ناعىز كوشباسشى

ن.ءا.نازارباەۆ تۋرالى الەمنىڭ كورنەكتى ساياساتكەرلەرىنىڭ پىكىرلەرى وسىنداي

ۆلاديمير پۋتين, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى: – ءبىز رەسەي – قازاق­ستان قاتىناس­تارىن دامى­تۋعا ءسىزدىڭ قانشا­لىق­تى زور جەكە ىقىلاسى­ڭىز­دى بولەتى­نىڭىزدى كورىپ وتىر­مىز. وسى تىكە­­لەي ات سا­لى­سۋ­دىڭ ارقا­سىن­دا ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناس­تارى­­مىز وتە ءتيىمدى تۇردە ءارى جەدەل قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. ەكى مەملەكەت ارا­سىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى وسە تۇسۋدە. ءسىز ينتەگراتسيالىق ۇدەرىس­تەردە, اسىرەسە, ونىڭ ەڭ ءماندى نىساندارى مەن تۇرلەرى بويىنشا ءسوزسىز كوشباس­شىسىز. قازاقستاننىڭ قول جە­ت­كىزگەن تابىستارى ءسىزدىڭ اتى­ڭىزبەن تىكەلەي بايلانىستى. ءسىزدىڭ ەڭبەگىڭىزدى ءوز وتانداستارىڭىز عانا ەمەس, ميلليونداعان رەسەيلىكتەر دە شىنايى قۇرمەت تۇتادى. ءسىز ەۋرازيالىق كەڭىستىكتەگى ينتە­گراتسيالىق ۇدە­رىس­تەردىڭ ناعىز ارحيتەكتورى بولىپ ەسەپتەلەسىز. سي تسزينپين, قحر توراعاسى: – ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى ءجونىن­دەگى كەڭەستىڭ باستاماشىسى – نۇرسۇلتان نازارباەۆ. ءبىز ونىڭ ۇلكەن ساياسي كورەگەندىگى مەن ايماقتىق قاۋىپسىزدىك پەن الەم­دەگى بەيبىتشىلىكتى  قامتا­ماسىز ەتۋدى ءوزىنىڭ پارى­زى سانايتىن قاسيەتى­نە ءتانتىمىز. اوسشك-ءنى قۇرۋ تۋرالى يدەيانى العاش رەت قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 1992 جىلى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 47-سەسسياسىندا جاريا ەتكەن بولاتىن. بۇل باستاما بۇگىندە ءوز ومىرشەڭدى­گىن دالەلدەپ, ازيا ەلدەرى اراسىندا بەدەلى بيىك, ابىرويى اسقاق, اۋقىمدى ۇيىمعا ۇلاستى. باراك وباما, اقش پرەزيدەنتى: – ءوز تاۋەلسىزدىگىن العان كەزەڭ­­­نەن بەرى قازاقستان مادەني, كونفەسسيالىق جانە ەتنوستىق الۋاندى­عىنان قۋات الۋىن جال­عاستىرىپ كەلەدى. ۇكىمەت پەن حالىق وراسان الەۋەتىن تانىتاتىن نارىقتىق ەكونوميكا قۇردى. قازاقستان حالقى وسى جەتىستىكتەرىن ورىندى ماق­تانىش ەتە الادى. اقش پەن قازاقستان اراسىنداعى ستراتە­گيا­­لىق ارىپتەستىك تۋرالى ۇنقاتىسۋ قازىرگى زامان­عى شاقىرۋلاردى شەشۋگە دەگەن ورتاق ۇستانىم­دارىمىزدىڭ كۋاسى بولىپ تابىلادى. مەن قازاقستانعا اۋعانستانداعى جاعدايعا بايلانىستى ناقتى ۇستانىمى ءۇشىن ريزاشىلىق بىلدىرەمىن. ءسىزدىڭ ۇلتارالىق جانە ءدىني توزىمدىلىكتى ىلگەرىلەتۋدەگى كۇش-جىگەرىڭىزدى جوعارى باعالايمىن. پان گي مۋن, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى: –  الەمدىك جانە ءداس­تۇر­­لى دىندەر ليدەرلەرى­نىڭ سەزىنە قاتىسۋ­شىلار­دىڭ بارلىعى­نا سالەم جولداۋ مەن ءۇشىن زور ابىروي. مەن پرەزيدەنت ن.نازارباەۆقا جانە قازاقستان رەس­پۋب­لي­كاسى­نىڭ ۇكىمەتىنە وسىن­د­اي اسا قاجەتتى ۇنقا­تىسۋ­عا بۇكىل الەمنەن ءدىني لي­دەر­لەردى جيناعانى ءۇشىن العىس ايتامىن. تولەرانتتىلىق, قۇرمەت, بۇكىل ادامزاتتىڭ ءوزارا تۇسىنىستىگى مەن تەڭ قۇقىلى بولۋى سياقتى جالپىادام­زاتتىق قۇندىلىقتار بارلىق ءدىننىڭ وزەگى بولىپ تابىلادى, سونداي-اق, ول ادام قۇقىقتارىنىڭ بۇكىلالەمدىك دەكلاراتسياسىندا بەكىتىلگەن. قانداي بولماسىن ءدىن جولىن ۇستاناتىن ادامداردى بەيبىتشىلىككە جانە لايىقتى ومىرگە ۇمتىلىس بىرىكتىرەدى. ۇلكەن ءبىر وتباسىنىڭ مۇشەلەرى سياقتى ءبىز ورتاق پروبلەمالارمەن جانە قاۋىپ-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلەمىز, بارلىق دىنگە سەنۋشىلەر ورتاق ىسكە ءوز ۇلەسىن قوسقان جاعدايدا عانا ولاردى ەڭسەرۋ مۇمكىن بولماق. دەۆيد كەمەرون, ۇلىبريتانيا جانە سولتۇستىك يرلانديا بىرىككەن كورولدىگىنىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى: – مەن ەڭ العاش ءسىزدىڭ ەلگە ساپارمەن كەلگەنى­مە قۋانىش­تىمىن. ءبىز­دىڭ ەكىجاقتى قاتى­ناس­تارىمىز جاڭا دەڭگەيگە كوتەرى­لەتىنىن زور قۋانىش­پەن اتاپ وتكىم كەلەدى. وعان ەلدەرىمىز ارا­سىن­داعى ستراتەگيالىق سەرىكتەس­تىك تۋرالى كەلىسىم اي­قىن دالەل بولادى. قازاقستان بۇگىندە ءسىزدىڭ باس­شى­­لىعىڭىزبەن قارقىندى دامىپ كەلەدى. قازاق­ستان­نىڭ ىقپالى الداعى ۋاقىتتا دا ارتا بەرەتىنىنە سەنىمدىمىز. بىزدەر اۋعانستان بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىستى بەلسەندى ءتۇر­دە دامىتۋدامىز. قازاقستان بۇل ماسەلەدە ماڭىزدى جانە وڭ ءرول اتقارادى. قازاق­ستان­نىڭ بولاشاعى زور, ال ۇلىبريتانيا وسى بولاشاقتىڭ ماڭىزدى بولىگى بولا الادى. انگەلا مەركەل, گفر كانتسلەرى: – جاۋاپتى مىندەتتەردى ءارى قاراي اتقارۋىڭىزدا سىزگە زور تابىستار مەن ساتتىلىك تىلەيمىن. ەكونومي­كالىق, قوعامدىق جانە ساياسي رەفورمالاردى جۇرگىزۋدە قازاقستان بۇدان بىلاي دا گەرمانيا تاراپىنداعى قولداۋعا سەنىم ارتا الاتىن بولادى.  الەكساندر لۋكاشەنكو, بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى: – ءبىز ءار جولى استانادا بول­عاندا, وزىمىزگە الدەنە الۋعا تىرىسامىز. بۇل قالادا وزىق تەحنولوگيا, قىزعىلىقتى ارحيتەكتۋرالىق ويلار بار. قازاقستاندى ءبىز بەلارۋس ءۇشىن ەڭ ءتيىمدى جانە پەرسپەكتيۆالى سەرىكتەس رەتىندە تانىپ كەلەمىز. ءسىزدىڭ ەلدە ءبىز ءۇشىن ءارتۇرلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ەشقانداي پروبلەما جوق. بۇل ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ دەڭگەيى جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى. ريم پاپاسى بەنەديكت XVI: – جوعارى مارتەبەلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مىرزا! قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مەرەكەسى سىزگە جانە قازاقستان حالقىنا بەيبىتشىلىك پەن وركەندەۋ يگى تىلەكتەرىمدى جولداۋىما قۋانىشتى مۇمكىندىك تۋعىزىپ وتىر. ەلىڭىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنىڭ مەرەكە­سىنە وراي, جاراتۋشى ەلىڭىزدىڭ تۇر­عىن­دارىنىڭ نەعۇرلىم ۇيلەسىمدى ءارى ادىلەتتى قوعام قۇرۋىنا قۋات بەرىپ, ولاردىڭ وتباسىلىق, الەۋمەت­تىك جانە ۇلتتىق ومىرلەرى نۇرلى بولىپ, مادەني جانە رۋحاني قۇندىلىقتاردى قۇرمەتتەۋدى ءناسىپ ەتسىن دەپ تىلەيمىن. جوعارى مارتەبەلى, سىزگە جانە ەلدىڭ بارلىق ازاماتتارىنا جارات­قاننان شاپاعات تىلەيمىن.  كيريلل, ماسكەۋ جانە بۇكىل رەسەي پاتريارحى: – وسكەلەڭ ۇرپاقپەن ءدىني-اعارتۋ­شىلىق جۇمىس جۇرگىزۋ ءبىلىمدى جانە ۇيلەسىمدى قوعام قۇرۋعا ايتار­لىق­تاي ۇلەس قوسىپ, ۇلتارا­لىق قاتى­ناس­تارداعى شيە­لەنىس دەڭگەيىن تومەندەتۋگە جاعداي جاساي الار ەدى, بۇل بولاشاق­تا قازىرگى زامان بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعان كوپتەگەن پروبلەمالاردان قۇتىلۋعا كومەكتەسەرى انىق. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆقا دىنارالىق ۇنقاتى­سۋ­دى قولداعانى, ءارتۇرلى ءدىن ۇستانۋ­شى­لاردىڭ جۇرە­گىنە جاقىن بەيبىتشىلىك پەن ءوزارا كومەك يدەيا­لارىنىڭ جولىن ۇستانعانى ءۇشىن شىنايى ريزا­لىعىمدى بىلدىرەمىن.  ابدۋللا گۇل, تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ 11-ءشى پرەزيدەنتى: – ءار ساپارىمدا وركەندەي ءتۇس­كەنىنە كۋا بولىپ جۇرگەن استانا قالاسى – قازاقستان­نىڭ ءديناميزمى مەن پرەزيدەنت نازارباەۆ مىرزانىڭ كورەگەن­دىلىگىن بەينەلەيتىن ەڭ ۇلكەن تۋىندى. استانانىڭ قۇرىلىس جۇ­مىستارىنا تۇرىك كومپانيالارى مەن جۇمىسشىلارىنىڭ دا ۇلەس قوسۋىن تۇرىك-قازاق ىنتىماقتاستىعىنىڭ ەڭ اسەم نىشاندارىنىڭ ءبىرى رەتىندە باعالايمىز. لامبەرتو زانەر, ەقىۇ-نىڭ باس حاتشىسى: – ءبىز قازاقستانمەن جۇمىس ىستەۋ ءادىسىن جاڭارتۋدى قالايمىز. مۇنداعى قىزمەتىمدى تولىقتاي جاڭعىرتۋعا مۇددەلىمىز. سونداي-اق, قاۋىپسىزدىك تۇرعىسىنداعى ءىس-شارالاردىڭ اسا ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكىم كەلەدى. اتلانتيكادان ۆلاديۆوستوكقا دەيىنگى اۋماقتا تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالۋىن قاداعالاۋ باستى مىندەتىمىز. قاۋىپسىز­دىك شارالارى كەشەندى تۇردە ءجۇر­گىزىلۋى ءۇشىن بىرلەسە قادام جاساۋىمىز قاجەت.  ەمومالي راحمون, تاجىكستان پرەزيدەنتى: – اشىق-جارقىندىعى, شىن­شىل­دىعى, تارتىم­دىلىعى, ادام­عا سۇيىسپەنشىلىگى – مۇنىڭ ءبارى دە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ تابيعاتىنا ءتان قاسيەتتەر. قازاق جۇرتىنىڭ, ەلىنىڭ كوپ ۇلتتى حالقىنىڭ الدىنداعى, تاريح­تىڭ الدىنداعى جوعارى جاۋاپ­كەرشىلىك سەزىمى ونىڭ بويىنان ءاماندا اجىراعان ەمەس. ول ۇلى ۇيىمداستىرۋشى رەتىندە قازاقستان­دى كەڭەستەن كەيىنگى كەڭىس­تىكتىڭ دامىعان مەم­لە­كەت­تەرىنىڭ بىرىنە اينالدىردى. قازاقستان­نىڭ الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق سالاداعى تابىستارى تاعى­لىم الارلىق. ناعىز باسشى عانا وسىنداي ءناتي­جەلەرگە جەتە الادى, بۇل جاعىنان العاندا, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى – ءوز حالقىنىڭ داۋسىز باسشىسى. فرانسۋا وللاند, فرانتسۋز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى: – فرانتسيا ورتالىق ازيا­داعى ءىرى ەكونوميكاسى بار ەل – قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىققا مۇددەلى. سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىز ەكونو­ميكالىق دامۋ ءجونىن­دەگى ماق­سات­تارىن تابىستى جۇزەگە اسى­رىپ قانا قويعان جوق, ول سون­داي-اق, ءوزىنىڭ كورشىلەرىمەن تەڭ دارە­­جە­­دە ۇنقاتىسۋ جۇرگىزىپ, ءىرى ساياسي ءمانى بار وقيعالارعا ىقپال ەتۋگە ءمۇم­كىندىك بەرەتىن ماڭىزدى ساياسي جانە ديپ­لوماتيالىق ءرول اتقارادى. ميلوش زەمان, چەح رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى: – قازاقستان مەن چەحيا اراسىن­داعى ءتۇرلى سالاداعى ىنتىماقتاستىق­تى دامىتۋدىڭ ماڭىزى زور. بۇگىندە جاڭا جىبەك جولىنىڭ الەۋەتىن اشۋ باعىتىندا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. ءبىز ءسىزدىڭ ەلدىڭ قازىرگى دامۋىنا عانا ەمەس, ونىڭ الەۋەتىنە دە ورتالىق ازياداعى ماڭىزدى ورىن الاتىنىن ەسكەرە وتىرىپ باعا بەرەمىز.  المازبەك اتامباەۆ, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى: – قىرعىزستاندا ەلەۋلى ەنەرگەتي­كالىق پروبلەمالار بار. وسى جانە باسقا دا كوپتەگەن ماسەلەدە بىزگە كومەك كورسەتكەنىڭىز, ءبىزدىڭ جۇرەگىمىز بەن جادىمىزدا ءاردايىم ساقتالادى. مۇنداي ىقىلاس پەن قولداۋعا بۇكىل قىرعىزستان حالقى ءدان ريزا. وسى جىل­دار ىشىندە ءسىزدىڭ ەل قانداي سەكى­رىس جاساعانىن ءبىز كورىپ وتىرمىز. يلحام اليەۆ, ازەربايجان پرەزيدەنتى: – ازەربايجان مەن قازاقستاندى كوپ عاسىردان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان دوستىق, تاتۋ كورشىلەستىك پەن ىنتىماقتاستىق بايلانىستىرادى. مەن وسى جاقسى داستۇرلەرگە نەگىزدەلگەن ءبىزدىڭ مەملەكەتارالىق قارىم-قاتىناسىمىز تاتۋ حالقىمىز بەن ەلدەرىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن بولا­شاقتا دا داميدى دەپ سەنەمىن. نارەندرا مودي, ءۇندىستاننىڭ پرەمەر-ءمينيسترى: – قايتا سايلانۋىڭىز قازاقستان حالقى­نىڭ ءسىزدىڭ كورەگەن كوشباس­شىلىڭىزعا دەگەن سەنىمىنىڭ جارقىن ايعاعى بولىپ تابىلادى. سىزگە قارقىندى دامىپ جانە وركەندەپ كەلە جاتقان ۇلت قالىپتاستىرۋ جولىن­داعى كۇش-جىگەرىڭىزدىڭ تابىستى بولۋىن تىلەگىم كەلەدى. قازاق­ستان ءسىزدىڭ باسشىلىعىڭىزبەن ىلگەرىلەۋ مەن دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا اياق باساتىنىنا سەنىمدىمىن. ءسىزدىڭ قولداۋىڭىزبەن ءتۇرلى سالاداعى ىنتىماقتاستىعىمىزدى بولاشاقتا بۇدان دا جوعارى دەڭگەيگە كوتەرە الاتىنىمىزعا سەنىمدىمىن. حاسان رۋحاني, يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى: – حالىق جاساعان تاڭداۋ ءبىزدىڭ ەكى­جاقتى ىنتى­ماقتاس­تىق اياسىندا جوس­پار­لانعان باعدارلاما­لار­دى جۇزەگە اسىرۋدا جەمىستى جۇمىس ىستەۋىمىزگە جاقسى مۇمكىندىك بەرەدى. سىزگە مىقتى دەنساۋ­لىق پەن زور تابىس, ال دوس­تاس قازاق­ستان حالقىنا باق-بەرەكە تىلەيمىن. سالمان بەن ابدەل ءازيز ءال ساۋد, ساۋد ارابياسىنىڭ كورولى: – وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتى­­رىپ, ءبىز ساۋد ارابياسى مەن قازاق­­ستان­نىڭ اراسىنداعى باۋىر­لاستىق, دوستىق بايلانىستى جوعارى باعالايتىنىمىز­دى ايتقىم كەلەدى. باۋىرلاس ەلدەرىمىز اراسىنداعى ءوزارا قارىم-قاتىناس­تاردى بارلىق سالادا بۇدان ءارى دە نىعايتىپ, دامىتا بەرۋگە نيەت­تىمىز. توني تان كەن يام, سينگاپۋر رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى: – سينگاپۋر مەن قازاقستان ارا­سىندا جاقسى دوستىق قارىم-قاتىناس ورناعان. ءسىزدىڭ باس­شىلىعىڭىزبەن ەكىجاق­­تى ىنتى­ماقت­استىقتىڭ نىعايا بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن. حالىقتارى­مىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن ءوزارا ىقپالداس­تىقتى دامىتۋ ماقساتىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيمىز دەپ ۇمىتتەنەمىن.