-ءنورماتيۆتى اكتىلەرى جەتىلدىرىلدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى جىلدارىندا ورمان قورىنىڭ القابى 4688 مىڭ گەكتارعا (19,6 %), ونىڭ ىشىندە ورمان كومكەرگەن جەرلەر 2044,1 مىڭ گەكتارعا (19,9 %) ۇلعايدى.
پرەزيدەنتتىڭ حالىققا جولداۋىنان تۋىندايتىن تاپسىرمالاردى ورىنداۋ باعىتىندا 2005-2007 جىلداردى قامتيتىن «جاسىل ەل» باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلسا, قازىر 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان «جاسىل دامۋ» اتتى جاڭا باعدارلاما جۇمىس ىستەۋدە. وسىنىڭ ارقاسىندا سوڭعى 5 جىلدا ورمان القابىن دامىتۋ 1,5 ەسە ءوسىپ, 2010 جىلى 51,1 مىڭ گەكتارعا ۇلعايدى. مەملەكەتتىك باقىلاۋ مەن ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەسىمدى قىزمەتتىڭ جاقسارۋى اعاشتى زاڭسىز كەسۋدى 1,8 ەسە, ورمان ءورتىن 4 ەسە ازايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. سونداي-اق, ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن 1997 جىلدان بەرى استانانىڭ جاسىل بەلدەۋىن قۇرۋ جۇمىسى قارقىندى ءجۇرگىزىلۋدە. قازىردىڭ وزىندە 55 مىڭ گەكتارلىق كوكجەلەك جايقالىپ تۇرسا, ونىڭ كولەمى 2015 جىلى 80 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىلمەك.
كونفەرەنتسيادا ەكولوگيالىق ءجۇيەنى تۇراقتى دامىتۋ جولىنداعى تۇيتكىل ماسەلەلەر وتكىر كوتەرىلدى. الەمدىك تاجىريبە ايرىقشا قورعالاتىن ايماقتار كولەمى ەل اۋماعىنىڭ 10 پايىزىن قامتۋى قاجەتتىگىن العا تارتادى. بۇل باعىتتا قىرۋار ىستەر اتقارىلعانىمەن, ونىڭ اۋقىمى قازىر 22 ميلليون گەكتار بولىپ وتىر. ياعني, الگى 10 پايىزدىق دەڭگەيگە, ەكى ساتىلى كەزەڭمەن, 2020 جىلى قول جەتكىزۋگە بولاتىن كورىنەدى.
كونفەرەنتسيادا قازاق ورمان شارۋاشىلىعى عزي ديرەكتورى بولات مۇقانوۆتىڭ, بۇكىلرەسەيلىك ورمان شارۋاشىلىعى ماماندارىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى اناتولي پەتروۆتىڭ, ك.تيميريازەۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك اۋىل شارۋاشىلىعى اكادەمياسىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى ۆيتالي حليۋستوۆتىڭ, وزبەكستان باۋ-باقشا جانە ورمان شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى زينوۆي نوۆيتسكيدىڭ, قىرعىزستان ۇعا ورمان ينستيتۋتىنىڭ زەرتحانا مەڭگەرۋشىسى شارشەنالى بيكيروۆتىڭ تاقىرىپتىق باياندامالارى تىڭدالىپ, سالالىق عىلىمي تانىستىرىلىمدار وتكىزىلدى.
حالىقارالىق كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار بۋراباي مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعات پاركىندەگى «قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى» اللەياسىندا اعاش كوشەتتەرىن وتىرعىزدى.
باقبەرگەن امالبەك.
اقمولا وبلىسى.