لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ەلىمىز ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىك

بۇل قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالىق ورتانىڭ, كوممۋنيكاتسيانىڭ, سونداي-اق ءححى عاسىرداعى عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى» دەپ جازعان ەدى. راسىندا, ءبىز لاتىن قارپىنە كوشۋ جايىن ءسوز ەتكەندە ءالىپبي مەن ءتىلدىڭ توڭىرەگىن عانا شيىرلاماق, بۇل ماسەلەگە بايىپتىلىقپەن, كەڭىرەك قاراپ, تەرەڭىرەك ۇڭىلگەنىمىز ءجون سياقتى. لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ەلىمىز ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىك ەسىگى دەپ ەسەپتەيمىن. ءبىز بۇل ەسىكتى اشۋىمىز كەرەك.

بۇل – جاڭا كەڭىستىككە جول اشاتىن ەسىك. الەمنىڭ وزىق ەلدەرىمەن تەرەزەمىزدى تەڭەستىرەتىن ەسىك. لاتىن قارپىنە كوشۋ ءتىلىمىزدى, مادەنيەتىمىزدى ورىستەتىپ, جال­پى العاندا, مەملەكەتىمىزگە جاڭا مۇم­كىن­دىكتەر بەرەدى. قازىر جاھاندانۋ دەپ ءجيى ايتامىز. سول جاھاندانۋدىڭ جال-جال تولقىندارىنا جۇتىلىپ كەتپەۋ ءۇشىن, ەلباسى ايتقانداي, باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ ءۇشىن ءبىز باتىل تۇردە وسى ەسىككە ەنۋىمىز قاجەت. جاھاندانۋدان ەشقايدا كەتە المايمىز. ءبىز جاھاندانۋدىڭ قايناعان بەل ورتاسىندا بولۋىمىز كەرەك. زامان تالابى دەگەن دۇنيە بار. ونى دا ەستەن شىعارماعانىمىز ءلازىم. ءىت-ينتەللەكت, جاساندى ينتەللەكت دەيمىز. مۇنى دا نازاردان تىس قالدىرماۋعا ءتيىسپىز. بۇنىڭ دا ءتىلىن بىلگەنىمىز دۇرىس. ويتكەنى بۇل – كەلەشەكتىڭ ءتىلى, جاستاردىڭ ءتىلى. ءبىز قانشا جەردەن «جاساندى ينتەللەكتتى قابىلدامايمىز, ول بىزگە كەرەك ەمەس» دەسەك تە, ول ونىمەن توقتاپ قالمايدى, دامي بەرەدى. لاتىن الىپبيىنە كوشپەسەك, ءبىز ودان قالىس قالامىز. مەنىڭشە, قازىر دە قالىپ كەلە جاتىرمىز. كوپ نارسەگە ۇلگەرمەي جاتىرمىز. تاعى ءبىر ەسكەرەر دۇنيە, لاتىن قارپى – ينتەرنەت ءتىلى. ينتەرنەتتىڭ ءتىلى ەڭ اۋەلى لاتىن الىپبيىنەن شىققان. لاتىن قارپىنە نەگىزدەلىپ جاسالعان. قازىر جەر جاھانداعى جاڭالىق اتاۋلىنىڭ ءبارى سمارتفون ارقىلى كەلەدى. وتە تەز تارالادى. بۇل ەسىكتى دە ءوزىمىز جابا المايمىز. بۇعان دا ءبىز دايىن بولۋىمىز كەرەك. سول تىلدە, ياعني جاڭالىق تىلىندە ءبىز تەڭ سويلەسۋىمىز قاجەت. تەڭ سويلەسۋ ءۇشىن لاتىن ءالىپبيى كەرەك. بۇل – وركەنيەتكە اپاراتىن جول. مەنىڭشە, لاتىنعا كوشسەك ءبىزدىڭ ءتىلىمىز دە بايدى, ءبىلىمىمىز دە كەڭەيەدى, مادەنيەتىمىز دە مايەكتەنە تۇسەدى. كەرەك دەسەڭىز, لاتىن ءالىپبيى ارقىلى قازاق ءتىلى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلەدى. ءتىلىمىزدى ۇي­رە­نۋشىلەر قاتارى كوبەيەدى. ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتە امەريكادان كەلىپ ساباق بەرەتىن مۇعالىم لاتىن ءالىپبيى ارقىلى قازاق ءتىلىن تەز مەڭگەرۋگە بولاتىنىن ايتادى. 

لاتىن قارپى جايىن ءسوز قىلعاندا ءتۇبى ءبىر تۇركى باۋىرلارىمىزدىڭ بۇل الىپبيگە الدەقاشان كوشىپ كەتكەنىن دە نازاردا ۇستاعان ابزال. ەلباسىنىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا تۇركى الەمىنەن ويىپ تۇرىپ العان ورنىمىزدىڭ بار ەكەنىن ەشۋاقىتتا ەستەن شىعارماۋعا ءتيىسپىز. قازىر ەل اراسىندا لاتىنعا كوشۋگە بايلانىستى ءارتۇرلى پىكىرلەر ايتىلىپ جاتىر. «بەنزين جوقتا ءالىپبي نە كەرەك؟» دەگەن سەكىلدى سىڭارەزۋ سوزدەردى دە قۇلاعىمىز شالىپ جاتىر. بەنزيننىڭ جوقتىعى – نارىق زاڭى. بۇل – ۋاقىتشا دۇنيە. بۇگىن جوق, ەرتەڭ بار. بۇل – ءبىر-ەكى كۇندىك ماسەلە. ال لاتىن الىپبيىنە كوشۋ – ماڭگىلىك ماسەلە, عاسىرلىق جوبا. ەلباسىنىڭ عاسىرلىق ستراتەگياسى. بۇل ماسەلەگە اسقان بايىپتىلىقپەن, ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋدىڭ ءمان-ماڭىزى وسىندا بولسا كەرەك. 

مەيىر ەسكەندىروۆ,  شاكارىم اتىنداعى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى

سەمەي