كەزىندە بۇعان كەيىستىك بىلدىرگەن سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ ء«جۇرسىڭ-اۋ ءبىر قيىردا...» اتتى اڭگىمە جازعانى ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى. سونداعى «كوتە ماحارادزە ۇشىراسقان سايىن «فەرناندەستىڭ (مەكسيكالىق كوممەنتاتور – اۆتور) گ-وو-لى قۇلاقتان كەتپەيدى» دەپ توقسان مينۋت سويلەۋگە گرۋزينشەسى, ورىسشاسى, نەمىسشەسى جەتكەندە, فەرناندەستىڭ شەبەرلىككە ءسوز تاپپايدى, باس شايقاي بەرەدى. مەن وعان قازاقتا فەرناندەس ەمەس, كوتە دوستىڭ وزىندەي ءبىر مامان بولماعانىنا تەك ءوزىم ايىپتى ادامداي جۇرەگىم شانشىپ, قىسىلامىن» دەگەن جولداردى وقىعاندا ءسىزدىڭ دە كوڭىلىڭىز قۇلازىپ, كوكەيىڭىزدە كوپ ويلار ويانارى انىق. جاڭاعى جازبانىڭ جارىق كورگەنىنە وتىز جىل وتسە دە, اياۋلى اعامىزدىڭ اسىل ارمانى ءالى ورىندالماي تۇرعانى وكىنىشتى-اق.
جانىمىزدى بالا جاستان باۋراعان دۇنيە بولعان سوڭ با, سپورتتىق تارتىس-تاردى تاماشالاۋدان قازىر دە تارتىنبايمىز. باياعىداي ءتۇن ۇيقىمىزدى ءتورت ءبولىپ, جانكۇيەرلىك جاساماعانىمىزبەن جاھاندىق جارىستاردان بەرىلەتىن تىكەلەي حابارلارعا وقتا-تەكتە كوز تاس-تاپ قوياتىنىمىز بار. تەلەارنالاردا كورسەتىلەتىن فۋتبول, ۆولەيبول, باسكەتبول, حوككەي سەكىلدى ويىن تۇرلەرىنىڭ وزىنە ءتان ورنەكتەرىن ءدوپ باسىپ, كورەرمەن كوڭىلىن كونشىتۋگە جارايتىن كوشەلى ارىپتەستەرىمىز ارينە, جوق ەمەس. ماسەلەن, اناۋ امانگەلدى سەيىتحان, ەسەي جەڭىس ۇلى, عالىم سۇلەيمەن... اتى-جوندەرىن بولە-جارا اتاعان بۇل ىنىلەرىم كورگەن-بىلگەندەرىن كوركەمدەپ-اق ايتادى. بىراق «تايبۋرىلدىڭ قىرىق ءۇش كۇندىك كەمدىگى» ءبارىبىر بايقالادى. ايتەۋىر بىردەڭەلەرى جەتىسپەيدى. قىسقاسى, ايىز قاندىرىپ «اڭىراتپايدى».
ال ەندى اۋزىنان ءسوزى ءتۇسىپ, ەفيردە «ەزىپ» وتىراتىن كەيبىر كوكمىلجىڭ دالدۇرىشتەردىڭ داۋسىن ەستىگەندە ەكى قۇلاعىڭدى تاس بەكىتىپ تاستاعىڭ كەلەدى. وندايلاردىڭ ورىنسىز تەڭەۋلەرى مەن ولاق تىركەستەرىنەن يت ءسۇرىنىپ, شوشقا باتپاقتايدى.
وسىندايدا كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭدە وداققا ولجا سالعان سينياۆسكي, وزەروۆ, ماحارادزە سياقتى ساي تاسىنداي ساڭلاقتار ويعا ورالادى. ەسكى كينوحرونيكالاردان ەرەكشە ءۇنىن ەمىس-ەمىس ەستىگەنىمىز بولماسا, ءبىزدىڭ بۋىن ۆاديم سينياۆسكيدى ونشا بىلىڭكىرەمەيدى. ونىڭ شەشەندىك شەبەرلىگى جونىندە ەرتەرەكتە ايگىلى فۋتبولشى ەدۋارد سترەلتسوۆتىڭ مەمۋارىنان («ۆيجۋ پولە») وقىعان ەدىك. «الاڭدا اتويلاعان 22 ويىنشىنىڭ كىمدەر ەكەنىن بىلسەم جەتىپ جاتىر. تەرىس قاراپ وتىرىپ-اق رەپورتاج جۇرگىزە بەرەم» دەپتى سابازىڭ مىقتىلىعىن سالماقتاپ. ءبىرتۋار تۇلعا وزەروۆتىڭ دە ورنى بولەك-تۇعىن. كوگىلدىر ەكراننان كورسەتىلەتىن سپورتتىق سايىستاردىڭ ىشىنە كىرىپ كەتە جازدايتىن, جارىقتىق. جاعىمدى داۋىسى جارعاق قۇلاعىمىزدا قالدى. وزدەرى دە سپورتشى بولعان مايوروۆ, ماسلاچەنكو, ەرەمينا جان الىپ, جان بەرىسكەن جارىستاردىڭ تابيعاتىن جازباي تانيتىن.
كوممەنتاتورلاردىڭ ىشىندە ءوز باسىم كوتە ماحارادزەنى ايرىقشا جاقسى كورەتىنمىن. اسىرەسە, ءتبيليسيدىڭ «ديناموسى» قاتىسقان ماتچتاردى مايىن تامىزا سۋرەتتەيتىن. گرۋزيانىڭ ماڭدايعا باسقان ماقتانىشتارى داۆيد كيپياني, الەكساندر چيۆادزە, ۆيتالي داراسەليا سياقتى دارا جۇلدىزداردى اسپانداعى ايعا دا, كۇنگە دە تەڭەيتىن. جانە سونىسى جاراسىپ تۇراتىن. بىلمەيتىن بالەسى جوق. جانكۇيەرلەردى جالىقتىرمايتىن. تاپپايتىن ءسوزى تاعى كەمدە-كەم. مىسالى, ويىن باستالا سالىسىمەن شيەلەنىسىپ كەتكەن كەزدەردە ءازىل-شىنىن ارالاستىرىپ «الا دوپ اۋە اينالىپ جەرگە تۇسكەنشە, مەن سىزدەردى كوماندا قۇرامىنداعىلارمەن تانىستىرا قويايىن» دەيتىنىن قايتەرسىڭ. ديۋسسەلدورفتا «كارل تسەيستى» ۇتىپ, ەۋروپا كۋبوك يەلەرىنىڭ جەڭىمپازى اتانعاندا تبيليسيلىك ديناموشىلاردى قۋانا قۇتتىقتاپ, «بۇل گرۋزين... كەشىرىڭىزدەر... سوۆەت فۋتبولىنىڭ تابىسى» دەپ الدىمەن ءوز ۇلتىن ۇلىقتاعانى ەسىمىزدەن كەتەر مە؟..
1998 جىلى استانانىڭ الەمدىك تۇساۋكەسەر تويىندا كسرو مەن قازاقستاننىڭ ارداگەر فۋتبولشىلارى كەزدەسەتىن, ودان بەرىلەتىن رەپورتاجداردى مايتالمان ماحارادزە جۇرگىزەتىن بولىپ كەلىسىلدى. الايدا, دەنساۋلىعىنا بايلانىستى كوتە باتونا ەلوردامىزعا كەلە المادى. ءسويتىپ, ءبىزدىڭ كوريفەي كوممەنتاتوردى جۇزبە-ءجۇز كورسەك, ينتەرۆيۋ الساق دەگەن ويىمىز ورىندالماي قالدى. جول ءتۇسىپ, تبيليسيگە بارعانىمدا جان جارى, اتاقتى تەاتر جانە كينو اكتەرى سوفيكو چياۋرەلي ەكەۋى تۇرعان ۇيدەگى مۋزەيدى تاماشالاۋدىڭ دا ءساتى تۇسپەدى. ونىڭ ەسەسىنە كوتە كوكەم تالاي رەپورتاج جۇرگىزگەن, مەسحي مەن مەترەۆەلي ويقاستاعان بوريس پايچادزە اتىنداعى ستاديونعا سوعىپ, جايقالعان جاسىل الاڭىنا تابان تيگىزدىم...
قازاقتىڭ ماڭدايىنا قايران كوتەدەي ءبىر كوممەنتاتور بىتەر كۇن قاشان تۋار ەكەن؟!
تالعات باتىرحان, «ەگەمەن قازاقستان»