ەسەپ بەرۋ جانە وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاۋ
لوندوندا وتكەن IAAF كونگرەسىنىڭ ەكىنشى كۇنىندە ءار قۇرلىقتىڭ ۇلتتىق فەدەراتسيالارى قاۋىمداستىعى جەكە-جەكە بايانداما جاسادى. ءوز جۇمىستارى جايلى بەينە اقپاراتتار ۇسىنىپ, جەتىستىكتەرىن ءتىزىپ شىقتى. جەڭىل اتلەتيكانىڭ قاناتىن كەڭ جايىپ, جەتىلە تۇسۋىنە ىقپال ەتەتىن شارالار تۋرالى ايتىلىپ, سونىمەن قاتار شاعىن مەملەكەتتەرگە قالاي قولداۋ كورسەتىلىپ جاتقاندىعى دا تىلگە تيەك ەتىلدى
بۇدان كەيىن 2015-2018 جىلدار ارالىعىنداعى قارجى ماسەلەسى, ءتۇسىم مەن شىعىن جالپىلاما تۇردە جاريا ەتىلدى. ناقتى اقپاراتتار كولدەنەڭ تارتىلدى. نەگىزگى, پايدا كوزى تەلەتاراتىلىمدار قۇقىعى مەن دەمەۋشىلەر ەكەندىگى مالىمدەندى. ءارى, وليمپيادانىڭ وتكەن جىلدارى IAAF-قا تۇسكەن ءتۇسىمنىڭ باسقا جىلدارداعى شىعىنىنىڭ ورنىن جاۋىپ وتىراتىندىعى دا بۇكپەسىز ايتىلدى. سودان سوڭ, الەم چەمپيوناتتارىنان تۇسەتىن پايدانىڭ دا از ەمەستىگى ءسوز ەتىلدى.
سونداي-اق, حالىقارالىق جەڭىل اتلەتيكا فەدەراتسياسىنىڭ ءاربىر كوميسسياسى ءوز جۇمىستارى تۋرالى ەسەپ بەرىپ, بايانداما جاسادى. جارىستار مەن سايىستار وتكىزۋ كوميسسيالارى دا ءوز جۇمىستارى تۋرالى اقپار بەردى. ماسەلەن, سپورتتىق جۇرىستەن ايەلدەر اراسىنداعى 50 شاقىرىمدىق سىننىڭ سوڭعى ساتتە الەم چەمپيوناتىنا ەنگىزىلۋى بارىسىندا ازداعان پىكىرتالاستىڭ بولعانى دا ايتىلدى.
ارداگەرلەر كوميسسياسىنىڭ باسشىسى IAAF قۇرامىنداعى 200-دەن ارتىق مەمەلەكەتتىڭ جارتىسى وسى جاس مولشەرىندە ەشقانداي جارىستار وتكىزبەيتىندىگىن ايتىپ, مۇڭىن شاقتى. جاستارمەن جۇمىس جاسايتىن كوميسسيا وسكەلەڭ ۇرپاقپەن قارىم-قاتىناستى كۇشەيتۋ, ولاردى جەڭىل اتلەتيكاعا تارتۋ وتە ماڭىزدى ەكەندىگىن دالەلدەۋگە تىرىستى.
جارىستار مەن سايىستار وتكىزۋ كوميسسياسى 18 جاسقا دەيىنگى الەم چەمپيوناتتارىن وتكىزۋدىڭ اسا ءتيىمدى بولماي وتىرعانداعىن العا تارتتى. مۇندا كوزگە ءتۇسىپ, جۇلدەگە ىلىككەندەردىڭ ەرەسەكتەر لەگىنە ءوتىپ, جوعارى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ جۇرگەندەرى تىم از ەكەن...
IAAF يلىكپەدى, رەسەيگە ەسىگىن اشار ەمەس...
بۇدان كەيىن IAAF پرەزيدەنتى سەباستيان كوۋدىڭ توراعالىق ەتۋىمەن «رەسەي ماسەلەسى» جەكە قارالدى. 2015 جىلى قاراشا ايىندا رەسەي جەڭىل اتلەتيكا فەدەراتسياسى WADA كوميسسياسى جۇرگىزگەن تەكسەرۋلەر نەگىزىندە IAAF قۇرامىنان ۋاقىتشا شەتتەتىلگەن بولاتىن. باسقاشا ايتقاندا, 20 اي بولدى, ولار حالىقارالىق جەڭىل اتلەتيكا فەدەراتسياسى مۇشەلىگىنەن ايىرىلعان.
دۇيسەنبى كۇنى IAAF كەڭەسى ءوتىپ, وسى ماسەلەنى تالقىلانعان. رەسەيدىڭ IAAF قۇرامىنان ۋاقىتشا شەتتەتىلۋىن سول كۇيىندە قالدىرعان. ياعني, اتالمىش سانكتسيا مەرزىمىن ۇزارتتى. سەبەبى, رەسەي تاراپى بارلىق شارتتار مەن تالاپتاردى تۇگەلدەي ورىنداماعان. كونگرەستە وسى ماسەلە داۋىسقا سالىندى...
اۋەلى رەسەي جەڭىل اتلەكتيكا فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى دميتري شلياحتينگە ءسوز بەرىلدى. ول 20 ايدىڭ ىشىندە بۇل فەدەراتسيانىڭ تولىقتاي وزگەرگەندىگىن, بۇرىنعى باسشىلار مەن قاتارداعى قىزمەتكەرلەردىڭ وتستاۆكاعا كەتىپ, جاڭا ۇجىم جۇمىس ىستەپ جاتقاندىعىن, دوپينگكە قارسى كۇرەستىڭ مەيىلىنشە كۇشەيتىلگەندىگىن تاپتىشتەپ ايتىپ شىقتى. قاتاڭ شارالار قولدانىلعانىن, سەگىز ادامنىڭ ءومىر بويىنا جەڭىل اتلەتيكا سالاسىنان الاساتىلعاندىعىن دا تىلگە تيەك ەتتى.
IAAF-تىڭ جازعىرۋلارىن تەرىسكە شىعارمايتىندارىن, سپورتشىلارىنىڭ ءجيى-ءجيى دوپينگ-سىناقتان وتكىزىلىپ تۇراتىندىقتارىن, ەندى مۇنداي جاڭساقتىقتىڭ ەشقاشان قايتالانبايتىندىعىن ايتىپ, كوپشىلىكتى سەندىرۋگە تىرىستى. ءتىپتى دوپينگ قولدانعان سپورتشىلارىنىڭ كەسىرىنەن التىن, كۇمىس جانە قولا مەدالدارىنان ايىرىلعان جەڭىل اتلەتتەردەن كەشىرىم سۇرايتىندىعىن ءبىلدىردى.
سەباستيان كوۋ بۇدان كەيىن رەسەيدىڭ قايتادان IAAF-قا مۇشە بولۋى ىسىمەن اينالىساتىن ارنايى جۇمىس كوميسسياسىنىڭ باسشىسى رۋنە اندەرسەنگە ءسوز بەردى. ول اۋەلى رەسەي جەڭىل اتلەكتيكا فەدەراتسياسىنىڭ جاڭا پرەزيدەنتى دميتري ءشلياحتيننىڭ ەڭبەگىن باعالاپ, ونىڭ قىرۋار جۇمىس اتقارىپ جاتقاندىعىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
سودان كەيىن, وسى ماسەلەمەن تىكەلەي اينالىسىپ جاتقان ارنايى جۇمىس كوميسياسىنىڭ اتقارعان تەرگەۋ جۇمىستارىن ءاتۇستى ءتىزىپ ءوتتى. بۇل كوميسسيا 18 ايدىڭ ىشىندە رەسەيلىكتەرمەن 11 رەت كەزدەسكەن. جەتى رەت رەسەيگە بارعان, قالعانى بۇل ەلدەن تىس جەرلەردە وتكەن. كوپتەگەن كەزدەسۋلەر ءوتىپ, تەلەفون ارقىلى دا بايلانىستا بولعان.
رەسەيدى قايتادان مۇشەلىككە قابىلداۋ ءۇشىن التى شارت قويىلعان ەكەن. سونىڭ بارلىق تارماقتارى ورىندالماعان. ورىندالعاندارىنىڭ ءوزى باسقالارمەن سالىستىرعاندا وتە باياۋ جۇرگىزىلگەن. سوندىقتان, بۇل كوميسسيا رەسەيدى قايتادان IAAF قۇرامىن قابىلداۋعا ءالى ەرتەرەك دەگەن شەشىمگە توقتالىپ, ونى داۋىسقا سالۋدى ۇسىندى. مۇنى ءبىراز ەلدەردىڭ وكىلدەرى قولدادى.
كونگرەسكە قاتىسىپ وتىرعان 187 ەل (ۇلتىق فەدەراتسيا) داۋىس بەرۋگە تىركەلدى. سولاردىڭ ۇشتەن ەكىسى, ياعني 124 مەملەكەت وسى ۇسىنىستى قولداسا, وندا رەسەي ازىرشە IAAF قۇرامىنا قايتادان مۇشە بولا المايدى. ال داۋىس بەرۋ قورىتىندىسىندا 166 ەل رەسەيگە قويىلعان سانكتسيانى ۇزارتۋدى قولدادى. تەك 21 مەملەكەت بۇعان قارسى بولدى.
ءسويتىپ, IAAF رەسەيگە قۇشاعىن اشپاق تۇگىلى, ەسىگىن دە اشپادى. ۋاقىتشا شەتتەتىلۋ مەرزىمى ۇزارتىلدى. ال بۇدان كەيىن كونگرەسس باسقا ماسەلەلەردى تالقىلاپ, IAAF جارعىسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋراسىنداعى ۇسىنىستاردى داۋىسقا سالدى.
نۇرعازى ساساەۆ,
جۋرناليست
«ەگەمەن قازاقستان» ءۇشىن ارنايى لوندوننان