• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 15 ماۋسىم, 2017

ۇلتتىق مۇرانىڭ جاناشىرى

264 رەت
كورسەتىلدى

قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شوپەن زالىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى مەن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن قازاقستاندا ەتنوورگانولوگيا عىلىمىنىڭ نەگىزىن سالعان بولات شامعالي ۇلى سارىباەۆتىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالعان «قازىرگى زامان: مۋزىكاتانۋ جانە ەتنوورگا­نو­لوگيا ماسەلەلەرى» اتتى حالىق­ارا­لىق كونفەرەنتسيا ءوتتى.

كونفەرەنتسيانىڭ اشىلۋ سالتا­ناتىن­دا ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى, پروفەس­سور, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ايمان مۇساقوجاەۆا عىلىمي شارانىڭ ءمان-ماڭىزىنا توقتالا كەلىپ: – ءبىز بولات شامعالي ۇلىنىڭ ءوز عۇمى­­رىن­دا عاسىرعا تاتيتىن ەڭبەك اتقا­رىپ كەت­كەنىن بىلەمىز. ول ەجەلگى كونە مۋزى­كا­لىق اسپاپتاردى تاۋىپ, جۇيەلەپ, قالپىنا كەلتىرۋمەن قاتار, بۇلاردى حالىقتىڭ رۋحاني ومىرىنە ەنگىزە الدى. وسىلايشا ءبىز زامانا كەرۋەنى كوشكەن سايىن قولدانىستان تىس قالعان, ۇمىت بولعان مۋزىكالىق اسپاپتارمەن جانە ولاردىڭ ەرەكشە ۇنىمەن بۇگىندە قايتا قاۋىشىپ وتىرمىز, – دەدى. بەلگىلى ديپلومات قايرات سارىباەۆ بولات سارىباەۆپەن تۋىستىعىن ماقتان تۇتاتىنىن, اتالارى شامعالي تاشكەنت­تىڭ كوممۋنيستىك ۋنيۆەر­سيتەتىندە, ودان كەيىن اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك پەدا­گوگي­كالىق ينستيتۋ­تىندا ۇزاق جىلدار ساباق بەرگەنىن, ال ونىڭ اكەسى حارەس تە جاڭ­گىر حاننىڭ تۇسىندا وردادا مەك­تەپتە مۇعالىم بولعانىن, ۇلكەن انالارى ءناسيما (بولات سارىباەۆتىڭ اناسى) «قازاق ادەبيەتى» باسىلىمىندا كوپ جىل­دار جۇمىس ىستەگەنىن تىلگە تيەك ەتتى.  قايرات شورا ۇلى:  – ەلباسى «بولاشاققا باعدار: رۋحا­ني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا ءبىلىم, تاريح, مادەنيەت, ءتىل مەملەكەتىمىزدىڭ تەمىر­قازىعى بولىپ سانالادى دەگەن بولاتىن. ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ, ءبىلىمنىڭ سال­تانات قۇرۋى, مىنە, وسىدان كەلىپ شىعا­دى. بولات سارىباەۆتىڭ سارقىلماس مول مۇراسى – وسىنىڭ جارقىن دالەلى. ول حالقىمىزدىڭ مۋزىكالىق اسپاپتارىن باعا جەتپەس قۇندىلىق دەپ تانىدى.  عالىم بۇلاردى زەرتتەپ قانا قويماي, ونى ۋاعىزداي ءبىلدى. ۇلتتىق اسپاپتاردان قۇرىلعان «شەرتەر», «فارابي سازى», «وتىرار سازى» ۇجىمدارىن بوكەڭنىڭ باستاپ بەرگەنى ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە. پراگماتيزم, يننوۆاتسيالىق جاڭالىق دەگەن وسى, – دەي كەلىپ, دينا نۇرپەيىسوۆا بوكە­ڭە ءوز قولىمەن بالا كۇنىندە دومبى­راسىن ۇستاتقانىن, باتا بەرگەنىن ايتتى.  پلەنارلىق ماجىلىستە العاشقى بو­لىپ ءسوز العان ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ پرو­فەسسورى ءاسيا مۇحامبەتوۆا ب.سارى­باەۆ تاعدىرىنىڭ جۇمباعىنا ءۇڭىلدى, ونىڭ جازبالارى, ماقالالارى, ديسسەرتاتسيا­لارى قوعام ساناسىندا سىلكىنىس تۋعىزسا, عىلى­­مي ىزدەنىستەرىنىڭ ناتيجەسى قايتا قالپى­نا كەلتىرىلگەن كونە مۋزىكالىق اسپاپ­تارى قازاق مادە­نيەتىنە قۇبىلىس رەتىندە قابىل­داندى. ب.سارىباەۆ زەرتتەۋلەرىنە دەيىن قازاقتا تەك دومبىرا, قوبىز, سىبىز­عى اسپاپتارى عانا بولعان دەگەن جاڭساق پىكىر قالىپتاسىپ قالعان ەدى, دەدى.  ونەرتانۋ عىلىمىنىڭ دوكتورى, رەسەي ونەر تاريحى ينستيتۋتىنىڭ پرو­فەس­­سورى يگور ماتسيەۆسكي اسپاپتىق مۋ­زى­­كا مادەنيەتىنىڭ جيناقتاۋشىسى ءارى زەرت­­تەۋشىسى بولات سارىباەۆتىڭ وتان­­سۇي­­گىشتىگى, عىلىمعا, ءوز حالقىنا دەگەن ادال­دىعى تۋرالى وي تولعاپ, شى­عار­ماشىلىق قىزمەتىنە جان-جاقتى توقتالدى.  – ونىڭ تولاسسىز عىلىمي ىزدەنىستەرى قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اسپاپتارى تۋرالى تۇسىنىگىمىزدى بارىنشا كەڭەيتتى. ورتالىق ازيا ەلدەرىندە عانا ەمەس, بۇرىنعى كەڭەس وداعى كەڭىستىگىندەگى ەلدەردە دە ەتنوورگانولوگيا عىلىمىنىڭ دامۋىنا ۇلكەن اسەر ەتتى, – دەدى عالىم.  ونەرتانۋشى عالىمدار ر.مالدى­باەۆا, گ.ابدراحمان, گ.الپەيىسوۆا, گ.تاسقارين, ل.حالتاەۆا, ۇلتتىق مۋ­زەي­­دىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى ر.نۇر­كەنوۆ, جۋرناليست ب.وسپان, باكۋدەگى ۋ.گادجيبەكوۆ اتىنداعى مۋزىكا اكادە­ميا­سىنىڭ وقىتۋشىسى ف.سافا­راليەۆا, ونەرتانۋ عىلىمىنىڭ كاندي­داتى, رەسەي ونەر تاريحى ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلى­مي قىزمەتكەرى گ.تاۆلاي جانە باس­قا­لار مۋزىكاتانۋ سالاسىنداعى زاما­ناۋي باعىتتار مەن ەتنوورگانولوگيا ماسەلەلەرىن قوزعادى.  كونفەرەنتسيادا ءسوز سويلەگەن بوكەڭ­نىڭ قىزى مايرا مەن كەلىنى گۇلنار اكەسى­نىڭ قارا­پايىمدىلىعى, ەڭبەك­قور­لىعى تۋرا­لى باياندادى. ونەر زەرتتەۋ­شىسى باسى­نان ەشقاشان تاقياسىن تاستا­ما­عا­نىن, ىسساپارعا شىققاندا قولىن­داعى بار ا­قشا­سىنا بارعان جەرىنەن مۋزىكا­لىق اس­پ­اپتار عانا ساتىپ اكە­لەتىنىن ايتىپ, ب.سارىباەۆتىڭ 90 جىل­دىعىنا ارناپ ۇرپاقتارى شىعارعان «بولات سارى­باەۆ. قازاقتىڭ مۋزىكالىق اسپاپ­تارى» كىتابىن سىيعا تارتتى. كونفەرەنتسيا اياسىندا قازۇوۋ ازىر­لە­گەن «سارىباەۆ ب.ش. ماقالالار مەن ماتە­ريالدار» جيناعىنىڭ (قۇراستىرۋشى س.بورانباەۆا) تانىستىرىلىمى ءوتتى. جيناققا ب.سارىباەۆتىڭ ماقالالارى, قازاق زيالىلارىنىڭ قازاق اسپاپتانۋ عىلىمى تۋرالى وي-تولعامدارى, ب.سارى­باەۆقا ارنالعان ماقالالار, قوسىم­شا فوتو­سۋ­رەتتەر مەن ەستەلىكتەر توپتاس­تى­رىلعان.  سونداي-اق, كونفەرەنتسيا قوناقتارى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اقپاراتتىق-كىتاپحانا قىز­مەتى ازىرلەگەن «بولات سارىباەۆ كور­نەك­­تى عالىم-ەتنوورگانولوگ» قۇجات­تىق كىتاپ كورمەسى مەن ۇلتتىق مۋزەي قو­رىن­­داعى بولات سارىباەۆ كوللەكتسيا­سى­نان ۇيىمداستىرىلعان مۋزىكالىق اس­پا­پ­تار كورمەسىن تاماشالادى. وسى شارا با­رىسىندا تاعى ءبىر قىزىق دەرەككە كەزىك­تىك. عالىمنىڭ ءومىر بويى تىرنەكتەپ جي­نا­عان الەم حالىقتارى مۋزى­كالىق اسپاپ­تارىنىڭ 309 داناسىن ۇرپاقتارى ۇلتتىق مۋزەيگە تابىستاعان ەكەن.  ەسكە سالا كەتەيىك, حالىقارالىق كونفە­رەن­تسياعا قازاقستاندىق عالىمدارمەن بىرگە رەسەي, ازەربايجاننان بەلگىلى عالىمدار قاتىستى. 

عازيزا يساحان, اقپاراتتىق كىتاپحانا قىزمەتىنىڭ باسشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار