سەنات دەپۋتاتى يكرام ادىربەكوۆ الەمدىك ەكونوميكاداعى جىلدام وزگەرىستەر جاعدايىندا قۇبىلمالى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق احۋالداعى قازىرگى ماسەلەلەردى جەدەل شەشۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ ارەكەت ەتۋ مۇمكىندىگى مەن قاجەتتى دەربەستىگى بولۋى كەرەك, دەپ سانايدى.
سەناتوردىڭ پىكىرىنشە, مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيلىك وكىلەتتىكتەرىن قايتا ءبولۋ جانە ساياسي جۇيەنىڭ وزگەرىستەرى ءجونىندەگى ۇندەۋىندەگى باستامالار دەموكراتيالىق قوعام قالىپتاستىرۋ جولىنداعى تاريحي مەجە بولىپ تابىلادى.
ي.ادىربەكوۆ سەناتورلار مۇحتار التىنباەۆ جانە ءلاززات قيىنوۆپەن بىرگە الماتى قالاسىنداعى الاتاۋ اۋدانىنىڭ اكتيۆىمەن جانە تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. جۇزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى حالىققا جولداۋىنىڭ باسىم مىندەتتەرى تالقىلاندى.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستامالارىنا قولداۋ ءبىلدىردى. سەناتورلار, سونىمەن قاتار, الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىندارىمەن الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ جانە تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ, باعانى قالىپتاستىرۋ مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جۇمىسى تۋرالى ماسەلەلەردى تالقىلادى.
* * *
سەناتورلار مۇرات باقتيار ۇلى مەن بەكمىرزا ەلامانوۆ قىزىلوردا وبلىسىنا جۇمىس بابىنداعى ساپارىندا قىزىلوردا قالاسىنىڭ اكتيۆىمەن, ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن جانە قالا تۇرعىندارىمەن كەزدەستى.
سەناتورلار «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ قىزىلوردا وبلىستىق ءبولىمشەسىندە ايماق كاسىپكەرلەرىمەن, قالاداعى جاستار سارايىندا ءوڭىر جاستارىمەن بولعان كەزدەسۋلەردە ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى, بيلىك تارماقتارىنىڭ وكىلەتتىلىگىن قايتا ءبولۋ ءجونىندەگى كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار تۋرالى جان-جاقتى ءتۇسىندىرۋ تۇرعىسىندا كەڭىنەن اڭگىمە وتكىزدى.
جولداۋدان تۋىندايتىن ءمىندەتتەر اياسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, ەلىمىزدى ساپالى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ, ونىڭ ىشىندە كۇرىش داقىلىن ساپالى ءارى ءتيىمدى ءوسىرۋ جايى ءسوز بولدى. سەناتورلار, سونداي-اق, پارلامەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتى, ەلىمىزدىڭ قۇقىقتىق ىرگەتاسى مەن قابىلدانعان زاڭدار جانە ونى ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى جينالعانداردى حاباردار ەتتى.
سەناتورلار وبلىستىڭ سىرداريا اۋدانىنداعى ايدارلى, ىڭكارداريا, شيەلى اۋدانىنداعى بوتاباي اۋىلى جانە قارماقشى اۋدانىنداعى قۋاڭداريا اۋىلدارىنىڭ تۇرعىندارىمەن دە كەزدەستى.
* * *
سەنات دەپۋتاتتارى باقتىباي شەلپەكوۆ پەن ميحايل بورتنيك اقتاۋ قالاسىنىڭ اكتيۆىمەن كەزدەستى. ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن, كاسىپورىندار جانە قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋدە سەناتورلار مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» حالىققا جولداۋىنىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرىن جان-جاقتى اڭگىمەلەدى.
سونداي-اق, بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى دە تالقىلاندى. اقتاۋ تۇرعىندارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستامالارىنا وڭ پىكىرلەر ايتىپ, كەڭىنەن قولداۋ ءبىلدىردى. جۇزدەسۋ بارىسىندا جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر نەسيەلەرگە قول جەتكىزۋ, سالىق سالۋ جۇيەسىنىڭ ايقىندىعى, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ماسەلەلەرىن كوتەردى.
ودان باسقا, استانادا وتەتىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى اياسىندا «جاسىل ەكونوميكانى» دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا مەملەكەت قولداۋى قاجەت ەكەنى ايتىلدى.
* * *
سەناتور سەرىك ءبىلالوۆ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا جامبىل اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. بلاگوۆەششەنسك اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ مادەنيەت ۇيىندە وتكەن كەزدەسۋ بارىسىندا بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى وكىلەتتىكتەردى قايتا بولۋگە قاتىستى رەفورمالار مەن ەلباسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» قازاقستان حالقىنا جولداۋىنىڭ باسىم باعىتتارى تالقىلاندى.
سەناتور جەمشوپ, جارما, بۇرشاق پەن مايلى داقىلدار ءوندىرەتىن «اتامەكەن-اگرو» سەرىكتەستىگىندە دە بولىپ, كوكتەمگى ەگىس ناۋقانىنا دايىندىقپەن تانىستى. سونداي-اق, سەناتور «ديناستيا اگرو» سەرىكتەستىگىنىڭ ماي وڭدەۋ زاۋىتىندا بولدى.
س.ءبىلالوۆ ساپارى بارىسىندا ەسىل اۋدانىنداعى تارانگۇل اۋىلىنىڭ مادەنيەت ۇيىندە جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەسىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىنان تۋىندايتىن مىندەتتەرگە وراي ەلىمىزدى جاڭعىرتۋ جانە ساياسي رەفورمالاردى جالعاستىرۋ تۋرالى باستاماسىنا وراي جان-جاقتى اڭگىمە وتكىزدى. دەپۋتات, سونداي-اق, اسىل تۇقىمدى مال وسىرۋمەن اينالىساتىن اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورنى – «ازيا-تارانگۇل» سەرىكتەستىگىندە دە بولدى.
سەناتور ج.قيزاتوۆ اتىنداعى ەسىل اۋىلشارۋاشىلىق كوللەدجىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن ستۋدەنتتەرىنە ەلباسى جولداۋىنىڭ مازمۇنىن تانىستىردى.
* * *
باتىس قازاقستان وبلىسىندا جۇمىس ساپارىمەن جۇرگەن پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى راشيت احمەتوۆ پەن بىرعانىم ءايتىموۆا تەرەكتى اۋدانىنداعى «اقاس» اگروفيرماسىنىڭ جانە ورال قالاسىنداعى «باتىس قازاقستان ەلەكتر جەلىلەرىن تاراتۋ كومپانياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ ەڭبەك ۇجىمدارىمەن كەزدەستى.
سەناتورلار ءوز سوزدەرىندە كونستيتۋتسياعا ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىرعان نەگىزگى وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار جايىندا ايتا كەلىپ, ەلباسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى حالىققا جولداۋىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن جينالعاندارعا جان-جاقتى ءتۇسىندىردى.
كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرى كونستيتۋتسياعا ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىرعان وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار بويىنشا زاڭ جوباسى مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىنان تۋىندايتىن مىندەتتەردى قولدايتىندارىن جەتكىزە وتىرىپ, ونىڭ ماڭىزدىلىعى مەن ۋاقىتىندا جاريا ەتىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
سەناتورلار سودان كەيىن دە ايماقتاعى ەڭبەك ۇجىمدارىمەن جانە وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الىپ جاتقاندارمەن كەزدەسۋلەرىن جالعاستىرادى.
* * *
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى قايرات يششانوۆ پەن سارسەنباي ەڭسەگەنوۆ اتىراۋ وبلىسىنىڭ ماحامبەت اۋدانىنداعى سارىتوعاي اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەستى.
جۇزدەسۋدە بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى ءجونىندەگى ەلباسىنىڭ ۇندەۋى مەن «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋىن حالىققا ءتۇسىندىرۋ تۇرعىسىندا جان-جاقتى اڭگىمە ءوربىدى. سەناتور ق.يششانوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعىن قارقىندى دامىتۋ, جەردى ءتيىمدى پايدالانۋ, سۋبسيديا ءبولۋ, سالانى ءارتاراپتاندىرۋعا قاتىستى العا قويعان مىندەتتەرگە كەڭىنەن توقتالدى. سونداي-اق, كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار جونىندەگى ۇسىنىستاردى ساراپتاۋ مەن ونى زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگى تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى.
سەناتورلار يندەر اۋدانىنداعى كوكتوعاي اۋىلىندا دا بولدى. دەپۋتات س.ەڭسەگەنوۆ: «قازىر زامان وزگەردى, قوعام جاڭاردى. سوعان بايلانىستى قازاق ەلى دە بۇرىنعى جۇيەمەن قالماي, جاڭا باعىتقا بەت بۇرۋى كەرەك. ەلباسىنىڭ حالىققا ارناعان ۇندەۋىندە وسى ماسەلەگە باسا ءمان بەرىلدى», – دەدى. سەناتور كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى جۇمىستارىنىڭ ناتيجەلىلىگى مەن تيىمدىلىگىن, تەپە-تەڭدىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىراتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى, دەپ حابارلادى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.