«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى ماشينا جاساۋدى دامىتۋداعى كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلەلەردى نازارعا الماق. سەرپىلىستى سالانىڭ بولاشاعى مەن جالپى احۋالى «اتامەكەن» قر ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ پەن ماشينا جاساۋ جانە مەتالل وڭدەۋ كوميتەتىنىڭ جۇمىس جيىنىندا تالقىلاندى, دەپ جازادى palata.kz.
قازاقستاننىڭ جالپى ماشينا جاساۋ سالاسى مەن ونىڭ سالالىق تارماقتارى, ايتار بولساق: مۇناي-گاز, تاۋ-كەن, اۆتوموبيل قۇراستىرۋ, تەمىر جول مەن اۋىلشارۋاشىلىعى ماشينالارىن شىعارۋ سىندى سالالار ەكونوميكانى دامىتاتىن نەگىزگى درايۆەرلەردىڭ بىرىنە اينالۋى ءتيىس جانە وعان قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك تە جەتكىلىكتى.
«ءوندىرىس قۇرالىنىڭ ءوندىرىسى» ءاردايىم كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ نەگىزگى ەكونوميكالىق دامىتۋ كۇشى بولاتىنى انىق. الايدا, بۇگىندە ءدال وسى سالانىڭ ونىمدەرىنە قاتىستى يمپورت ۇلەسى وتە جوعارى: بۇل سالادا جەرگىكتى قامتۋ دەڭگەيى وتە تومەن, ال قولدا بار جوبالاردىڭ كوبىندە قۇراستىرمالى وندىرىسكە باسىمدىق بەرىلگەن, ونىڭ ىشىندە لوكوموتيۆتەردى, اۆتوكولىكتەردى, كومباينداردى, تراكتورلاردى, اۆتوبۋستاردى, قۇرىلىس تەحنيكالارىن جانە تاعى دا باسقا قۇراستىرۋ ءوندىرىسى قالىپتاسقان.
بۇل رەتتە, «اتامەكەن» ۇكپ باسشىسى ماشينا جاساۋ, ادەتتە, ساباقتاس سالالاردى دامىتۋ ءۇشىن ەڭ قۋاتتى مۋلتيپليكاتيۆتى ناتيجە بەرەدى, حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىن بىرنەشە ەسە ارتتىرىپ, وسىلايشا ەل ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ەڭ الدىمەن – بۇل اۆتوموبيل شىعارۋ. يندۋستريا مينيسترلىگىندە بارلىق ەسەپتەر مەن نارىق ساراپتاماسى بار. ءجۇز مىڭ اۆتوكولىك شىعارۋدى قولعا العاندا عانا اۆتوكولىكتىڭ سىرتقى قاڭقاسى, اۆتوكولىك رەزيناسى, شىنى مەن پلاستماسسا وندىرىسىندە جەرگىلىكتى قامتۋدى قولعا الۋعا بولادى. تەك وسىنداي كولەمدە ءوندىرىس قالىپتاسقان جاعدايدا عانا قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ, جيناۋ جانە ت.ب. مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى ورىندى بولادى», – دەپ ەسەپتەيدى تيمۋر ق ۇلىباەۆ.
«اتامەكەن» ۇكپ تورالقا توراعاسى نازار اۋدارعان ماسەلەنىڭ كەلەسى ءبىر بولىگى – اۋىلشارۋاشىلىعى ماشيناسىن جاساۋ. ونىڭ ىشىندە كوتەرىلگەن ماسەلە قازاقستاننىڭ ءتۇرلى كليماتتىق ايماقتارىنداعى ەگىستىك القاپتارىنىڭ اۋقىمدىلىعىنا قاتىستى بولدى. بۇل ءوز كەزەگىندە اگروونەركاسىپ كەشەنىندە ءتۇرلى ەكولوگيالىق تازا ونىمدەردى ءوسىرۋدىڭ ايرىقشا مۇمكىندىگى. الايدا, اۋىلشارۋاشىلىعى تەحنيكاسى پاركىنىڭ جاعدايى كوڭىلگە قونارلىقتاي ەمەس. شارۋالار تەحنيكاعا دەگەن سۇرانىستى يمپورت ەسەبىنەن جابادى, نەگىزىنەن ەسكىرگەن كەڭەستىك داۋىردەن قالعان تەحنيكانى پايدالانادى.
وتاندىق اۋىلشارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن شىعارۋشىلاردىڭ ۇلەسى بولماشى – تەك 5%. ماسەلەنىڭ توركىنى كاسىپورىنداردىڭ ءار وڭىردە شاشىراڭقى ورنالاسۋى, ال ولاردىڭ وندىرىستىك جوسپارىنىڭ ۇيلەستىرىلمەۋى سالدارىندا جاتىر.
قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسى ءۇشىن تەمىر جول كولىگىنىڭ جوعارى ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, تەمىر جول ماشيناسىن قۇراستىرۋ ونىمدەرىنە دەگەن تالاپ كۇشەيىپ كەلەدى. بۇل سالاداعى جاعداي ايتارلىقتاي جاعىمدى: قازاقستاندا لوكوموتيۆتەر مەن جولاۋشىلار ۆاگونىنىڭ ءوندىرىسى جولعا قويىلعان. بىراق دوڭگەلەك جۇبىن, رەلستەر مەن ارقالىقتاردى ءوندىرۋ ءۇشىن ونەركاسىپتىك قۇيما ماسەلەسىن شەشۋ قاجەت. ونىڭ ۇستىنە, ىشكى نارىقتا مۇنداي ءونىمنىڭ تۇراقتى تۇتىنۋشىسى بار, ول – «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى.
مۇناي-گاز ونەركاسىبىنە ارنالعان ماشينانى جاساۋعا قاتىستى ايتار بولساق, بۇل سالادا بۇرعىلاۋ جابدىعى مەن ىلمەكتى ارماتۋرا ءوندىرىسىن شوعىرلاندىرۋعا مۇمكىندىك بار. ەلىمىزدە تاۋ-كەن سالاسىندا دا شىعارۋعا بولاتىن ونىمدەر تىزبەسىن انىقتاۋ كەرەك. ۇلتتىق پالاتا باسشىسى بۇل سالانى دامىتۋ ايتارلىقتاي الەۋەتتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ويتكەنى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ بارلىعىندا كەلىسىمشارت بار جانە مەملەكەت قازاقستانداعى وندىرىستەردى شوعىرلاندىرۋ ماقساتىندا, مۇناي جانە تاۋ-كەن وندىرۋمەن اينالىساتىن كومپانيالاردى ىنتالاندىرۋدا ناقتى تەتىكتەردى قولدانا الادى.
تيمۋر ق ۇلىباەۆ ۇلتتىق پالاتا ساراپشىلارىنا ماشينا جاساۋدىڭ جانە ونىڭ ءاربىر سالاسىنداعى جۇيەلى ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارىن ۇكىمەت, پارلامەنت دەپۋتاتتارى جانە ءتيىستى مينيسترلىكتەرمەن بىرلەسىپ زەرتتەۋدى ۇسىندى. دايىندالعان ساراپتامالىق ماتەريال ۇكىمەتتىڭ قاراۋىنا ۇسىنىلۋى كەرەك. سونىمەن قاتار, ءوندىرىس سالاسىنا جاۋاپ بەرەتىن ارنايى قۇرىلىم اشۋ ماسەلەسى ايتىلدى. سەبەبى ماشينا جاساۋ سالاسىن قارجىلاي قولداۋ, مەملەكەتتىڭ نازارىندا بولۋى ماڭىزدى.