لاگەر باعدارلاماسى قىزىقتى ءارى مازمۇندى بولعان. اۋىسىم قاتىسۋشىلارىنا ارنالعان كوپتەگەن شەبەرلىك ساباقتار وتكىزىلىپ, مۇندا اركىم مەكتەپ قابىرعاسىندا وقىتىلمايتىن دۇنيەلەردى تانىپ ءبىلدى. ال كوپتىلدى اۋىسىمنىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋىن ءتيىمدى ەتۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كۇننەن باستاپ جانە دەمالىس بارىسىندا قازاقستان جانە بەلارۋستىڭ ۇلتتىق ويىندارىن بەلسەندى زەرتتەۋ, تۇركيا مەن ۆەتنامنىڭ بي ىرعاقتارىنىڭ ءتىلىن مەڭگەرۋ, يندونەزيا مەن بانگلادەش ۇلتتىق كيىمدەرىنىڭ نىشاندارىن ۇعىنۋ, ارمەنيانىڭ باۋراپ اكەتەتىن اۋەزدى اندەرىن تىڭداۋ مەن رەسەيدىڭ ۇلتتىق تاعامدارىنىڭ ەرەكشە ءدامىن تاتۋ ارقىلى قالىپتاسقان امبەباپ مەتاتىلدىڭ كومەگى زور بولدى. ءارتۇرلى پىشىندە وتكەن ءىس-شارالار بالالارعا ءوز ۇلتتىق مادەنيەتىن وزگە ەلدەردىڭ مادەنيەتى ارقىلى تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەردى.
«روساتوم مەكتەبى» حالىقارالىق بالالار لاگەرىنىڭ اۋىسىمىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ كۇردەلى ءارى قىزىقتى ءىس. جازعى دەمالىستى ۇيىمداستىرۋدىڭ - بالالار لاگەرى سەكىلدى ءتۇرى الەمنىڭ ءار ەلىندە بولا بەرمەيدى. ادەتتەگىدەي بۇل جاھاندىق ءتىلدى مەڭگەرۋ مەن بىرنەشە پاندىك ماسەلەنى شەشۋگە ارنالعان جينالىس ورنى. اۋىسىم قاتىسۋشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, رەسەيلىك حالىقارالىق لاگەر بۇرىن كورگەن لاگەرلەردەن قاتتى ەرەكشەلەنەدى. اينالىساتىن ءىسىڭدى تاڭداۋ مۇمكىندىگى, ءارتۇرلى تىلدەردە سويلەسۋ, شىعارماشىلىق جانە زياتكەرلىك ونىمدەردى جاساۋ, مادەني مانماتىندەرمەن جۇمىس ىستەۋ, جايلى جانە كوڭىلدى ورتا – وسىنىڭ ءبارى «روساتوم مەكتەبى» حالىقارالىق بالالار لاگەرىن ەرەكشەلەندىرە تۇسەدى. حالىقارالىق قوعام جوبانىڭ دامۋىن قولدايدى دەپ ۇمىتتەنەمىز», - دەدى «روساتوم مەكتەبى» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى ناتاليا شۋروچكوۆا.
«روساتوم مەكتەبى» جوباسى ءار بالاعا ءوزىن كاسىبي ديپلومات رەتىندە سەزىنۋگە جاعداي تۋعىزدى. بالالار ءارتۇرلى ديپلوماتيالىق تاكتيكالاردى سىناپ كورىپ, مەملەكەتتەردى قۇرىپ, وداقتاستارىن تاۋىپ, شىدامدىلىق پەن تاپقىرلىقتى تانىتا ءبىلدى. وزىندىك تاڭداۋ جاساۋ بارىسىندا بالالار حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى قۇرۋدىڭ قيىنشىلىقتارىن سەزىپ قانا قويماي, وسىنداي ديالوگتىڭ ورىن الۋ مۇمكىندىگىن ۇعىندى. ۆلاديۆوستوكتاعى بانگلادەش حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەتتى كونسۋلى الەكساندر زۋبكو حالىقارالىق اۋىسىمنىڭ قاتىسۋشىلارىمەن كەزدەستى. الەكساندر زۋبكو ءوز سوزىندە «روساتوم مەكتەبى» جوباسى ارقاسىندا زور بولاشاققا كىشكەنتاي قادام جاسالعانىن اتاپ ءوتتى.
ءاربىر شەبەرحانادا ەرەسەك مودەراتورلار بالالارمەن ەلەستەتىلگەن تۇيتكىلدى جاعدايدا دەربەس نەمەسە ورتاق جوبانى جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, زياتكەرلىك داعدىلاردى جانە امبەباپ قۇزىرەتتەردى دامىتۋتىڭ كوزى رەتىندە ورىس جانە باسقا تىلدەردى ۇيرەنۋگە قىزىعۋشىلىقتى تۋدىرىپ وتىرعان. ناتيجەسىندە ءارتۇرلى تىلدەردە سويلەيتىن بالالار ۆەربالدى جانە ۆەربالدى ەمەس بايلانىس قۇرالدارى ارقاسىندا ءبىرىن-ءبىرى ءتۇسىنۋدى ۇيرەنىپ, ءتۇيىسۋ نۇكتەلەرى مەن سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناس قۇرۋ جولدارىن تاپتى. ورتاق ارەكەتتەستىكتىڭ ەڭ قىزىقتى مىسالى – «روساتوم مەكتەبى: بولاشاقتى بىرگە جوبالايمىز!» كەڭىستىگى. الۋان ءتۇرلى ينستاللياتسيالار اياسىندا اۋىسىم مۇشەلەرى ءبىر-ءبىرىنىڭ يدەيالارىن سەزىپ, سۋىرىپ سالما پەرفورمانستارىن ۇيىمداستىرىپ وتىرعان.
قورىتىندى رەتىندە ءارتۇرلى نوميناتسيالار بويىنشا جەڭىمپازداردى ماراپاتتاۋ سالتاناتى وتكىزىلدى. اۋىسىمنىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنا «روساتوم مەكتەبى» جوباسىنىڭ اتىنان «روساتوم» مەمكورپوراتسياسى جانە روسسوترۋدنيچەستۆو رامىزدەرى بەينەلەنگەن سىيلىقتار مەن كادەسىيلار تابىستالدى. اۋىسىم قتىسۋشىلارى جەردىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىنە تاراپ, وزدەرىمەن بىرگە تاماشا اسەر مەن ەستەلىكتەردى الا كەتتى. قوزعالىس, شىعارماشىلىق, تاڭقالۋ مەن قابىلداۋ – بۇل «روساتوم مەكتەبى» حالىقارالىق بالالار لاگەرىنىڭ اۋىسىمى باسىنان وتكەرگەن جارقىن جانە ەرەكشە وقيعاسىنىڭ نەگىزگى تۇستارى.
قازاقستاننىڭ بالالارى ريزا بولىپ قايتتى.
«ورىستىڭ نان جانە تۇزبەن قارسى الۋ سالتى, روبوتوتەحنيكا ۇيىرمەسى, سونداي-اق سازبەن جۇمىس ىستەۋ مەن سۋرەت سالۋ ۇيىرمەلەرى ەرەكشە ۇنادى. سپورتتىق جانە زياتكەرلىك ويىندار كوپ بولدى. مەن «جاس ديپلومات – روساتوم مەكتەبى» اۋىسىمىنا ءتۇستىم, سوندا ءبىز بەس كۇن بويىنا بۇكىل وتريادپەن مەملەكەتىمىزدى قۇرعانبىز», - دەيدى ساشا ەرميلوۆ.
«مەن ءۇشىن «وكەان» ببو – بۇل دوستىق, بەيبىتشىلىك جانە ءوزىن-ءوزى تانۋ مەكەنى. مۇندا ءارتۇرلى كونتسەرتتەردە ونەر كورسەتۋگە, بىرنارسەلەردى ۇتىپ الۋعا, ەڭ باستىسى, بۇنىڭ بارىنەن قۋانىشتى سەزىنۋگە بولادى. ماعان «وكەان» ببو وتە ۇنادى, وسىندا تاعى دا كەلگىم كەلەدى», - دەدى ايىم تاستامبەكوۆا.
اۋىسىم اياقتالعانىمەن, ونىڭ قاتىسۋشىلارى باستارىنان وتكەن قىزىقتى وقيعالار, وقىس جاڭالىقتار مەن جاڭا ارماندارىن ۇمىتا المايتىنى انىق!