ەلدىڭ ەكسپو-مەن «اۋىرعانىنا» ەكى ايدان استى. ۇلكەننىڭ دە, كىشىنىڭ دە اۋزىنداعى اڭگىمە وسى. كورگەن دە ارماندا, كورمەگەن دە ارماندا. كەلگەندەر كورمە كەرەمەتتەرىن ايتىپ تاۋىسا المايدى. اتتارى جەتپەي الىستا جاتقان اعايىن امالدىڭ جوقتىعىنان تەلەديدارعا تەلمىرەدى. بىراق, ءبارىن ءبىلىپ وتىر.
الەمدىك وقيعانىڭ اسەرىن تىكەلەي سەزىنگەن استانالىقتاردىڭ ارينە, ءبىر تامىرى ارتىق سوعاتىنداي ءجونى بار. ولار توقسان كۇندىك توي تاماشالارىنىڭ بەل ورتاسىندا ءجۇر. ازىن-اۋلاق اقىسىن تولەپ, كوڭىلدەرىن كوك جايلاۋعا قوندىرا قويادى. اتاعى اسپانداعان ونەر جۇلدىزىنىڭ كونتسەرتىن كورە مە, ەتنواۋىلداعى الامان بايگەگە بارىپ, ايقايعا اتتان قوسا ما, كوشپەندىلەر مادەنيەتىنىڭ كومبەسىن اشا ما, قۇر انشەيىن قۋىرداق جەپ, قىمىز ءىشىپ قانا قايتا ما, ءوزى بىلەدى...
جاھاندىق مادەنيەت جاۋھارلارى بىزگە ءوز اياعىمەن كەلگەنىن ويلاعاندا كەۋدەڭدى ماقتانىش سەزىمى كەرنەيدى. داڭقتى پلاسيدو دومينگو «وپەراليا» بايقاۋىن باس قالامىزدا وتكىزىپ جاتسا, اتاقتى لا سكالا تەاترى ل.بەتحوۆەننىڭ توعىزىنشى سيمفونياسىن قالاي وينايتىنىن ءوز قۇلاعىمىزبەن ەستىگەلى وتىرساق, ايگىلى نيكولاي رەريحتىڭ امەريكاداعى مۋزەيى مۇحيت اسىپ, قازاقستاندىقتارعا بىرنەشە كارتيناسىن ۇسىنعان بولسا, دۇنيەجۇزىلىك دەڭگەيدەگى «ديۋ سولەي تسيركى» بالانى دا, شاعانى دا تاڭدانىپ, تامساندىرعان... اكەم-اۋ, ودان ارتىق نە كەرەك؟!. ءبىز شەتەلدىك شەدەۆرلەردىڭ تەك كەيبىرەۋىن عانا تىلگە تيەك ەتتىك. ايتپەسە, ارنايى توقتاپ اتاپ وتەرلىكتەي عالاماتتار جەتەرلىك.
«اۋىلدىڭ التى اۋىزىن» ايتۋدان دا ايانىپ قالماعانىمىز انىق. ءوزىمىزدىڭ ونەرپازدارىمىزدىڭ دا تاسى ورگە دومالادى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى اتانعان ءاسانالى ءاشىموۆ پەن ايمان مۇساقوجاەۆا باستاعان, ديماشتاي دۇلدۇلدەرىمىز قوستاعان ساحنا ساڭلاقتارى مارتەبەلى مەيماندارعا ەل مادەنيەتىنىڭ مايەگىنەن ءدام تاتىردى. رەسپۋبليكامىزدىڭ ماڭدايالدى تەاترلارى مەن شىعارماشىلىق ۇجىمدارى كورەرمەن كوزايىمىنا اينالدى. ۇزدىك تۋىندىلارىن ۇسىنىپ, الىس-جاقىننان ات باسىن بۇرعان قوناقتاردىڭ قوشەمەتىنە بولەندى.
كورمە كورىگىن قىزدىرۋعا وبلىستارىمىز دا قوماقتى ۇلەس قوستى. وڭىرلەر كەزەك-كەزەك مادەني كۇندەرىن وتكىزىپ, ەسىل بويىندا ءان اۋەلەتىپ, كۇي كۇمبىرلەتتى. جەرگىلىكتى مۇراجايلاردان اكەلىنگەن اسا قۇندى جادىگەرلەر تاريحتىڭ تالاي قۇپيالارىن اشىپ بەرگەندەي بولدى. تۇلپار ءمىنىپ, تۋ ۇستاعان تۇلعالارىمىز تۇتىنعان زاتتاردى قولمەن ۇستاپ, وتكەن-كەتكەندى وزىمىزشە ەسكە تۇسىردىك. شوقاننىڭ پارشا بەلبەۋى, جامبىلدىڭ دومبىراسى, ىقىلاستىڭ قوبىزى, پازىرىق كىلەمى... تاعىسىن تاعىلار بولىپ جالعاسىپ كەتە بەرەدى. وسىنىڭ ءبارىن كورگەنىمىزدىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت ەمەس پە؟! بۇلاردىڭ ارقايسىسى شەجىرە شەرتەدى, ارعى-بەرگىدەن سىر اقتارادى. وي-ءورىسىمىزدى كەڭەيتىپ, سانامىزدى سارى-جۇرت قىلعان وتارشىلدىق سارقىنشاقتارىنان ارىلتادى. ۇلت ۇپايىن تۇگەندەۋگە ۇمتىلدىرادى. ءتول مادەنيەتىمىزدى تانۋعا مۇمكىندىك تۋعىزادى. ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى سانالاتىن جاس ۇرپاقتى وتانشىلدىققا تاربيەلەۋ ىسىندە مۇنىڭ ماڭىزى وتە زور ەكەنى ايتپاساق تا تۇسىنىكتى. ەلدى ەلەڭدەتكەن ەكسپو-نىڭ ەكى ايى ارتتا قالدى. وسى ۋاقىت ىشىندە ەكى ميلليوننان استام ادام كورمە تابالدىرىعىن اتتاپتى. ولار كورگەن-بىلگەندەرىن وتباسىنا, وتانداستارىنا جىر قىلىپ جەتكىزەرى ءسوزسىز. سول ارقىلى قازاقستاننىڭ ابىروي-بەدەلى ارتىپ, قازاق حالقى تۋرالى جاعىمدى پىكىر قالىپتاسىپ جاتسا نۇر ۇستىنە نۇر.
سونىمەن ەكسپو-نىڭ سوڭعى نۇكتەسىن قوياتىن مەزگىلگە دە جاقىنداپ قالدىق. ءساتتى اياقتالارىنا سەنىمىمىز مول. جاھاندىق جەتىستىكتەر جارمەڭكەسىندە وزگەلەردىڭ ونەگەسىن كورىپ قانا قويماي, ءوزىمىزدىڭ دە ورەمىزدى كورسەتۋدەمىز. ال, وركەنيەت ورىنە بەتتەگەن قازاقستان ءۇشىن مۇنداي ارالاس-قۇرالاستىقتىڭ پايداسى ۇشان-تەڭىز.
ەكسپو ەكى اينالىپ كەلمەس ساعان... ەندەشە ونىڭ قىرىق جىل اڭىز قىلىپ ايتا جۇرەرلىكتەي قىزىقتارىنان قۇر قالمايىق!
تالعات باتىرحان, «ەگەمەن قازاقستان»