2016-2017 وقۋ جىلىنان بەرى جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ اياسىندا جالپى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلۋدا. بۇل جاڭا جۇيە حالىق تاراپىنان تۇرلىشە قابىلدانىپ جاتقانى راس. كونسەرۆاتورلار تىڭ جۇيەگە تۇسىنبەۋشىلىك تانىتسا, جاڭالىققا جانى قۇمار, العا ۇمتىلۋشى جاڭاشىلدار قۋانىشپەن قارسى الىپ, ۇزدىكسىز ۇيرەنىپ, باعدارلاما ەرەكشەلىگىن باعالاۋدا.
ەڭ باستىسى, ءبىز ءححى عاسىر بالالارىنا زامانعا ساي ءبىلىم بەرۋگە بەت الدىق. ءار ادام زامانعا ساي تابىستى دا ءبىلىمدى بولۋ ءۇشىن قانداي داعدىلاردى مەڭگەرۋى كەرەك؟ ارينە, ءار حالىق ەڭ ءبىرىنشى ءوز ءتىلىن جەتىك ءبىلۋى كەرەك, ەلىمىزدەگى حالىقتار دوستىعىن نىعايتاتىن ورىس ءتىلىن جانە حالىقارالىق اعىلشىن ءتىلىن ءبىلۋ ماڭىزدى.
قازىرگى تاڭدا جاڭارعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىندا وسى ءۇش ءتىل دە جاڭا جولعا قويىلعاندىعىن اتا-انالار مەن ۇستازدار جاقسى قابىلدادى. ۇكىمەت تاراپىنان ءۇش ءتىلدى ءبىلىم بەرۋدى ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا قارجى ءبولىنىپ, ۇستازدارعا قوسىمشا اعىلشىن ءتىلى ۇيرەتىلۋدە. بولاشاقتا جوعارى دەڭگەيدەگى بىلىكتى ماماندارعا سۇرانىس ارتاتىنى بەلگىلى ەكەنىن ۇستازدار جاقسى ءتۇسىنىپ, ءبىلىم جەتىلدىرۋگە ۇمتىلۋدا. ءوز كاسىبىنىڭ شەبەرلەرى كوبەيگەندە عانا ەلىمىز تەزىرەك دامي تۇسەرى انىق. ءار مامان وزىندىك ەرەكشەلىگى بار شەشىم قابىلداۋدى مەڭگەرە بىلسە, وعان ۇجىمى دا, وتباسى مۇشەلەرى دە تۇسىنىستىك تانىتسا, ەلىمىزدەگى ءبىلىم دەڭگەيىمەن بىرگە ەكونوميكالىق كورسەتكىشىمىزدىڭ دە جوعارىلاي تۇسەتىنى بەلگىلى.
البەتتە, جاڭارتىلعان ءبىلىم باعدارلاماسىنا كوشۋ وڭاي شارۋا ەمەس. دەگەنمەن ۇستازدار قوسىمشا كۋرستاردى وقىپ, بارىنشا العا ۇمتىلا تۇسۋدە. ادىستەمەنى وزگەرتۋ, وقۋلىقتاردى قايتا شىعارۋ وڭاي ەمەسى تۇسىنىكتى. ء ار قولعا الىنعان ءىستىڭ باستاپقى كەزەڭىندە قيىنشىلىقتار, قاتەلىكتەر بولۋى زاڭدىلىق. تەك دەر شاعىندا ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ, بولاشاققا سەنىممەن قاراپ, زامانعا ساي بولۋ ءۇشىن بىرلەسە ەڭبەكتەنگەندە عانا ۇلكەن ناتيجەلەرگە قول جەتكىزەتىنىمىز انىق.
ارينە, بار بىلگەنىن بالالاردىڭ بويىنا ءسىڭىرىپ, ءبىلىم ءنارىن ەگىپ جۇرگەن ۇستاز جۇمىسىنىڭ جەڭىل ەمەسى بەلگىلى. سوعان قاراماستان ەل بولاشاعى ءۇشىن بار ىنتاسىمەن جاڭالىق اتاۋلىنى جىلدام قابىلداپ ۇلگەرەتىن ۇستازدار قاۋىمى – قوعامدى العا سۇيرەۋگە اتسالىسىپ وتىرعان ۇلكەن كۇش. ءوزىم باسشىلىق ەتەتىن ءبىلىم ۇياسىنداعى, ياعني شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى اتىنداعى №190 جالپى ءبىلىم بەرۋ مەكتەبىندە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمدەرى ەلۆيرا ان, كەلبەت ۇمبەتاليەۆا سىندى جاس ۇستازدار بيىلدان باستاپ ەنگىزىلىپ جاتقان جاڭا باعدارلاما ەرەكشەلىكتەرى مەن وقۋ-قۇرال ادىستەمەلەرىنىڭ وزدەرىنە دە, وقۋشىلارعا دا وتە قولايلى ەكەنىن ايتىپ, ءوز وتىنىشتەرىمەن بيىل دا ءبىرىنشى جانە ەكىنشى سىنىپتارعا قۋانا ءدارىس بەرىپ جۇرگەنىن ايتقىم كەلەدى. ەڭبەگىنىڭ جەمىستى بولۋى ءۇشىن جان-تانىمەن قۇلشىنا جۇمىس ىستەيتىن ماماننىڭ كىمدى دە بولسا قۋانتاتىنى انىق. اسىرەسە, مۇعالىمدىك ماماندىقتا مۇنداي قاسيەتتىڭ بىردەن بايقالىپ, اتا-انالار تاراپىنان دا, بالالار تاراپىنان دا رازىلىققا بولەنەتىنى راس. جاڭا باعدارلاماعا تۇسىنبەستىك تانىتقان اتا-انالار دا كەزدەسەتىنىن جاسىرمايمىز. ولارعا سەمينار, جينالىس جانە جەكە ديدارلاسۋ ارقىلى جاڭا باعدارلامانىڭ ارتىقشىلىقتارىن تۇسىندىرۋدەمىز.
جاڭارتىلعان وقۋ باعدارلاماسى مۇعالىم شىعارماشىلىعىنا ەركىندىك بەرە وتىرىپ, شىنايى ومىرمەن بايلانىستى تۇزىلگەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. وقۋ بارىسىندا ۇستاز دا, وقۋشى دا باستى ءرول اتقارىپ, ۇستاز وقۋشىنى ءوز بەتىنشە كوپ ىزدەنىپ, كوبىرەك مالىمەت جيناۋعا ىنتالاندىراتىنى قۋانتادى. ءبىلىم الۋشىلاردىڭ وقۋ جەتىستىكتەرىن باعالاۋدا دا ۇلكەن ەرەكشەلىك بار. جاسىرارى جوق, باستاپقى كەزدە كريتەري بويىنشا باعالاۋ جانە جيىنتىق باعالاۋدا قامتۋ ىسىندە ءبىراز تۇسىنبەۋشىلىككە تاپ بولعانىمىز راس. دەگەنمەن, «ورلەۋ» باۇو اقف جانە پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرعان ءبىلىم كوتەرۋ كۋرستارىنىڭ ارقاسىندا بۇل ماسەلە دە شەشىمىن تاپتى.
وقۋشى ءۇشىن ءار ساباق ءبىلىم الەمىنە ساياحاتقا شىققانداي اسەر قالدىرۋى ءتيىس ەكەنىن تۇسىنە بىلگەن مۇعالىم جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى جامان بولمايتىنى انىق. «بەس ساۋساق بىردەي بولمايدى» دەمەكشى, باعدارلامانى تولىق مەڭگەرە المايتىن وقۋشىلارمەن قوسىمشا جۇمىس ىستەۋ دە جاڭا باعدارلامادا قاراستىرىلعان.
ءسابيلا ەڭسەپباەۆا, شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى اتىنداعى №190 جالپى ءبىلىم بەرۋ مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستان ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى
الماتى