قازاقستان-ليتۆا: ارىپتەستىك الەۋەتىن ارتتىرۋ جولىندا

كەشە اقوردادا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ شاقىرۋىمەن قازاقستانعا العاش رەت رەسمي ساپارمەن كەلگەن ليتۆا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى داليا گريباۋسكايتەمەن كەزدەستى. قازاقستان مەن ليتۆا رەس­پۋب­ليكاسى اراسىنداعى ديپلو­ما­تيالىق قاتىناس 1992 جىل­دىڭ 15 ماۋسىمىندا ورناعان. 1993 جىلدىڭ 7 قاراشاسىندا ليتۆانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگى اشىلدى. ال قازاق­ستان­نىڭ ليتۆاداعى ەلشىلىگى ەكى جىل­دان كەيىن, 1995 جىلى اشىلعان بولاتىن. سودان بەرگى ۋاقىت ارالىعىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ليتۆاعا ەكى رەت, ياعني 1994 جىلدىڭ تامىزىندا جانە 2001 جىلدىڭ ساۋىرىندە رەسمي ساپارمەن باردى. ال ليتۆا  پرەزيدەنتتەرى اراسىنان ا.برازاۋسكاس قازاقستانعا 1993 جىل­دىڭ قاراشاسى مەن 1997 جىل­دىڭ ناۋرىزىندا, ودان كەيىن ۆ.ادامكۋس 2000 جىلدىڭ ما­مىر ايىندا كەلدى. قازاقستان مەن ليتۆا رەس­پۋبليكاسى اراسىنداعى جوعارى دەڭگەيدەگى كەلىسسوزدەر وسىدان كەيىن ون جىل وتكەن سوڭ بولدى. 2010 جىلدىڭ جەلتوقسان اي­ىن­دا استانادا وتكەن ەقىۇ-نىڭ سامميتىنە كەلگەن ساپارىندا ەل­باسى ن.نازارباەۆ قازىرگى پرە­زيدەنت د.گريباۋسكايتەمەن كەزدەسىپ, كەلىسسوز جۇرگىزگەن ەدى. قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا ءتور­اعالىق ەتۋ شەڭبەرىندە ەكى ەلدىڭ سىرتقى ساياسات ۆەدوم­ستۆو­لارى اراسىندا تۇراقتى ءوزارا ءىس-قيمىل قالىپتاسقان. ليتۆا رەسپۋبليكاسى ەقىۇ-عا توراعالىقتى قازاقستاننان قا­بىلدادى. بيىلعى جىلدىڭ اقپان ايىندا استاناعا كەلگەن ساپارىندا ليتۆا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ا.اجۋباليس قازاق­ستان باسشىلىعىمەن ليتۆا ءتور­اعالىعىنىڭ باسىمدىقتا­رىن تالقىلادى. وسى ساپا­رىن­دا ا.اجۋباليس ليتۆانىڭ  اس­تا­ناداعى ەلشىلىگىن رەسمي تۇردە اشتى. ليتۆا رەسپۋبليكاسى – بال­تىق بويىنداعى شاعىن مەم­لە­كەتتەردىڭ ءبىرى. بىراق ول كسرو-نىڭ ىدىراۋىنا زور ۇلەس قوس­قان ماڭىزى ۇلكەن ەل ەكەنىن بىلەمىز. كسرو-نىڭ حالىق دەپۋ­تات­تارى سەزىندە بالتىق بويى رەسپۋبليكالارىنان كەلگەن دەپۋتاتتاردىڭ ىشىنەن, اسىرەسە, وسى ليتۆا رەسپۋبليكاسىنىڭ وكىل­دەرى دەموكراتيالىق قاعي­دات­تاردىڭ ساقتالۋىن تالاپ ەتىپ, سونىمەن بىرگە, وزدەرىنىڭ تالاپتارىن بىلىكتىلىكپەن ءارى بىلگىرلىكپەن قويىپ وتىر­عان­دا­رىن قازاقستاندىقتار ۇمىت­پاي­دى. قازاقستان مەن ليت­ۆا ارا­سىنداعى ساۋدا-ەكو­نوميكالىق بايلانىستار نى­عاي­ىپ كەلەدى. ەلىمىز ستاتيستيكا اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, ەكى ەلدىڭ ارا­سىن­داعى تاۋار اي­نالىمى 2010 جىلى 176,5 ملن. اقش دول­لا­رى بولدى. ال 2011 جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا عانا بۇل كورسەتكىش 165,3 ملن. دوللارعا جەتتى. ونىڭ 106,6 ملن.-ى ەكس­پورت, 58,7 ملن.-ى يمپورت. ءسوي­تىپ, وتكەن جىلدىڭ سايكەس مەرزىمىمەن سالىستىر­عاندا تاۋار اينالىمى ەكى ەسەگە جاقىن (89,0 ملن. دوللار) ارتقان. 2011 جىلدىڭ 1 قىر­كۇيەگىنە دەيىن قازاقستاندا ليت­ۆالىق كاپي­تال­دىڭ قاتى­سۋى­مەن 160 بىرلەسكەن كا­سىپورىن تىركەلگەن, سونىڭ 91-ءى بۇگىنگى تاڭدا ارەكەت ەتۋدە.  ولار نەگىزىنەن كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا, وڭدەۋشى ونەركاسىپ, اقپارات جانە باي­لا­نىس, كولىك جانە لوگيستيكا سا­لا­لارىندا جۇمىس ىستەيدى. تران­زيت-كولىكتىك ىنتىماقتاستىق ەكى ەلدىڭ ءوزارا ءىس-قيمى­لىن­داعى ما­ڭىزدى باعىت بولىپ تابى­لادى. ليتۆا جاعى قازاقستان­نىڭ كولىك سالاسىنا ينۆەستيتسيا قۇيۋعا, كلايپەدا پورتىنا قازاقستان بيزنەسىنىڭ قايتا ورا­لۋىنا, سونداي-اق ەكى ەلدىڭ تەمىر جول قۇرىلىمدارىنىڭ ىنتىماقتاسا تۇسۋىنە مۇددە­لىلىك تانىتۋدا. ارينە, قازاقستان مۇناي­ى­نا دەگەن مۇددەلىلىك تە ءوزارا ءىس-قيمىل بارىسىنداعى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. ۆيلنيۋس قازاقستان مۇنايىن ترانزيتتەۋگە جانە ونى وزدە­رى­نىڭ ءموز-ىندە وڭدەۋگە مۇددەلى. سونىمەن قاتار, ليتۆا سۇيى­تىلعان تابيعي گازدىڭ سۋ بەتىندەگى تەرمينالىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. جوبانىڭ الدىن الا بەلگىلەنگەن سوماسى 200 ملن. ەۋرو كولەمىندە. بۇل جوبا دا قازاقستانمەن اراداعى ىن­تىماقتاستىقتى تەرەڭدەتە ءتۇ­سۋ­گە ىقپال ەتەرى ءسوزسىز. اۋىل شارۋاشىلىعى سا­لا­سىنداعى ىنتىماقتاستىقتار دا ەكى ەل ەكونوميكالارى ىقپال­دا­سۋىنىڭ پەرسپەكتيۆالى با­عى­تى دەپ تانىلعان. سونىڭ ىشىندە ليتۆادان ءسۇتتى جاقسى بەرەتىن اسىل تۇقىمدى قارا مال الۋ, قازاقستاندىق استىقتى ەۋروپا رىنوكتارىنا شى­عا­رۋ­عا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرلەسكەن كاسىپورىندار قۇرۋ جۇيەلەرىن­دەگى ىنتىماقتاستىق بارىنشا پەرسپەكتيۆالى باعىتتار بو­لىپ وتىر. قازاقستان-ليتۆا اراسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماق­تاس­تىق بويىنشا ۇكىمەتارالىق كوميسسيا (ۇاك) دا جۇمىس ىستەيدى. قازاقستان جاعىنان ونىڭ تەڭ توراعالىعىنا ءسىم-ءنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى ر.جوشىباەۆ سايلانعان. ۇاك-تىڭ سوڭعى وتى­رىسى 2011 جىلدىڭ 5 قىر­كۇيەگىندە استانا قالاسىندا بولدى. ەكونوميكالىق ىنتى­ماق­تاستىقتى نىعايتۋ ماقسا­تى­مەن 2010 جىلى كلايپەدا قالا­سىن­دا قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى كونسۋلدىعى دا اشىلعان. قازاقستان مەن ليتۆا ارا­سىنداعى مادەني-گۋماني­تار­لىق بايلانىستار دا جاقسى جولعا قويىلعان. 2010 جىلى كاۋناستىڭ مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە 40-قا جۋىق قازاق­ستان­دىق مەديتسينا قىزمەت­كەر­لەرى كارديولوگيا, اكۋشەرلىك جانە گينەكولوگيا بويىنشا ءتا­لىمدەمەدەن ءوتتى. وسىندا جۇ­مىس ىستەيتىن كارديولوگيا ما­ما­نى, پروفەسسور ر.بەنەتيس قازاقستاندىق بىرنەشە مەدي­تسينالىق ورتالىقتاردا ءجۇ­رەك­كە وتالار جاسادى. 2009 جىلدان باستاپ قا­زاق­تىڭ «ۇلار» كوركەمسۋرەت گا­لەرەياسى ليتۆادا وتەتىن حالىق­ارالىق جارمەڭكەلەرگە قاتى­سىپ كەلەدى. قازاقستاننىڭ فول­كلورلىق «نۇرساۋلەم-اي» جانە كوكشەتاۋلىق «ايناكول» انسامبلدەرى ليتۆا كورەرمەن­دە­رى­نە بىرنەشە رەت ونەر كورسەتتى. شاعىن قۇرامداعى كەلىسسوز اياقتالعان سوڭ ول كەڭەيتىلگەن قۇرامدا جالعاستى. ونى اشقان ن.نازارباەۆ قىسقاشا ءسوز ءسوي­لەدى.  ول ءوزىنىڭ شاقىرۋى بوي­ىن­شا كەلىپ وتىرعان مارتەبەلى قوناققا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ءبىز ارقاشاندا ليتۆامەن دوستىق پەيىلدەگى ساياسي جانە ەكونوميكالىق قاتىناستاردا بولعىمىز كەلەدى. ويتكەنى, ءبىز ليتۆانى بالتىق ماڭىنداعى باسىم ارىپتەسىمىز سانايمىز. ءسىز­دىڭ ساپارىڭىز ءبىزدىڭ ەلدە­رى­مىزدىڭ اراسىنداعى بايلا­نىس­تاردى تەرەڭدەتە تۇسەرىنەن ءۇمىت­­تىمىز, دەدى نۇرسۇلتان ءابىش­­ ۇلى. سونىمەن قاتار, كەدەن وداعى قۇرىلعاننان بەرى ليتۆامەن اراداعى شەكارا ليت­ۆا-بەلارۋس اراسىندا عانا ەكەنىن, ونى ءتيىمدى پايدالانۋ ەكى جاققا دا پايدالى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە, قازاق­ستان­نىڭ ەقىۇ-عا توراعالى­عىن جاقسى اتقارعانىنا ليت­ۆا­نىڭ ىقپال ەتكەنىن اتاپ وتە كەلىپ, قازىرگى ءىس باسىنداعى ءتور­اعا رەتىندە ونىڭ بەيبىتشىل ارە­كەتتەرىنىڭ تابىستى بولۋىن تىلەدى. جاۋاپ سوزىندە د.گريباۋسكايتە پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ەكى­جاقتى قاتىناستاردى تەرەڭدەتۋگە مۇددەلىلىك بىلدىرگەنىنە ريزا­شى­لىعىن ايتتى. شىعىس پەن باتىس اراسىندا «ساۋلە» اتتى كولىك قا­تىناسىنىڭ اشىلۋىنىڭ سيم­ۆو­لي­كالىق ءمانى بار, دەدى ول. «ءساۋ­لە» دەگەن ءسوز ءبىزدىڭ تىلىمىزدە دە «ساۋل», ياعني «نۇر» دەگەن ماعىنا بەرەدى. بۇل كولىك قاتىناسى ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز عانا ەمەس, گەوساياسي دەڭ­گەيدە بۇكىل ەۋروپا, قىتاي جانە اقش ءۇشىن دە ءتيىمدى بو­لا­رى جاسادى. ودان ءارى مارتەبەلى مەيمان ەكى ەلدىڭ ىسكەر توپتارى اراسىندا ەرتەڭ بولاتىن ىسكەرلىك كەڭەستىڭ دە ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. كەلىسسوزدەر بارىسىندا قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ پەن ليتۆا رەس­پۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى د.گري­باۋسكايتە بىرلەسكەن مالىمدەمە جاسادى. وندا ەكىجاقتى باي­لانىستاردى تەرەڭدەتۋ, حالىقارا­لىق ۇيىمدار شەڭبەرىندەگى ءمۇد­دەلىلىكتى جالعاستىرۋ, ساۋدا-ەكو­نوميكالىق, مادەني-گۋماني­تار­لىق سالالارداعى ىنتىماق­تاس­تىق­تى ارتتىرۋ ماسەلەلەرى كوز­دەلگەن. سولاردىڭ قاتارىندا كو­لىك سالاسىنداعى ۇنقاتىسۋدى دا­مى­تۋ جانە «شىعىس-باتىس» ترانس­كونتينەنتالدىق كولىك ءدالى­زىن قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەتىنى, ەكى ەلدىڭ لوگيس­تي­كا­لىق ينفراقۇرىلىمىن ودان ءارى دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن ليتۆا (كلايپەدا) – قازاقستان (ال­ماتى, دوستىق-قورعاس) تۇراقتى كونتەينەرلىك پويىزىن ىسكە قوسۋ مۇمكىندىگىن قاراۋعا دايىندىق تۋرالى اتاپ كورسەتىلدى. سونىمەن قاتار, قازاقستان باس­شىسى ليتۆا پرەزيدەنتىنە قۋ­عىن-سۇرگىن قۇربانى بولىپ, قا­زاقستان اۋماعىنداعى ستاليندىك لاگەرلەردە قاماۋدا بولعان ليتۆا­لىق تۇتقىنداردىڭ ارحيۆتىك قۇجاتتارىن بەردى. ال د.گريباۋسكايتە بولسا, ن.نازارباەۆقا ليتۆا زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ مۋزەيىندە ساقتالعان قازاق سولداتى قا­بيبوللا سالەنوۆتىڭ قۇجاتتا­رى­نىڭ, كۇندەلىكتەرى مەن وتباسىلىق سۋرەتتەرىنىڭ كوشىرمەلەرىن تابىس ەتتى. كەلىسسوزدەر اياقتالعان سوڭ بىرنەشە ەكىجاقتى قۇجاتتارعا قول قويىلدى. سونىڭ ىشىندە ءبىلىم, عى­لىم, مادەنيەت جانە ونەر سا­لا­لارىنداعى ىنتىماقتاستىق, ەكى ەلدىڭ ۇكىمەتتەرى اراسىندا «ادام­داردى قايتارۋ (رەادميسسيا) تۋ­رالى» جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋ­رالى كەلىسىمدەر بولدى. قول قويۋ راسىمدەرى اياقتالعان سوڭ ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باس­شى­لارى جۋرناليستەرگە ارنالعان شا­عىن ءباسپاسوز ءماسليحاتىن ءوت­كىزدى. بۇگىن ليتۆا پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستانعا ساپارى ودان ءارى جال­عاسادى.

ليتۆا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرە­زيدەنتى داليا گري­باۋ­سكاي­تە­نىڭ پرەزيدەنتتىڭ www.akorda.kz رەسمي سايتىنا جانە «حابار» اگەنتتىگىنە بەرگەن ەكس­كليۋزيۆتى سۇحباتى

– پرەزيدەنت حانىم, ليت­ۆا­نىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعى اياق­تالۋعا جاقىندادى. وتكەن جىلى قازاقستان ەقىۇ-عا ءتور­­اعا بولدى. ءسىزدىڭ ەلگە قا­زاق­ستاننىڭ توراعالىعىنىڭ ءتا­­جىريبەسى كومەكتەستى مە؟ استانا دەكلاراتسياسى ەقىۇ دا­مۋى­نا تىڭ سەرپىن بەرە الدى ما؟ – ارينە, استانا قالاسىنداعى جەلتوقسان ءسامميتى ۇيىمنىڭ دامۋىنداعى وڭ قادام بولدى. ول 56 ەلدىڭ ءبىر ۇستەلدە وتىرىپ, ءوزارا پىكىرلەسە الاتىنىن كور­سەت­تى. بۇل – وتە ماڭىزدى ءجايت جانە مەن قازاقستاندى وسى جەتىستىگىمەن قۇتتىقتايمىن. ونىڭ ۇستىنە دەكلاراتسيا قابىلداندى, ال بۇل باعىتتا 56 ەلمەن كەلىسىمگە كەلۋ قيىن. ليتۆاعا ول, ارينە, كومەك­تەستى. ءبىز دە كومەكتەسۋگە بولاتىن جانە كومەكتەسكەندى قالايتىن ەلدەرگە كومەك قولىن سوزۋعا ۇم­تىلۋدامىز. مولدوۆا شيەلەنىسىن شەشۋدە وڭ قوزعالىس بايقالىپ وتىر, ءبىز قولدان كەلگەننىڭ بار­لىعىن جاساۋدامىز. جەلتوقسان ايىندا ۆيلنيۋستە ءبىز قازاق­ستاندىق  وكىلدەردى دە كورەمىز دەپ ۇمىتتەنەمىز. – ءبىزدىڭ ەلدەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق دەڭگەيى قازىر­گى كۇنى قانداي؟ ءبىزدى قانداي ور­تاق مۇددەلەر توعىستىرىپ وتىر؟ – ءبىزدى توعىستىراتىن ورتاق ءمۇد­دەلەر اركەز بولعان. بىرىنشىدەن, ليتۆالاردىڭ دا, قازاق­تار­دىڭ دا ورتاق تاريحي بايلا­نىس­تارى بار. بىزدە ەشقاشان تاريحي, ساياسي پروبلەمالار بولعان ەمەس. قازاقستاندا ءبىزدىڭ كارديوحيرۋرگتەر, ساۋلەتشىلەر جۇمىس جاساي­دى, ليتۆالىق بيزنەس تە ءوز ورنىن تاپقان. بۇل – وتە جاقسى. ەرتەڭ ءبىزدىڭ سوڭعى 20 جىلدا العاش رەت ىسكەرلىك كەڭەس قۇرۋىمىز ەكو­نو­ميكالىق قارىم-قاتىناستارى­مىز­دىڭ بولاشاعىنىڭ كورسەت­كىشى بولماق. ءسىزدىڭ پرەزيدەنتتىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا كلايپەدا مەن الماتى اراسىندا, ودان كەيىن باتىس ەۋروپا مەن قىتاي ارا­سىندا «ساۋلە» پويىزىن اشۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر. وندا قا­زاقستان مەن ليتۆا ماڭىزدى ءرول اتقارىپ, ول الەمدىك تەمىر جول كولىگى جۇيە­سىن­دەگى گەوساياسي ءوز­گەرىس بولماق. ءبىز وسى دامۋدىڭ نە­گىزگى قاتىسۋ­شى­لا­رىنىڭ ءبىرى بولاتىنىمىزعا سەنىمدىمىز. قا­زاقستان بۇدان ءارى قاراي دا كەدەن وداعىندا, باتىستىڭ قىتاي­مەن بايلانىسۋىندا ماڭىزدى ءرول ات­قاراتىنىنا ءۇمىت ارتامىن. بۇگىن قازاقستان پرەزيدەنتى ايتقانداي, ليتۆا ءسىزدىڭ ەلدىڭ ماڭىزدى ءارىپ­تەسىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى جانە ءبىز سىيلى ارىپتەس بولىپ, ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا دايىنبىز.  – ليتۆا پرەزيدەنتى رەتىندە ءسىز قازاقستانعا ەكىشى رەت كەلىپ وتىرسىز. قازاقستان حالقى مەن ەلدىڭ استاناسى تۋرالى ءسىزدىڭ پىكىرىڭىز قانداي؟ – مەن تاۋەلسىز بولعىسى كەلەتىن حالىقتاردى, ءوزىنىڭ تاريحىن, ۇلتىن, ءتىلى مەن مادەنيەتىن سىي­لايتىن بارلىق حالىقتى سىي­لاي­مىن. ءسىزدىڭ پرەزيدەنت جاساپ جات­قان ۇلتتى قالىپتاستىرۋ, اس­تا­نانى قالىپتاستىرۋ, ءوز ۇلتى­نىڭ ماقتانىشىن قايتا جاڭ­عىرتۋ شارالارى وتە جاقسى ءارى وتە ماڭىزدى. مەن ءسىزدىڭ حا­لىقتىڭ وسىلاي قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىنا قۋانىشتىمىن. ءسىزدىڭ استانالارىڭىز وتە تاماشا. ۇلت جانە حالىق بولعىسى كەلەتىن حالىقتىڭ ارقاشان بولا­شاعىنان ءۇمىت كۇتتىرەتىنىنە سەنەمىن. – بيىلعى جىلى قازاقستان ءوز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتۋدە. ليتۆا ءوزىنىڭ مەرەي­تويىن وتكەن جىلى اتاپ ءوتتى. ەكى ەلدىڭ تاۋەلسىزدىگىن الۋدان بەرگى كەزەڭدى ءسىز قالاي با­عالايسىز؟ – مەن بۇل كەزەڭدى كەز كەلگەن حالىقتىڭ وزىنە ءوزى جاۋاپ بەرەتىن جانە تەك وزىنە عانا جاۋاپتى بولۋعا بەيىمدەلەتىن ۋاقىتى دەپ بىلەمىن. وسىنداي مۇمكىندىكتى ليتۆا دا, قازاقستان دا الدى. 20 جىلدا ءبىز كوپ شارۋا تىندىردىق, 20 جىل ىشىندە ءبىز ەسكى دەموكراتيالار 50 جىلدا جاسايتىن رە­فورمالاردى جاسادىق. مەن ەكى حالىقتى وسى ماڭىزدى قادام – ەگەمەندىگىمەن قۇتتىقتاي الا­مىن. ليتۆا حالقىنىڭ اتىنان قا­زاقستان حالقىن تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى. تاۋەلسىزدىك – ءار حالىق ءۇشىن ماڭىزدى. ول – بولاشاق. ءبىزدىڭ حا­لىقتىڭ 20 جىل بۇرىن ءوز تاۋەلسىزدىگىن الا العانى وتە ما­ڭىزدى. سىزدەر وتە ماڭىزدى جانە ۇلكەن جولدى وتتىڭىزدەر. سىزدەر ءوز بولاشاعىڭىزدى وزدەرىڭىز قۇ­را­سىزدار, بارلىعى ءوز قولدا­رىڭىزدا. تاۋەلسىز حالىقتىڭ بو­لا­شاعى جارقىن بولاتىنىنا سەنىمدىمىن. جاقسىباي سامرات, سۋرەتتى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.