اليحان بايمەنوۆ: توعىزقۇمالاق – قازاقتىڭ وركەنيەتكە قوسقان جارقىن ۇلەسى

– قازاقتىڭ مىڭجىلدىق بايىرعى ويىنى ءدال قازىرگى قوعام ءۇشىن نەسىمەن ماڭىزدى دەپ ويلايسىز؟ ۇلتىمىزدىڭ بۇل اسىل مۇرانى ۇلىقتاعاننان ۇتارى قانداي بولماق؟

– ادامزات وركەنيەتى مەن ءار ۇلت مادەنيەتىنىڭ قالىپتاسىپ, جەتىلۋ بارىسىنداعى زياتكەرلىك ويىنداردىڭ ورنى ايرىقشا. عاسىرلار بويى ولار ۇزدىكتەردى انىقتايتىن سپورتتىق باسەكە, جارىس ءتۇرى عانا ەمەس, وسكەلەڭ ۇرپاق تاربيەسىندە, ۇلتتاردىڭ ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتىن كوتەرۋدە ماڭىزدى فەنومەن بولىپ كەلەدى. جۇيەلى, قيسىندى ويلاۋ, ءبىلىم مەن عىلىمعا بەيىمدىلىك نەگىزدەرىن قالاۋدا, ىجداھاتتىق پەن تاباندىلىقتى تاربيەلەۋدە توعىزقۇمالاق سەكىلدى زياتكەرلىك ويىندار ۇتىمدى ءارى تاپتىرماس تاربيە قۇرالى.

تاريحى سان مىڭ جىلدىق توعىزقۇمالاق ويىنى – قازاق ۇلتىنىڭ الەمدىك وركەنيەتكە قوسقان جارقىن ۇلەسىنىڭ ءبىرى. ءار دەڭگەيدەگى جارىستارىمىزعا ورتاق, تۇراقتى قاعيدا بار: ء«بىزدىڭ سايىستاردا جەڭىمپازدار بولسا دا,  جەڭىلەتىندەر جوق. ۇتاتىن – ۇلتتىق مادەنيەتىمىز». سەبەبى, بۇلدىرشىندەردەن ارداگەرلەرگە دەيىن بارلىق ويىنشىلار مەن جاتتىقتىرۋشىلار, توعىزقۇمالاق ناسيحاتشىلارى مىڭداعان جىل تاريحى بار ءتول ويىنىمىزدى جانداندىرىپ, تۇلەتۋ ارقىلى مادەني مۇرامىزدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋدە. الەم چەمپيوناتتارى, حالىقارالىق جارىستار مادەنيەتتەر ارىپتەستىگى مەن ۇندەستىگىنە دە ءوز سەپتىگىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز.

– قازىرگى تاڭدا توعىزقۇمالاق قانشالىقتى كەڭ تاراعان سپورت ءتۇرى؟ ەل ىشىندەگى ونىڭ دامۋ دەڭگەيىنە قانداي باعا بەرەر ەدىڭىز؟

– الەمنىڭ كوپتەگەن ايماقتارىنداعى توعىزقۇمالاق جاناشىرلارىنىڭ جاسامپاز ەڭبەگىنىڭ, ەلباسىنىڭ ۇلتتىق سپورتتى قولداۋعا باعىتتالعان ۇستانىمىنىڭ, ۇكىمەت پەن دەمەۋشىلەردىڭ قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە, ۇلتتىق ويىن بۇقارالىق سيپات الىپ, ءورىسى كەڭەيىپ, قارىشتاپ دامۋدا. بۇل يگى ىستەردە ارداگەرلەرىمىز بەن جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ, ويىنشىلار مەن تورەشىلەردىڭ ەڭبەگى ەرەكشە.

قازىر ەلىمىزدە توعىزقۇمالاقپەن اينالىساتىندار سانى 200 مىڭنان استى, ونىڭ 9 مىڭدايى كاسىبي سپورتشىلار. جىل سايىنعى ۇلتتىق دەڭگەيدەگى دودالارعا ەكى مىڭنان استام, ايماقتارداعى جارىستارعا توعىز مىڭعا جۋىق كاسىبي سپورتشى تۇسەدى. قازىرگى تاڭدا توعىزقۇمالاققا دەن قويعاندارىڭ باسىم بولىگى – جاستار. رەسمي دەرەكتەر بويىنشا, مەكتەپ جاسىنداعى 190 مىڭنان ارتىق بالا توعىزقۇمالاق وينايدى. مەكتەپتەردە 10 مىڭنان استام ۇيىرمە بار. سپورت مەكتەپتەرىندەگى 127 توعىزقۇمالاق بولىمشەسىندە 300-دەن استام جاتتىقتىرۋشى جۇمىس ىستەيدى.

– بۇگىنگى كۇندە ءتول سپورتىمىز توعىزقۇمالاقتى تورتكۇل دۇنيە تانىدى دەپ ايتا الامىز با؟

– استانادا ەكسپو-2017 كورمەسى اياسىندا ءوتىپ جاتقان IV الەم چەمپيوناتىندا 25 ەلدەن 70 ويىنشى سايىسقا تۇسۋدە. بۇل – توعىزقۇمالاق سپورتى دامۋىنىڭ جاڭا دەڭگەيگە شىققانىنىڭ ايعاعى. توعىزقۇمالاق دۇنيەجۇزىلىك فەدەراتسياسى 2008 جىلى قۇرىلعاننان بەرى شەتەلدەگى قازاقتاردىڭ عانا ەمەس, ۇلىبريتانيا, شۆەيتساريا, فرانتسيا, گەرمانيا, يسپانيا, تۇركيا, چەحيا جانە تاعى باسقا مەملەكەتتەردە جەرگىلىكتى حالىقتاردىڭ ۇلتتىق ويىنىمىزعا ىقىلاسى ارتۋدا. فەدەراتسيا پرەزيدەنتىنىڭ ەۋروپا بويىنشا ورىنباسارى قىزمەتىن پروفەسسور جان رەشيتسكيدىڭ (شۆەيتساريا) اتقارۋى دا سونى اڭعارتسا كەرەك. كولۋمبيالىق وسكار فاحاردو, گەرمانيالىق يۋري نولد جانە چەحيالىق حانا كوتينوۆا سياقتى سپورتشىلار قازاقتىڭ ۇلتتىق ويىنىنىن امەريكا مەن ەۋروپادا تارالۋىنا ات سالىسۋدا. ال توعىزقۇمالاققا قۇمارتۋ ارقىلى شەتەلدىكتەر قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنە قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا.

توعىزقۇمالاقتىڭ ۇرپاق تاربيەسىندەگى ماڭىزىن كەيبىر ەلدەر ءتۇسىنىپ, مىسالى, قىتايدا ەكى جىلدان بەرى توعىزقۇمالاق قوسىمشا ءپان رەتىندە وقىتىلا باستادى. شىڭجاڭ ۇيعىر اۆتونوميالى اۋدانىنداعى 100-گە جۋىق مەكتەپتە جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا توعىزقۇمالاق وينالادى. بيىل تۇركيا توعىزقۇمالاقتى قوسىمشا بەرىلەتىن ساباقتار قاتارىنا قوستى. موڭعوليا  مەكتەپتەرىندە توعىزقۇمالاق ۇيىرمەلەرى اشىلىپ, مەكتەپ ارالىق, جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا جارىستار, وليمپيادالار وتكىزىلۋدە. رەسەيدىڭ قوساعاش اۋدانىندا توعىزقۇمالاق ۇيىرمەسى جۇمىس ىستەيدى.

– جالپى, بۇل جوعارىدا ايتقان مەملەكەتتەر قازاقتىڭ ۇلتتىق ويىنى جايلى اقپاراتتى قايدان جانە قالاي الادى؟ 

– توعىزقۇمالاق اۋەسقويلارى مەن ماماندارىنا كومەك رەتىندە كىتاپتار مەن ەڭبەكتەر ەلىمىزدە عانا ەمەس, شەتەلدەردە جاريالانۋدا. ماسەلەن, ءا. اقشوراەۆتىڭ «توعىزقۇمالاقتىڭ 60 ساباعى» كىتابى, م. شوتاەۆتىڭ «توعىزقۇمالاق الىپپەسى» فەدەراتسيانىڭ دەمەۋشىلىگىمەن قىتايدا, «توعىزقۇمالاق ەسەپتەرى مەن ەتيۋدتەرى» اعىلشىن, يتاليان تىلدەرىنە استانا مەن ميلاندا جارىق كوردى.

توعىزقۇمالاق ويىنىن كوپشىلىككە كەڭىرەك تانىستىرۋ ماقساتىندا فەدەراتسيا قولداۋىمەن 2013 جىلى  تەلەديدارلىق  جوبا دا جاسالدى.  بۇل 30 ساباق 2013 جىلى «قازسپورت» تەلەارناسىندا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە كورسەتىلدى. قازىر دە ينتەرنەتتەن نەمەسە تەلەارنانىڭ مۇراعات قورىنان بۇل ساباقتاردى تاماشالاۋعا بولادى. جوبا تەك قازاقستاندا عانا ەمەس, كورشىلەس وزبەكستان, قىتاي, موڭعوليا, رەسەيدە ۇلكەن سۇرانىسپەن قايتادان كورسەتىلۋدە. سوندىقتان, ۇلتتىق ويىنىمىزدى ۇيرەنگىسى كەلەتىندەرگە مۇمكىندىك مول.       

جالپى, سوڭعى ون جىلدا توعىزقۇمالاقتان ەۋروپا, ازيا جانە امەريكا ەلدەرى كىرەتىن 20-عا جۋىق مەملەكەتتە حالىقارالىق سەمينارلار مەن جارىستار وتكىزىلدى. بىلتىر وننان استام  مەملەكەت سپورتشىلارى شۆاينفۋرتتا (گەرمانيا) ەۋروپا چەمپيوناتىنا قاتىستى. ۇلتتىق ويىنىمىز ۇلبىريتانياداعى, چەحياداعى دۇنيەجۇزىلىك زياتكەرلىك ويىندار وليمپيادالارى باعدارلامالارىنا ەندى. 2009 جىلدان بستاپ ازيا چەمپيوناتتارى ۇيىمداستىرىلدى. العاشقى الەم چەمپيوناتى 2010 جىلى 16 مەملەكەتتىڭ قاتىسۋىمەن استانادا وتكەن. جىل وتكەن سايىن الەمدىك دوداعا جاڭا مەملەكەتتەردىڭ قاتىسۋى توعىزقۇمالاقتىڭ الەمدىك زياتكەرلىك ويىنعا اينالا باستاعانىن اڭعارتسا كەرەك.

– حالىقارالىق ارەنادا ءبىزدىڭ مىقتى ويىنشىلارىمىزعا قاي ەلدىڭ سپورتشىلارى لايىقتى قارسىلىق كورسەتىپ ءجۇر؟

– بۇرىننان ورتالىق ازيا ەلدەرى سپورتشىلارى, ونىڭ ىشىندە, قىرعىز باۋىرلار توعىزقۇمالاقتان جاقسى ناتيجە كورسەتىپ كەلەدى. سوڭعى جىلدارى گەرمانيا, چەحيا, موڭعوليا توعىزقۇمالاقشىلارى جۇلدەلى ورىندار الۋدا.

توعىزقۇمالاقتان باسقا ەلدەردەن دە مىقتى سپورتشىلاردىڭ شىعۋى وسى  سپورت ءتۇرىنىڭ الەمگە كەڭىنەن ناسيحاتتالۋى ءارى ونىڭ ينتەرنەت نۇسقالارىنىڭ پايدا بولۋى اسەر ەتسە كەرەك. ويتكەنى, ەۋروپالىق كوپتەگەن سپورتشىلار ويىننىڭ ينتەرنەت نۇسقاسى وزىندىك جاتتىعۋ الاڭىنا اينالعانىن ايتقان.

– راسىندا دا, ۆيرتۋالدى توعىزقۇمالاق ويىنى قانشالىقتى دامۋدا؟

– كانادالىق ارتي ساندلەر, گەرمانيالىق رالف گەرينگ جانە قازاقستاندىق سەرىك اقتاەۆتىڭ باستاماسىمەن 2009 جىلى الەمدىك عالامتوردا توعىزقۇمالاق ويىنى العاش تىركەلىپ, ونى www.iggamecenter.com سايتىندا ونلاين جۇيەدە وينايتىن باعدارلاما جاسالىندى. قازىر وسى الەمدىك ويىن پورتالىندا توعىزقۇ­مالاق تانىمال 145 ويىننىڭ اراسىندا ءبىرىنشى ورىندا. سونىمەن بىرگە, توعىزقۇمالاقتان قازاق, چەح, اعىلشىن, ورىس, تۇرىك تىلدەرىندە سايتتار اشىلدى. ال 2010 جىلى باعدارلاماشى ەرنار شامباەۆ سپورت شەبەرلەرى سەرىك اقتاەۆ, ديانا كەنينامەن بىرىگىپ, توعىزقۇمالاقتىڭ قازاقستانداعى جەتىلگەن كومپيۋتەرلىك باعدارلاماسىن دايىندادى.

پاردۋبيتسەدە (چەحيا) وتەتىن جىل سايىنعى زياتكەرلىك ويىندار وليمپياداسىنداعى توعىزقۇمالاقتان كومپيۋتەرلىك باعدارلامالاردىڭ حالىقارالىق جارىسى قازىرگى كەزدە باسقا ەل سپورتشىلارىن دا قىزىقتىرىپ وتىر. وسى باسەكەگە بيىل شىلدەدە كامەرۋن, چەحيا, قىرعىزستان باعدارلاماشىلارى ءوز تۋىندىلارىن اكەلىپ, قاتىستىردى. 

وعان قوسا جاقىندا قىتايداعى قازاق ستۋدەنتتەرى توعىزقۇمالاقتىڭ جاڭا ەلەكتروندى نۇسقاسىن ازىرلەپتى. سوڭعى جىلدارى فەدەراتسيا جۇمىسىن قىتايدا كۇشەيتىپ, بىرنەشە سەمينارلار مەن جارىستار وتكىزگەن.  مىسالى, بەيجىڭدە قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارنالعان سەمينار-جيىنعا 150 سپورتشى قاتىستى. سوندىقتان, بۇل ەلدە ۇلتتىق ويىنىمىزدىڭ قارقىن الۋىنا وسى جۇمىستاردىڭ دا اسەرى بولسا كەرەك. جالپى اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ, ينتەرنەتتىڭ دامۋى توعىزقۇمالاق ويىنى تاريحىنىڭ جاڭا پاراعىن اشتى. كوپتەگەن ەلدىڭ سپورتشىلارى ءوز شەبەرلىكتەرىن ينتەرنەتتەگى ونلاين باعدارلامالار ارقىلى جەتىلدىرىپ, قۇرلىقتىق دودالاردا جۇلدە الىپ ءجۇر. 

– وسى مىڭ جىلدىق تاريحى بار كونە ويىننىڭ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جوعالىپ كەتپەي جەتۋىنىڭ سىرى نەدە دەپ ويلايسىز؟

– توعىزقۇمالاق تاقتالارىنىڭ كورىنىستەرى تاسقا قاشالىپ, العاشقى مالىمەتتەر اۋىز ادەبيەتى ۇلگىلەرىندە كەزدەسەتىنى راس. قاي كەزەڭدە بولسىن, ەلىمىزدىڭ الدىڭعى قاتارلى ازاماتتارى, رۋحاني جەتەكشىلەرى, قوعام قايراتكەرلەرى ۇلت مادەنيەتى الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنىپ, كومەسكى تارتا باستاعان اسىل مۇرالارىن ساقتاپ, قايتا جاڭعىرتۋعا ۇلەس قوسقان.

ۇلى اباي توعىزقۇمالاقتىڭ شەبەر ويىنشىسى عانا ەمەس, جارىستاردىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى ءارى دەمەۋشىسى رەتىندە تانىلعان. ال ونىڭ زامانداستارى كورپەباي مەن قۇدۋلاردىڭ دارا ويىندارىمەن ەرەكشەلەنگەنى تۋرالى دەرەكتەر بار.  ابايدىڭ نەمەرە ءىنىسى ءارحام ىسقاقوۆ توعىزقۇمالاق مەكتەبىن دامىتىپ, الدىڭعى ءۇردىستى جالعاستىرعان.

بۇگىنگى كۇنگە دەيىن وزگەرىسسىز پايدالانىپ كەلە جاتقان ويىن ەرەجەلەرىن كەزىندە مۇحتار اۋەزوۆ, قاليبەك قۋانىشباەۆ, شايماردان يبراەۆ باستاپ,  توعىزقۇمالاق ماماندارى بىرىگىپ, 1948 جىلى ءبىر كەلىسىمگە كەلۋ ارقىلى جۇيەلەپ, ورتاق جيىندا كوپشىلىك ارقىلى قابىلدانعان.

كەيىنىرەك ۇلتتىق ويىننىڭ دامۋىنا ت.سۇلتانبەكوۆ, ر.كارىمباەۆ, س.امانجولوۆ, س.تلەۋباەۆ, د.پولياكوۆ, م.تانيكەەۆ, ب.توتەناەۆ ۇلەس قوستى.  اسىرەسە وسى يگى ىستە ءا.اقشوراەۆتىڭ ورنى ەرەكشە. ول ويىننىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن جەتىلدىرۋدە تالماي تەر توكتى.

بىراق, كەڭەس داۋىرىندە ساياسي-يدەولوگيالىق سەبەپتەرگە بايلانىستى توعىزقۇمالاق قاناتىن كەڭگە جايا المادى. تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن ءتۇرلى قيىنشىلىقتارعا قاراماستان, باسقا مادەني داستۇرلەرىمىزبەن قاتار توعىزقۇمالاقتىڭ جاڭعىرۋىنا م.نوعايباەۆ, ە.يمانباەۆ, ب. ءازىمجانوۆ, ن.جۇنىسباەۆ, ق.جايلاۋباەۆ, ج.تۇرعامباەۆ, ا.جاقاپباەۆا, س. بيبولوۆ, ءى. ءاشىموۆ, ب. ءجۇمادىلوۆ, ق. نۇرشين, ب. تولەگەنوۆ, ر. ۇمبەتوۆ, ق. اشەتوۆ, ب. بەيسەناەۆ جانە تاعى باسقا ازاماتتار ەرەن ەڭبەك ءسىڭىردى.

وسى سپورت ءتۇرىنىڭ قارقىن الۋى توعىزقۇمالاقتىڭ حاس شەبەرلەرىن جارىققا شىعاردى. توعىزقۇمالاقتان العاشقى جانە ازىرگە جالعىز قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى, الەمنىڭ 6 دۇركىن چەمپيونى, 27 جاسار اسەل داليەۆانى «100 جاڭا ەسىم» جوباسىندا اتالۋعا لايىقتى دەپ بىلەمىن. ول قازاقستان بويىنشا ەڭ جاس سپورت شەبەرى اتاعىنا 12 جاسىندا يە بولسا, 16 جاسىندا حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى ءنورماتيۆىن ورىنداعان. قازىر ونىڭ شاكىرتتەرى حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسۋدا. اسەلدىڭ ۇلتتىق ويىنىمىزدى جەتىلدىرۋگە قوسقان ۇلەسى زور.

سونىمەن بىرگە, قازاق مادەنيەتىنىڭ جاناشىرلارى – وتاندىق كاسىپكەرلەر ماقسات رامانقۇلوۆ, كەڭەس راقىشەۆ, ەرلان ءاشىم, ەرعالي يبراگيموۆ, سەرىك قارىمساقوۆ, ەركەبۇلان حالەلوۆ توعىزقۇمالاقتان چەمپيوناتتاردىڭ وتۋىنە دەمەۋشىلىك جاساۋ ارقىلى ۇلتتىق زياتكەرلىك مۇرامىزدىڭ جاندانۋىنا قولداۋ كورسەتۋدە.

– ال وسى جولعى الەمدىك چەمپيوناتتىڭ ەرەكشەلىگى قانداي؟

– الەمدىك دودا وتە تارتىستى وتۋدە. سەبەبى, وسى الەمدىك چەمپيوناتقا بۇرىنعىلارمەن سالىستىرعاندا مەملەكەت سانى دا, سپورتشىلار دا كوبىرەك قاتىسۋدا. قىرعىزستان, چەحيا, گەرمانيا, موڭعوليا مەن قىتايدىڭ حالىقارالىق دارەجەدەگى مىقتى سپورتشىلارى باسەكەگە تۇسۋدە. ال اۆستريا, كامەرۋن, پولشا, سيريا جانە ۋكراينا سپورتشىلارى تۇڭعىش رەت چەمپيوناتتا باق سىناۋدا. بۇل دا توعىزقۇمالاقتىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بەدەلىنىڭ كوتەرىلۋى مەن بۇقارالىق سيپاتىنىڭ ارتۋىنىڭ كورەتكىشى بولسا كەرەك.    وسى جولعى چەمپيوناتقا العاش رەت كوماندالىق بليتس تۇرىنەن جارىس وتكىزىلىپ, الەمدىك سايىستىڭ كورىگىن قىزدىرا تۇسۋدە.

سونىمەن بىرگە, قازاقستان قۇراماسىنداعى حاكىمجان ەلەۋسىنوۆ (قىزىلوردا), نۇربەك كابيەۆ (اقتوبە), سايلان ماتىلوۆ (بقو), ايەلدەر اراسىندا  اسەل داليەۆا (وقو), ديانا كەنينا (اقتوبە), اقەركە كەنجەبەكوۆا (قىزىلوردا), لينا كاريموۆا (وقو), قىمبات نوسەروۆا سياقتى ۇزدىك سپورتشىلارىمىز شەبەرلىكتەرىن پاش ەتۋدە. جارىسقا قاتىسۋشىلار اراسىندا جاستاردىڭ كوپتىگى دە قۋانتادى. مىسالى, ءبىزدىڭ قۇراماداعى ەڭ جاس سپورتشىسى اقەركە كەنجەبەكوۆا, ول نەبارى 16 جاستا.

– توعىزقۇمالاقتى دامىتۋ بويىنشا الداعى ۋاقىتتا قانداي جوبالار مەن جوسپارلار ىسكە اسىرىلۋى ءتيىس دەپ ويلايسىز؟

– توعىزقۇمالاقتى ۇلتتىق تاربيەنىڭ  بولشەگى رەتىندە مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ – نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. سونىمەن بىرگە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ دەنەشىنىقتىرۋ مۇعالىمدەرىن دايىندايتىن بارلىق فاكۋلتەتتەردە توعىزقۇمالاقتى مىندەتتى ساباق رەتىندە قوسۋ قاجەت. مىسالى, قازىرگى تاڭدا توعىزقۇمالاق ۇيىرمەلەرى قوستاناي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى, احمەت ياسساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى, ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانە تاعى باسقا وقۋ وردالارىندا اشىلعان. قوستاناي مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىندا - دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ماماندىعىنىڭ ستۋدەنتتەرى توعىزقۇمالاق ماماندىعىن قوسا الىپ شىعادى. سوندىقتان, وسى ۇسىنىستاردى قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى قولدايدى دەپ ۇمىتتەنەمىز.

جالپى سپورتشىلاردى دايارلاۋدىڭ جاڭاشا ادىستەمەلەرگە ساي باعدارلامالارىن جاساپ, جاتتىقتىرۋشى-وقىتۋشى كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ مەن قايتا دايارلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ قاجەت. وعان قوسا ولاردى كورنەكى قۇرالدارمەن قامتاماسىز ەتۋ, قۇندى ەڭبەكتەردى الەم تىلدەرىنە اۋدارۋ, ەل ىشىندە جانە شەتەلدەردە سەمينارلار وتكىزۋ ءىسى جالعاسىن تاپپاق. وسى شارالاردىڭ بارلىعى ۇلتتىق زياتكەرلىك ويىنىمىزدى ايماقتاردا, الەمدە كەڭىنەن تاراتۋعا, ونىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋىنا جول اشار ەدى.

سونداي-اق توعىزقۇمالاقتى يۋنەسكو مادەني مۇراسى تىزىنە قوسۋ بويىنشى جۇمىس باستالىپ كەتتى. بۇل يگى ىستە مەملەكەتتىك ورگاندار قولداۋىنا ءۇمىت ارتامىز. جاڭا تەحنولوگيالار مەن جاڭا مۇمكىندىكتەردى پايدالانىپ, عاسىرلار بويى كەلە جاتقان ۇلتتىق ويىنىمىزدى دامىتىپ, جاڭعىرتىپ, قاناتىن كەڭگە جايۋىنا ۇلەس قوسۋ – ورتاق ازاماتتىق پارىزىمىز.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

اڭگىمەلەسكەن قايرات ءابىلدا