الەمدىك مەگاپوليستەردى ەرەكشەلەندىرەتىن دە, ولاردىڭ قالىپتى ءومىرى مەن دامۋىندا شەشۋشى ءرول اتقاراتىن دا وزىق تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىمى ەكەندىگى بەلگىلى. ەلباسىنىڭ استانانى ودان ءارى وركەندەتۋ ماسەلەسىندە قالانىڭ بازالىق ينفراقۇرىلىمىن بارىنشا دامىتۋعا ۇنەمى باسىمدىق بەرىپ كەلە جاتقاندىعى دا سوندىقتان. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا استانا قالاسىنىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جانە دامىتۋ ماقساتىندا وراسان زور جۇمىستار ءىس جۇزىنە اسىرىلدى. باس قالامىزدى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن كىدىرىسسىز قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەسكىرگەن ەلەكتر تاراتۋ جەلىلەرىن جاڭعىرتۋ جانە جاڭا تاراتۋ جۇيەلەرىن سالۋ كەشەندى تۇردە جۇرگىزىلدى.
ەلوردانىڭ ساپالى دا لايىقتى تىنىس-تىرشىلىگى ءۇشىن ەلەكتر تاراتۋ جەلىلەرى ينفراقۇرىلىمىنىڭ كىدىرىسسىز جۇمىس ىستەۋى وتە ماڭىزدى. بۇگىنگى كۇندەلىكتى تۇرمىسىمىزدى ەلەكتر قۋاتىنسىز ەلەستەتۋ ءمۇمكىن ەمەس. جارتى ساعات جارىق جانباي قالاتىن بولسا, قالا تىنىس-تىرشىلىگىنىڭ ءسانى كەتەدى. مىنە, سوندىقتان, ەلىمىزدىڭ باس قالاسىنىڭ ەلەكتر قۋاتىمەن تۇراقتى جانە ساپالى قامتاماسىز ەتىلۋ جولىندا «استانا وڭىرلىك ەلەكتر جەلىلەرى كومپانياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنا جۇكتەلەر مىندەت ۇلكەن, جاۋاپكەرشىلىك زور.
ءتۇن مەزگىلىندە ەلوردانى جارىقتاندىرۋعا جانە ونىڭ كوشەلەرى مەن عيماراتتارىن جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋگە كۇن سايىن 112 495 كۆت/ساعات ەلەكتر ەنەرگياسى جۇمسالادى ەكەن. تۇنگى قالانىڭ سامالاداي جارقىراپ تۇرۋىنا ياعني ونىڭ ورامدارى مەن كوشەلەرىن, ساياباقتارى مەن سكۆەرلەرىن جارىقپەن جاراقتاندىرۋعا «استانا قالالىق جارىق» جشس جاۋاپ بەرەدى. بۇگىندە بۇل سەرىكتەستىكتىڭ بالانسىندا 18 مىڭ تروتۋارلاردى جانە ساياباقتاردى جارىقتاندىراتىن شامدار, 31 مىڭ جول جيەگىندەگى شامدار جانە 3 مىڭنان استام كۆارتال ىشىندەگى پروجەكتورلار بار. سونىمەن بىرگە, ءبۇگىندە استانا قالاسىن تۇنگى مەزگىلدە جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن وزىق ۇلگىلەرى ءىس جۇزىنە اسىرىلۋدا. «استانا قالالىق جارىق» جشس ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدە قالا كوشەلەرىندەگى «دنات» ماركالى شامداردى ديودتى جارىق بەرەتىن شامدارمەن اۋىستىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە. ماسەلەن, بەيبىتشىلىك كوشەسىنىڭ بويىندا, «حان شاتىر» ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعىنىڭ ماڭىندا, كەنەسارى كوشەسىنىڭ بويىندا, سارىارقا داڭعىلىندا جانە باسقا ايماقتاردا 5 686 ديودتى جارىق بەرەتىن شامدار ورناتىلعان.
جىل سايىن قالا كوشەلەرىن جارىقتاندىرۋ ماقساتىندا وزىق تەحنولوگيالاردى ءىس جۇزىنە اسىرۋ كەڭ كولەمدە جۇرگىزىلىپ كەلەدى. وتكەن جىلى سارىارقا اۋدانىنداعى بىرقاتار ورامداردا 474 دانا ديودتى جارىق بەرەتىن شامدار ورناتىلدى. بيىلعى جىلى «سەرۋەن» جاياۋ جۇرگىنشىلەر كوپىرىنىڭ ماڭايىنا وسىنداي جارىق بەرەتىن شامدار كوپتەپ ورناتىلدى. الداعى جىلى سىعاناق, بەيسەكوۆا, كەرەي جانە جانىبەك حان كوشەلەرىن, قورعالجىن تاسجولىنىڭ بويىن وسىنداي جارىق بەرەتىن شامدارمەن جابدىقتاۋ جۇمىسى جالعاستىرىلاتىن بولادى. بۇل ەلەكتر ەنەرگياسىن ۇنەمدەۋگە ءمۇمكىندىك بەرەدى.
باس قالانى جارىقتاندىرۋ اۋقىمىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى ەنەرگيا قۋاتىنا دەگەن سۇرانىس بارعان سايىن ارتىپ وتىر. ەلوردانى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ كولەمى جىل سايىن 8-10 پايىزعا ارتادى. 2017 جىلى ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن سۇرانىس 30-35 پايىزعا جانە جىلۋ ەنەرگياسىنا دەگەن سۇرانىس 25-30 پايىزعا ارتپاق. سوندىقتان, باس قالانىڭ ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ەرەكشە باسىمدىق بەرىلىپ كەلەدى. قالالىق ەنەرگەتيكا باسقارماسى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى جىلدارى ەلوردادا ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ جاڭا نىساندارى قۇرىلىسىنان باسقا قولدانىستاعى نىسانداردى قالپىنا كەلتىرۋ جانە جىلۋ ورتالىقتارىنىڭ ەنەرگيا كوزدەرىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا باسىمدىق بەرىلۋدە. ەلورداداعى ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى ءسوز قىلعاندا №1 جەو, №2 جەو الدىمەن ەسكە ورالادى. استانا حالقىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى بۇل ورتالىقتاردىڭ جارىق جانە جىلۋ جۇيەلەرىنە سالماق ءتۇسىپ جاتقانى دا بەلگىلى. سوندىقتان, قالاداعى نەگىزگى ەكى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىن جاڭعىرتۋ جۇمىسى ءبىرىنشى كەزەكتە جۇزەگە اسىرىلدى. «اقىلدى قالا» يننوۆاتسيالىق جوباسى شەڭبەرىندە وتكەن جىلى پتۆپ-100 ست. №7 قازاندىق اگرەگاتىنىڭ ورنىنا كۆ-ت-128-150-سۋ جىلىتقىش قازاندىق اگرەگاتى ورناتىلدى. ەكسپو-2017 كورمە قالاشىعىن, «ابۋ-دابي پلازا» تك نىساندارى, «مىڭجىلدىق ساياجولى», ورىنبور, تۇران, سارايشىق داڭعىلى بويىنداعى تۇتىنۋشىلاردى جىلۋ ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جالپى ۇزىندىعى 489 شاقىرىم 4-5 كىرمە جىلۋ ماگيسترالىن, سونداي-اق, 6 جوعارىلاتۋ سورعى ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى سالىندى.
ەلوردانىڭ جىلۋ ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ, ەنەرگەتيكالىق قۋاتىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋدە №3 جەو-نىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. اتالمىش, ەنەرگەتيكالىق نىسان ەلوردانى ەنەرگەتيكالىق قۋات كوزدەرىنە دەگەن تاۋەلدىلىكتەن قۇتقارادى. باس قالا ەنەرگەتيكالىق قۋاتى جاعىنان ءوزىن ءوزى تولىق قامتاماسىز ەتەتىن ءىرى ورتالىققا اينالادى. ستراتەگيالىق ماڭىزداعى بۇل جوبا بويىنشا №3 جەو-نىڭ قۋاتى ساعاتىنا 860 گكال 1 ساعات جىلۋ جانە 240 مۆت ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋگە نەگىزدەلگەن. بۇگىنگى وزىق تەحنولوگيالىق تالاپ بويىنشا جابدىقتالىپ جاتقان №3 جەو-نىڭ قۇرىلىسى 2016 جىلدىڭ سوڭىندا تولىق اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلمەك. وندا سۋ جىلىتاتىن 4 بىردەي قازاندىق جۇمىس ىستەيتىن بولادى. وسى زاماناۋي جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ پايدالانۋعا بەرىلۋىنە بايلانىستى باس قالانىڭ ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمى ۋاقىت تالابىنا تولىق جاۋاپ بەرەتىن بولادى. استانا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ باس تاقىرىبى «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» بولىپ تابىلادى. ەندەشە, ەلوردانىڭ ەنەرگەتيكتەرى جاڭا قۋات كوزدەرىن اشۋ, ەنەرگيا ۇنەمدەۋ, بالاما ەنەرگەتيكالىق قۋات كوزدەرىن پايدالانۋ ماقساتىنداعى ىزدەنىستى جۇمىستارىن الداعى ۋاقىتتا بارىنشا ورىستەتەتىن بولادى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»