ەلىمىزدەگى تابيعي گيدروەنەرگەتيكالىق قۋات قورىنىڭ 65 پايىزى الماتى وبلىسىنا تيەسىلى. ءوڭىردەگى ارىندى تاۋ وزەندەرىنىڭ قۋاتىن پايدالانۋ بويىنشا شاعىن سۋ ەلەكتر ستانسالارى سارقان, اقسۋ, ەسكەلدى, رايىمبەك اۋداندارى مەن تەكەلى, قاپشاعاي قالالارىندا سالىنۋدا. بۇل – گەس-تەر سالۋدىڭ حالىققا
تيىمدىلىگىن كورسەتەدى.
جەتىسۋ جەرىن ەلەكتر قۋاتىمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋ ءمۇمكىندىگى مويناق سۋ ەلەكتر ستانساسى قۇرىلىسىنىڭ باستالۋىمەن دالەلدەنگەن ەدى. ول قۇرىلىس 1985-1992 جىلدارى جۇرگىزىلىپ, زامان اعىمىنا وراي توقتاپ قالعان بولاتىن. ءتاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن ەلباسىنىڭ ۇيعارىمىمەن وسىناۋ الىپ قۇرىلىس قايتا جانداندى. ال مويناق گەس-ءى شۆەيتساريا مەن قىتايدان كەيىنگى جەر استىن ۇڭعىلاۋ ادىسىمەن سالىنعان دۇنيە جۇزىندەگى ءۇشىنشى سۋ ەلەكتر ستانساسى بولىپ سانالادى.
مويناقتان الىناتىن جارىق كوزى كەگوك اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ شەلەك اۋىلى مەن قاپشاعاي قالاسىنىڭ ورتاسىنداعى «روبوت» اتتى قوسىمشا ستانساسىنا بەرىلىپ, ودان ءارى ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك ايماعىنا تاراتىلادى. مويناق گەس-ءىنىڭ ءبىر جىلدا بەرەتىن ەلەكتر قۋاتى 1 ملرد 27 ملن كيلوۆاتت ساعاتتى قۇرايدى. الىپ سۋ ەلەكتر ستانساسى بولعاندىقتان ءبىرىنشى كەزەكتە وڭىرگە ەلەكتر قۋاتىن ۇزبەي بەرۋدىڭ بىردەن-ءبىر كەپىلى. ەكولوگيالىق تۇرعىدان العاندا وتە تازا, ەشقانداي كومىر, گاز جاعىلمايدى.
تاۋ وزەندەرىن ءتيىمدى پايدالانۋ ارقىلى تابيعي ەلەكتر قۋاتىن الۋ سارقان وڭىرىندە دە جاندانىپ كەلەدى. ونىڭ نەگىزىن قازاق پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىنىڭ تۇلەگى مەلس رازبەك ۇلى 1982 جىلى قالاعان بولاتىن. العاشىندا ەكى گەنەراتور ارقىلى ساعاتىنا 480 كۆت ەلەكتر قۋاتى وندىرىلسە, سارقان ءوڭىرىندە بۇگىندە ۇزىندىعى 98 مەترلىك 4 قۇبىر ارقىلى سەكۋندىنا 10 تەكشە مەتر سۋ پايدالانىلىپ, ساعاتىنا 2400 كۆت ەلەكتر قۋاتى وندىرىلۋدە. ءبىر جىلدا 12 ملن كۆت ەلەكتر قۋاتى ءوندىرىلەدى.
شاعىن سۋ ەلەكتر ستانسالارىن سالۋدىڭ وڭىردە جاقسى دامىپ كەلە جاتقانىنا مىسال رەتىندە لەپسى, باسقان, سارقان وزەندەرىنە 8 شاعىن گەس سالىنعانىن ايتساق تا جەتكىلىكتى.
جالپى, الماتى وبلىسىندا قۋاتتىلىعى 751,8 مۆت بولاتىن 19 گەس بار. وندىرىلەتىن ەلەكتر قۋاتى ارناۋلى جەلىلەر ارقىلى ەلىمىزدەگى بىردەن-ءبىر مونوپوليست بولىپ تابىلاتىن «كەگوك» اكتسيونەرلىك قوعامىنا جىبەرىلەدى ەكەن. ايماقتا وندىرىلگەن قۋات كوزىنىڭ قۇنى الماتى قالاسى مەن سول ءوڭىردەگى تۇتىنۋشىلارعا 2014 جىلى 14,47 تەڭگەدەن ساتىلسا, 2016 جىلى 16,1 تەڭگەگە كوتەرىلگەن.
جالپى, شاعىن سۋ ەلەكتر ستانسالارىندا وندىرىلەتىن ەلەكتر قۋاتى مەنشىك يەلەرىنىڭ پايدالانۋىنان ارىگە اسپاي تۇر. ءىرىلەندىرىلگەن ەلەكتر ستانسالارىندا وندىرىلەتىن قۋات كوزى ورتالىقتاندىرىلعان جۇيە ارقىلى اينالىپ كەلگەندىكتەن قۇنى ارتىپ, باعاسى قىمباتتاۋ بولىپ وتىر.
نۇربول الدىباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى