بۇگىنگى كۇن تارتىبىنە قويىلعان ەڭ وزەكتى, تاعدىرشەشتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ. تاريحي تامىرى تەرەڭ تۇعىرلى ءتىلىمىزدى تۇلەتىپ, سانامىزدى سىلكىنتكەن, زاماننىڭ ءوزى تالاپ ەتكەن بۇل باستاما كوپشىلىكتىڭ قىزۋ تالقىسىنا ءتۇستى. ەلباسىمىز ءوز جولداۋىندا ء«بىز 2025 جىلدان باستاپ ءالىپبيىمىزدى لاتىن قارپىنە, لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋگە كىرىسۋىمىز كەرەك. بۇل – ۇلت بولىپ شەشۋگە ءتيىس ءپرينتسيپتى ماسەلە. ءبىر كەزدە تاريح بەدەرىندە ءبىز مۇنداي قادامدى جاساعانبىز.
بالالارىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن وسىنداي شەشىم قابىلداۋعا ءتيىسپىز جانە بۇل الەممەن بىرلەسە تۇسۋىمىزگە, بالالارىمىزدىڭ اعىلشىن ءتىلى مەن ينتەرنەت ءتىلىن جەتىك يگەرۋىنە, ەڭ باستىسى – قازاق ءتىلىن جاڭعىرتۋعا جاعداي تۋعىزادى», دەپ اتاپ ايتقان بولاتىن. تۋعان ءتىلىمىزدىڭ تامىرىنا قان جۇگىرتىپ, بابالاردىڭ امانات ەتكەن ءتىلىن ۇرپاعىنا ساف تازا قالپىندا جەتكىزۋگە باستايتىن ۇلى باستامانى حالقىمىز سارىلا كۇتكەن ەدى. ەل ىشىندە لاتىن ءالىپبيىنىڭ بىرىڭعاي ستاندارتىن ەنگىزۋ ماسەلەسى بويىنشا ءتۇرلى ءىس-شارالار وتكىزىلدى. زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ, ءتىل مايتالماندارىنىڭ, تاريحشىلاردىڭ, عالىمداردىڭ, ساراپشىلاردىڭ, جالپى بۇقارانىڭ وي-پىكىرلەرى ورتاعا سالىندى. لاتىن ءالىپبيىنىڭ ءتۇرلى نۇسقالارى سارالاندى, ءالىپبيدى جاساۋ بارىسىندا قازاق ءتىلىنىڭ دىبىستىق جۇيەسىنىڭ ساقتالۋى, سونىمەن قاتار عىلىمي پرينتسيپتەر نەگىزگە الىندى. ءالىپبيدى ءتىل ماماندارى ءالى دە زەرتتەۋ ۇستىندە.
جاڭا ءالىپبيدىڭ ءبىزدى جاڭا مۇمكىندىكتەرگە, زور جەتىستىكتەرگە باستايتىنى ءسوزسىز. سەبەبى لاتىن قارپى – عىلىم مەن تەحنيكانىڭ, ينتەرنەت پەن IT-تەحنولوگيالاردىڭ ءتىلى. لاتىن ءالىپبيى رۋحاني بولمىسىمىزدى بايىتىپ, قوعامدىق وي-سانامىزدى جاڭعىرتادى. بۇل ءالىپبي قازاقستاندىقتار ءۇشىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار تورتكۇل دۇنيەگە تارىداي شاشىلىپ كەتكەن قانداستارىمىزعا دا ورتاق ءالىپبي بولماق. لاتىن ءالىپبيى – تۇركى الەمىمەن ىقپالداسۋدىڭ توتە جولى. ءوز ەرەكشەلىكتەرىمىزدى ساقتاي وتىرىپ ءالىپبيدى وزگەرتۋ ءتىلىمىزدىڭ حالىقارالىق ارەناعا شىعۋىنا جانە عىلىمي-تەحنيكالىق پروگرەستىڭ زاماناۋي جەتىستىكتەرىنە جول اشادى, الەمدىك مادەني تۇتاستىقتى نىعايتىپ, كوممۋنيكاتسيالىق ۇدەرىستەرگە ودان ءارى ينتەگراتسيالانۋعا مۇمكىندىك تۋعىزادى. اقپارات الۋ مۇمكىندىكتەرى كەڭەيىپ, شەت تىلدەردەن ەنگەن سوزدەر ۇلتتىق ەرەكشەلىكتەرىمىزگە قاراي يكەمدەلەتىنىن, كوپ ۇلتتى حالقىمىزدىڭ بىرلىگىن ودان ءارى بەكەمدەپ, بۇكىل تۇركى الەمىن بىرىكتىرۋگە كۇش سالاتىنىن دا اتاپ ايتۋ كەرەك.
ەلىمىزدىڭ ۇشتىلدىلىككە كوشۋ ۇدەرىسى جىلدامداپ, عىلىمىمىز قارىشتاپ داميدى. ۋاقىت سىنىنان وتكەن ومىرشەڭ لاتىن گرافيكاسىن قازىرگى تاڭدا الەم حالقىنىڭ 80 پايىزى مەڭگەرگەن ەكەن. الەمدە كوپ تارالعان جازبانىڭ ءبىرى لاتىن ءالفاۆيتى ەكەنىن, الەمدىك اقپاراتتىڭ 70 پايىزى وسى تاڭبامەن تاراتىلاتىنىن, عىلىمنىڭ ءتىلى, حالىقارالىق تەرميندەر, فورمۋلالار دا نەگىزىنەن لاتىن ارىپتەرىمەن جازىلاتىنىن ەسكەرەر بولساق, جاڭا ءالىپبي بىزگە زور مۇمكىندىكتەر تۋعىزادى. لاتىن جازۋىنا كوشۋ بۇگىنگى كۇننىڭ كەزەك كۇتتىرمەس قاجەتتىلىگى ەكەنىن, لاتىن جازۋى الەمدىك وركەنيەتكە باعىتتايتىن كۇرە جول بولاتىنىن قازاقستاندىق ءار ازامات بىلۋگە ءتيىس.
لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ءۇردىسى ءبىر كۇندىك شارۋا ەمەس, كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن, زور جاۋاپكەرشىلىكتى قاجەت ەتەتىن يگى ءىس. جاڭا ءالىپبي اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن دايىندالادى, كەلەر جىلدان باستاپ ءالىپبيدى ەنگىزۋ بويىنشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ارنايى كەستە بەكىتىلىپ, جوسپارلى جۇمىستار جۇرگىزىلەدى. ەڭ اۋەلى بىلىكتى كادرلار دايارلانادى, وقۋلىقتار باسىلىپ شىعارىلادى, نورماتيۆتىك سوزدىكتەر ازىرلەنەدى. بىلىكتى ماماندار دايارلانىپ بولعان سوڭ عانا لاتىن جازۋى بارلىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا جاپپاي وقىتىلا باستايدى.
ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە دە مۇقيات وقىلىپ, جان-جاقتى تالدانۋ ۇستىندە. اسىرەسە عالىمدارىمىز, ءتىل ماماندارى, كوزى قاراقتى, كوكىرەگى وياۋ جاستارىمىز لاتىن ءالىپبيى توڭىرەگىندە تۇششىمدى وي-پىكىرلەرىن بىلدىرۋدە. ستۋدەنت جاستاردىڭ لاتىن گرافيكاسىن ەنگىزۋ ماسەلەسىن ىقىلاسپەن قابىلداعانىن اتاپ وتكەن ورىندى. بىرنەشە ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەن ستۋدەنتتەرىمىز ينتەرنەت كەڭىستىگىنە ەركىن ەنۋدە جانە لاتىن گرافيكاسىن قولدانۋدىڭ ەشقانداي قيىندىق تۋدىرمايتىندىعىن اڭعارىپ وتىر. جەتكىلىكتى ۇيىمداستىرۋ مۇمكىندىگىن, كادر بايلىعىن, سونداي-اق كوپ ءتىلدى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۇلكەن تاجىريبەسىن قولدانا وتىرىپ, ۋنيۆەرسيتەتىمىز ماقالالار مەن ءتۇرلى كىتاپتاردى جارىققا شىعارۋ, دارىستەر وقۋ, كورمەلەر ۇيىمداستىرۋ, ماقالالار جازۋ, حابارلار جۇرگىزۋ ارقىلى پرەزيدەنتتىڭ باعالى باستاماسىن كەڭىنەن دارىپتەۋدى جۇزەگە اسىرۋدا. لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ ماسەلەسىنە بايلانىستى وننان استام ماتەريال ايماقتىق دەڭگەيدەگى باسىلىمداردا جاريالاندى.
«قازاق تىلىنەن لاتىن گرافيكاسىنا كەزەڭدىك كوشۋ» باعىتى بويىنشا قۇرىلعان جوبالىق وفيستە ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ جونىندەگى باسقارماسىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرلەسىپ جۇمىس اتقارۋدا. لاتىن گرافيكاسىنا بايلانىستى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ارنالعان سپيكەرلەردىڭ كانديداتۋرالارى بەلگىلەندى. ولاردىڭ بارلىعى جوعارى دەڭگەيدەگى ماماندار جانە ساپالى جۇمىس جۇرگىزە بىلەدى. «لاتىن گرافيكاسى» ءپانى ادىستەمەلىك تۇرعىدان تولىق قامتاماسىز ەتىلىپ, فيلولوگيا, تاريح, حيميا, فيلوسوفيا جانە پسيحولوگيا فاكۋلتەتتەرىنىڭ وقۋ ۇدەرىسىنە ەنگىزىلدى. ماتەماتيكا فاكۋلتەتىنىڭ عالىمدارى كيريلشە جازىلاتىن قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا اۋىستىراتىن اۆتورلىق باعدارلامانى دايىنداۋدا. ماتەماتيك ماماندار الگەبرا مەن ديففەرەنتسيالدى دەڭگەيگە بايلانىستى ءۇش وقۋ قۇرالىن مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ لاتىن گرافيكاسى نەگىزىندەگى ءالىپبي ستاندارتى بەكىتىلگەننەن كەيىن جارىققا شىعارادى. سونداي-اق ءبىز لاتىنشا جازىلاتىن قازاق ءتىلىنىڭ ورفوگرافياسى مەن گرافيكاسىن وقىتۋعا بايلانىستى قاشىقتىقتان ۇيرەتۋ كۋرسىن ۇيىمداستىرۋعا, لينگۆيستيكالىق جانە قۇقىقتىق ساراپتاما وتكىزۋگە دايىنبىز. تەوريالىق ەڭبەكتەرى بار جانە وقىتۋ تاجىريبەسىن جەتىك مەڭگەرگەن ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى جاڭا ۇرپاققا وقۋلىقتار شىعارۋعا, جاڭا قوعامنىڭ ماماندارىن دايارلاۋعا, سونىڭ ىشىندە مۇعالىمدەردى دايارلاۋعا قاتىسۋعا مىندەتتى. بۇل ءۇشىن قازاق ءتىلىنىڭ لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋى شەڭبەرىندەگى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە اۆتورلار ۇجىمىن قۇرۋ قاجەت.
ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ومىرشەڭ باعدارلاماسىنداعى مەملەكەتتىك ءتىلدى لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ ۇسىنىسىن كوپشىلىكپەن بىرگە ۋنيۆەرسيتەت قاۋىمداستىعى دا تولىق قولدايدى. ءبىزدىڭ ۇجىم وسىناۋ يگى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرۋگە اركەز دايىن.
ەركىن كوبەەۆ, اكادەميك ە.ا.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور