ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ سوڭعى كەزدەگى ءبىرشاما ساۋالىنا شولۋ جاساي كەتەتىن بولساق, ولار ءومىردىڭ بارلىق سالاسىنداعى ماسەلەلەرىن قامتيتىنىن كورەمىز. ماسەلەن, حالىقتىق كوممۋنيستەر پارتياسىنىڭ فراكتسياسىنان دەپۋتات ايقىن قوڭىروۆ موينىندا سوتتىڭ اتقارۋ قۇجاتتارى مەن اكىمشىلىك ايىپپۇلدارى بار ازاماتتار قارىزىن تولەسە دە, بۇل تۋرالى كوبىنەسە ورتالىقتاندىرىلعان دەرەكتەر بازاسىنا مالىمەت تۇسپەيتىنىن ايتادى.
مۇندايلار جەكەمەنشىك سوت ورىنداۋشىلار تاراپىنان ءجيى ورىن الاتىن كورىنەدى. اقىسىن وندىرگەن ولار باسقامەن ءىسى بولماي, ازاماتتىڭ موينىنداعى قارىزىنىڭ وتەلگەنىن بازاعا ەنگىزۋگە اسىقپايتىن كورىنەدى. سونىڭ كەسىرىنەن بۇرىن قارىزى بولعان ازاماتتار شەتەلگە شىعايىن دەسە شەكارادا «ۇستالىپ», كوپتىڭ كوزىنشە وقشاۋلاندىرىلىپ, مورالدىق سوققى الادى. ايقىن قوڭىروۆ وسى ءماسەلەنى ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆقا جولداپ, كەلەشەكتە مۇنداي ارەكەتتى بولدىرماۋ شارالارىن قاراستىرۋدى ۇسىندى. ءتىپتى, ءوز مىندەتىن اياعىنا دەيىن ورىندامايتىن سوت ورىنداۋشىلارعا جازا قولدانۋ كەرەكتىگىن دە كولدەنەڭ تارتتى.
ال «نۇر وتان» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ ۆاسيلي ولەينيك باستاعان مۇشەلەرى ادىلەت مينيسترى مارات بەكەتاەۆ پەن ىشكى ءىستەر ءمينيسترى قالمۇحانبەت قاسىموۆقا ساۋال جولداپ, اليمەنت ءوندىرۋدىڭ قيىندىعى تۋرالى ماسەلە كوتەردى. دەپۋتاتتىڭ جازۋىنا قاراعاندا, سوڭعى بەس جىلدا عانا اليمەنت ءوندىرۋ تۋرالى سوت شەشىمى 135, 5 مىڭنان 279,4 مىڭعا دەيىن ارتقان ەكەن. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 9 ايىنداعى ءمالىمەتكە قاراعاندا, سونىڭ 205 مىڭى اليمەنتىن تولەمەگەن, قارىز كولەمى – 502 ملن تەڭگە. بۇل 370 مىڭ بالانىڭ ناپاقاسى. ال بارلىق قارىز 1,8 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. وسىنشالىق قارىز بولۋى سەبەبى نەدە دەگەن سۇراققا ءوز تاراپىنان زەرتتەۋ جۇرگىزگەن دەپۋتات ونىڭ مىناداي سەبەپتەرى بارىن انىقتاعان:
قىلمىستىق جازالاۋ ءجۇيەسىنىڭ ىقپالدى ەمەستىگى; مىسالى, 2015 جىلى عانا سوتقا ءتۇسىرىلگەن ىستەردىڭ ىشىنەن 92,3% «مۇندا قىلمىستىق ءىس جوق» دەگەن شەشىممەن كەيىن قايتارىلىپتى. تەك 140 ادام عانا سوتتالعان, ونىڭ تەك بىرەۋىن عانا باس بوستاندىعىنان ايىرعان.
سوت ورىنداۋشىلارى جۇمىستارىنىڭ تيىمسىزدىگى; 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ اليمەنت ءوندىرۋ ءىسى جەكەمەنشىك سوت ورىنداۋشىلارعا بەرىلگەن. ولاردىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىن قولداۋ ءۇشىن مەملەكەت ۇستىمىزدەگى جىلى 260 ملن. تەڭگە بولگەن. الايدا ءتيىمدى جۇمىس كورىنبەيدى. قازىر ولاردىڭ سانى 1200-گە جەتىپ, قاراۋىنا العان ىستەرى 53 مىڭنان اسىپ وتىر.
وكىلەتتى ورگانداردىڭ ءبىر-بىرىمەن بايلانىسى جوق;
وسىنداي ولقىلىقتاردى جويۋ ءۇشىن ۆ.ولەينيك ەكى مينيسترگە تومەندەگىدەي ۇسىنىس جاساپتى:
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ شەشىمىمەن بەكىتىلگەن «اليمەنتتەر. تولەمەۋشىلەرگە قارسى 30 قادام» اتتى شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋ قاتاڭ باقىلاۋعا الىنسىن;
اليمەنتتەردى ەركىنەن تىس ءوندىرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋدە ءبىرلەسكەن شارالار قابىلداۋ قاجەت; بۇل جۇمىستىڭ جۇرگىزىلۋ بارىسى تۋرالى حالىقتى حاباردار ەتىپ وتىرعان ءجون.
اليمەنت وندىرۋگە قاتىستى زاڭنامانى كەزەڭ-كەزەڭمەن جەتىلدىرۋ باعىتىنداعى ماسەلەلەردى قاراستىرۋ قاجەت;
مىنە, وسىنداي ۇسىنىستار جاسالعان ساۋالعا ءماجىلىستىڭ باسقا دەپۋتاتتارى دا قولداپ, قولدارىن قويدى. ولاردىڭ قاتارىندا ز.باليەۆا, ب. ەرتاەۆ, ب.كەسەباەۆا جانە ت.ب. بار.
ازىرلەگەن
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
سەزدەن سوڭعى