• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 13 ماۋسىم, 2017

بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم – يگىلىكتى ەنەرگيا

315 رەت
كورسەتىلدى

كەشە استانا قالاسىنداعى ۇلتتىق مۋزەيدە مەم­لە­كەت­­تىك حاتشى گۇلشارا ءاب­دىقالىقوۆانىڭ قاتىسۋىمەن قوعامدىق كەلىسىم مەن جالپىۇلتتىق بىرلىكتىڭ قازاقستاندىق مودەلىن تانىستىرۋعا ارنالعان «بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم قۋاتى» اتتى جيىنى ءوتتى.

شاراعا قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى دارxان مىڭباي, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, ەكسپو-2017 كورمەسىنە كەلگەن شەتەلدىك قوناقتار, قحا عىلىمي-ساراپتامالىق كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى, ديپلوماتيالىق كور­پۋستىڭ, مەملەكەتتىك ورگان­دار­دىڭ, ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.

سالتاناتتى جيىندا العى­سوز­دى العان مەملەكەتتىك xاتشى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا دۇنيە جۇزىندە ۇلتارالىق كيكىلجىڭ سال­دارىنان بولىپ جاتقان پروب­لەمالار جايلى, سونداي-اق قا­زاقستاننىڭ بەيبىت ءومىر ءسۇرۋىنىڭ باستى سەبەبىن ايتىپ ءوتتى.

– وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, ەلباسى ن.نازارباەۆ سەمەي يادرولىق پوليگونىن جاۋىپ, الەم جۇرتىن الاپات قاسىرەتتەن قۇتقاردى. بۇگىندە ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋ جوق. سەبەبى, بۇل ايماقتا اتوم ەنەرگياسىن بەيبىت ماقساتتا عانا پايدالانۋعا بولادى. دەگەنمەن, قازاقستاندا ودان دا قۋاتتى ەنەرگيا بار ەكەنىن ايتا كەتكىم كەلەدى. ول – بىرلىك, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ەنەرگياسى. ءبىز وسى باعىتتاعى باي تاجىريبەمىزبەن, دوستىق پەن ءوزارا سەنىم ەنەرگياسىمەن بولىسۋگە دايىنبىز, – دەدى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا.

شاراعا قاتىسقان گەرمانيا مادەنيەتارالىق بايلانىس ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى كونستانتين شامبەر قازاقستاندا تۋىپ-ءوسىپ, وسى مەكەننىڭ تاربيەسىن بويىنا سىڭىرگەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ءسابي كۇنىندە تاريحي وتانىنا كوشىپ كەتكەنمەن, تۋعان ەلىنە دەگەن اڭسارى اۋىپ, ءجيى كەلىپ تۇراتىنىن مالىمدەدى.

– قانشا دەگەنمەن تۋعان ەلىمنىڭ ورنى بولەك. استاناعا ءار كەلگەن سايىن ەرىكسىز تاڭ قالىپ قايتامىن. قازاق ەلى كۇن ساناپ دامىپ بارا جاتقانىن بايقايمىن. وسى قارقىنىمەن جالعاستىرا بەرەر بولسا, قازاقستان دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىنان كورىنەرىنە سەنىمىم مول. الەمنىڭ بىرقاتار ەلدەرىن ارالاپ كوردىم. بىراق ءدال قازاق حالقىنداي وزگە ۇلت وكىلدەرىنە مەيىرىممەن قاراعانىن بايقامادىم. وسى جاعىنان ءتىپتى, گەرمانيانىڭ دا قازاقستاننان ۇيرەنەرى كوپ دەپ ايتار ەدىم. سەبەبى, المانيا ەلى قانشا دەڭگەيدە دامىعانمەن, تۇيىق مىنەزدى xالىق. وزگە ۇلت وكىلدەرىنە قازاقستانداعىداي كوڭىل بولمەيدى. وعان بىرەر جىل بۇرىن كوشىپ كەلگەن بوسقىن­دار­دىڭ جاي-كۇيى بىردەن-ءبىر دالەل, – دەدى كونستانتين شامبەر.

ال قازاقستانداعى ازەر­باي­جاندار قوعامىنىڭ توراعاسى ابيل­فاس حامەدوۆ جەر اۋدارىلىپ كەلگەن اكە-شەشەسىنىڭ تۇر­مىس-تىرشىلىگىن, قازاق xالقىنىڭ تيگىزگەن كومەگىن قىسقاشا بايانداپ بەردى.

– وتكەن عاسىردىڭ وتىزىنشى جىلدارى اكە-شەشەم ماقتاارال جەرىنە دەپورتاتسيالانىپ كەلدى. ىشەرگە اسى, كيەرگە كيىمى, تۇراتىن ءۇيى بولماعان. سول كەزەڭدە قازاقتىڭ دا جاعدايى مۇشكىل ەدى. دەگەنمەن, سونداي كۇيىنە قاراماستان ءار ءۇي ءبىر وتباسىدان ءبولىپ الىپ, باۋىرلارىنا باستى. قازاقتىڭ وسىنداي دارحان كوڭىلى بۇگىندە ءبىزدىڭ جەر باسىپ, تىرشىلىك ەتىپ جۇرگەنىمىزگە سەبەپشى بولىپ وتىر, – دەدى ابيلفاس حامەدوۆ.

جيىن بارىسىندا قازاقستان xالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرى­لۋ تاريxى, ونىڭ ماقساتى مەن بۇگىنگى مىندەتى ارنايى ازىرلەن­گەن بەينەماتەريال ارقىلى كورسەتىلدى. شاراعا جينالعان قاۋىم xالقىمىزدىڭ ۇلتتىق تاعام­دارىنان ءدام تاتىپ, قازاق جەرىندە تۇراتىن ءتۇرلى ۇلتتار­دىڭ سالت-داستۇرلەرى, ادەت-عۇرىپ­تارىمەن كەڭىنەن تانىسىپ شىقتى.

«بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم ەنەرگياسى» اتتى جيىن اياسىندا قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سىنىڭ بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم اللەياسى اشىلدى.  سالتاناتتى شارادا مەملەكەتتىك حاتشى گۇل­شارا ابدىقالىقوۆا ءسوز سويلەدى.

– ورتالىق ازيادا العاش رەت ەلىمىزدە ءوتىپ جاتقان ەكسپو حالىقارالىق ماماندان­دىرىل­عان كورمەسىندە كۇللى الەمنىڭ بولاشاق ەنەرگياسى سالاسىنداعى سوڭعى جەتىستىكتەرى مەن زاماناۋي تەحنولوگيالارى كورسەتىلىپ جاتىر. ەلىمىزدىڭ اتىن دۇنيە جۇزىنە ايشىقتايتىن جاھاندىق شارا اياسىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ اللەياسىن اشىپ وتىرمىز. بۇل – تاتۋلىق پەن بىرلىكتىڭ سيمۆولى ىسپەتتى. بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ەنەرگيا­سى – عالامشارداعى ەڭ تازا ءارى يگىلىكتى ەنەرگيا ەكەنى ايان.  وسى اللەيامەن جۇرگەن ءاربىر ادام قازاق حالقىنىڭ قوناقجايلىعى مەن باۋىرمالدىعىن جۇرەگىمەن سەزىنىپ, ەلىمىزدە ورنىققان بەيبىت ءومىردىڭ شۋاعىن الەمگە تاراتادى دەگەنگە سەنەمىز,– دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.

اللەيا اشىلۋىندا ەتنو­مادەني بىرلەستىكتەر مەن شىعار­ماشىل جاستاردىڭ تەاترلان­دى­رىل­عان شەرۋى, حالىقتىق قول­دان­بالى ونەر شەبەرلەرىنىڭ «شە­بەر­لەر اۋىلى» كورمە-جارمەڭ­كەسى, «ال­عا, قازاقستان!» فلەشموبى ءوتتى.

قىمبات توقتامۇرات,

ايان ءابدۋالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن

ەرلان وماروۆ,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار