بۇگىنگىدەي كۇردەلى جاعدايدا الەم بارعان سايىن شاپشاڭ, جەدەل وزگەرىپ جاتقاندىقتان, جاڭا جاھاندىق قارقىنعا ىلەسە وتىرىپ ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ تۇرلاۋلى مودەلىن قالىپتاستىرۋعا اتسالىسۋ – ءبارىمىزدىڭ ابىرويلى بورىشىمىز. بۇل پەتروپاۆل اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتى /پامجز/ ءۇشىن دە باستى باعدار سانالادى. سوڭعى 30 جىلدىڭ ىشىندە 40 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق ونىمدەر مەن بۇيىمداردىڭ رەسپۋبليكامەن قاتار, ودان تىسقارى جەرلەرگە جونەلتىلۋى باسەكەلەستىك قابىلەتىمىزدىڭ شىڭدالعانىن كورسەتەدى. جىل وتكەن سايىن ءوندىرىس قۋاتى دا, ەڭبەك ونىمدىلىگى دە ارتىپ كەلەدى. ۇجىمدا 1200-دەي ادام جۇمىس ىستەيدى. جاستاردىڭ قاتارى تولىعا تۇسۋدە. حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي وزىق تەحنولوگيالار نەگىزىندە مۇناي-گاز ءوندىرۋ, وڭدەۋ, مۇناي-حيميالىق, حيميالىق, ەنەرگەتيكالىق, تاعى باسقا سالالارعا ماماندانۋىمىز, پرەزيدەنتتىڭ «التىن ساپا» سىيلىعىن جەڭىپ الۋىمىز ساپا مەنەدجمەنتىن ءساتتى مەڭگەرگەنىمىزدى, باسەكەلەستىك ورتاعا بەيىمدەلگەنىمىزدى اڭعارتادى.
پامجز كەڭەس وداعى كەزىندە قورعانىس ونەركاسىبى سالاسىنداعى قۋاتتى زاۋىتتاردىڭ ءبىرى بولاتىن. جاقىن جانە ورتا قاشىقتىققا ۇشاتىن زىمىراندار كەشەنى, اسكەري قارۋ-جاراقتىڭ وزگە دە تۇرلەرى شىعارىلدى. ال بۇگىنگى كۇنى زاۋىت وسى زامانعى تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان كوپ سالالى كاسىپورىن رەتىندە تانىمال. «قازاقستان ينجينيرينگ» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ قۇرامىنا ەنگەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلامالارىنا ۇزبەي قاتىسىپ, حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىن بىرىڭعاي جۇيە تىزبەسى قالىپتاستى. اسكەري-ونەركاسىپتىك كەشەن جۇيەسىندە زاۋىتتىڭ الار ورنى ەرەكشە. كەزىندە زىمىراندار مەن ولاردىڭ قۇراما بولىكتەرى, جەر ءۇستى جابدىقتارى مەن ءتۇرلى تيپتەگى زىمىران كەشەندەرى شىعارىلدى. مىسالى, «تەمپ-س» كەشەنى بالليستيكالىق زىمىرانىنىڭ, «توچكا» جانە «توچكا-ۋ», «سكاد» كەشەنى زىمىرانىنىڭ ءبىرىنشى, ەكىنشى ساتىلارىنىڭ قوزعالتقىشتارى, باستاپقى اگرەگاتتارى, «ليۆەن» كەشەنىنىڭ قايىققا قارسى گراۆيتاتسيالىق سناريادتارى, زەرتتەۋ جانە مەتەورولوگيالىق زىمىراندارى قۇراستىرىلدى. «وكا» زىمىران جەدەل-تاكتيكالىق كەشەنىنىڭ العاشقى ىسكە قوسۋ قوندىرعىلارى مەن كولىكتىك-وقتاۋ ماشينالارى جينالدى. ايتا بەرسە, مۇنداي مىسالدار كوپ.
ەلباسى قىزىلجار وڭىرىنە كەلگەن ءىس-ساپارلارىندا زاۋىتقا سوقپاي كەتپەيتىن. مەملەكەتتىك ماڭىزى زور وتاندىق يندۋسترياعا جان-جاقتى قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا كاسىپورىنعا ءىرى كولەمدە قارجى ءبولىنىپ, كونۆەرسيا جاسالدى. سوسىن ونەركاسىپ, ەنەرگەتيكا, تەمىرجول, تاۋ-كەن سالالارى ءۇشىن قۇرال-جابدىقتار مەن قوسالقى بولشەكتەر, حالىق تۇتىناتىن تاۋارلار شىعارۋعا ءارتاراپتاندىرىلدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇجىم الدىنا قويعان ءبىر تالابى – مۇناي ايىراتىن زاۋىتتارعا, مۇناي ءوندىرۋ, ونى وڭدەۋ سالالارىنا ارناپ جاڭا جابدىقتار شىعارۋ ەدى. بۇل تاپسىرما دا ابىرويمەن ورىندالدى. قازىرگى ۋاقىتتا كۇردەلى مۇناي تەحنيكاسىنىڭ, ونىمدەردىڭ, قوسالقى بولشەكتەردىڭ, اگرەگاتتار مەن توراپتاردىڭ ءۇش جۇزدەن استام ءتۇرى جاسالىپ, وتاندىق, شەتەلدىك كومپانيالارعا جونەلتىلەدى. بۇعان دەيىن اسكەري-ونەركاسىپتىك كەشەن سانالساق, ەندى شىعارىلاتىن ونىمدەردىڭ ساپاسىنا قاتىستى ەڭ ۇزدىك ءادىس-تاسىلدەر تاڭداپ الىنىپ, ناتيجەسىندە يسو 9001 مەملەكەتتىك جانە EN ISO 9001-2008 حالىقارالىق ستاندارت تالاپتارىنا سايكەستەندىرىلگەن سەرتيفيكاتتارعا يە بولدىق. سوڭعى جىلدارى زاۋىت 1400-گە جۋىق قوندىرعىلارمەن جاراقتاندىرىلسا, ونىڭ ۇشتەن ءبىرى – جوعارى ءونىمدى قۇرىلعىلار. تەحنيكالىق پارك ءبىر ميلليارد تەڭگەگە اۋىستىرىلدى. جىلدىق قۋاتتىلىعى 1,5 مىڭ تونناعا تەڭ ەنەرگەتيكالىق قازاندىقتاردى جاساۋ جوباسى يگەرىلدى. مۇنىڭ ءوزى قازاقستاندىق مازمۇننىڭ ۇلەسىن ارتتىرىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ قۇرىلۋىنا مۇمكىندىك بەردى. رەسەيدىڭ سولتۇستىك ايماقتارىنداعى كەن ورىندارىندا بەس مىڭ مەترلىك تەرەڭدىككە دەيىن جۇرگىزىلەتىن بۇرعىلاۋ جۇمىستارىنا ارنالعان جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. كوتەرۋ قۋاتتىلىعى 116 توننا بولاتىن گيدروتسيليندرگە تاپسىرىستى «ۋرالماش نگو حولدينگ» كومپانياسى بەردى. قازاقستاننىڭ تەمىرجول تاسىمالىنا دا قوسىپ وتىرعان ۇلەسىمىز كوپ.
جولداۋدا جاڭا نارىقتارعا شىعىپ, ءونىم وتكىزۋ كوزدەرىن كەڭەيتۋ جولدارى ايقىندالدى. ەل ەكونوميكاسىندا ماشينا جاساۋ ءوندىرىسىنىڭ ءرولى ولشەۋسىز ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. زاۋىتتىڭ ءوندىرىس اۋماعىنىڭ 30-40 پايىزى مۇناي-گاز ونەركاسىبىنە, وسىنشا مولشەرى مۇناي-گاز وڭدەۋ جانە مۇناي-حيميا وندىرىسىنە, 10-15 پايىزى ەنەرگەتيكاعا, 5-10 پايىزى تەمىرجول سالاسىنا باعىتتالعان. ءوندىرىستى تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە «تەڭىزشەۆرويل», «سينوپەك», «مارۋبەني» سەكىلدى تانىمال كومپانيالارمەن بىرقاتار كەلىسىمشارتتار جاسالدى. جاڭاشىلدىق ىزدەنىستەردىڭ ارقاسىندا 150 قوندىرعى ساتىپ الىنىپ, ىسكە قوسىلدى. پاۆلودار مۇناي-حيميا, اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىمەن ىسكەرلىك قارىم-قاتىناس ودان ءارى جالعاسادى. قازاقستان تەمىرجولىنىڭ, جىلۋ-ەلەكتر كاسىپورىندارىنىڭ تاپسىرىستارى دا قوماقتى. باستى ءبىر باعدارىمىز – ونىمدەردى سىرتقى نارىققا شىعارۋ. ولاردىڭ قاتارىندا اقش-تىڭ, گەرمانيانىڭ, جاپونيانىڭ, قىتايدىڭ, گوللانديانىڭ فيرمالارى بار. زاۋىتقا قورعانىس مينيسترلىگى ايتارلىقتاي قولداۋ كورسەتىپ, ارنايى تەحنيكالارعا تاپسىرىس بەرىپ وتىر. ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىنان تۋعان مۇنداي ۇسىنىستار ءبىرىنشى كەزەكتە ورىندالادى. بىلتىر ءۇش ميلليارد تەڭگەنىڭ ونىمدەرى شىعارىلسا, كەلەشەكتە وتاندىق ءونىم كولەمىن 45-60 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋ بەلگىلەنگەن. بۇل – ورىندالاتىن مەجە.
تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋ جانە جاڭعىرتۋ باعدارلامالارى, يندۋستريالاندىرۋ, ينۆەستيتسيالىق جوبالارى ءداستۇرلى سالالاردى دامىتۋعا ەرەكشە سەرپىن بەرەرى انىق. جولداۋ تالاپتارى ءبىزدى وسىنداي اسقارالى اسۋلاردى باعىندىرۋعا ۇندەيدى.
قۋانىش ءبيشىموۆ,
پەتروپاۆل اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتىنىڭ باس ديرەكتورى, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى