تالپىنساڭ تالابىڭا نۇر جاۋار ۋاقىت جەتتى
ديپلوم ديپلوماتتان شىقپاعان ۋاقىت بولعان. ءبىر كەزدەرى ۇلكەن ءومىردىڭ جولداماسىنداي, باياندى بولاشاقتىڭ باستاماسىنداي بولعان ديپلوم كوپ قۇجاتتىڭ ءبىرى رەتىندە جاتتى. ەكىنىڭ ءبىرى, ەگىزدىڭ سىڭارىنىڭ قولى جەتە بەرمەيتىن قۇندى قۇجات قۇندىلىعىنان ايرىلا باستاعانداي ەدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا قوس-قوستان قاتىرما قاعازى بولسا دا, ەكى قولعا ءبىر كۇرەكتى قاناعات ەتكەندەردىڭ قاراسى كوبەيدى. ساۋداگەردىڭ سانى ارتتى. ەتەك-جەڭىڭدى جابا الماي, وڭ-سولىڭدى تاني الماي جاتقان زاماندا مۇنداي كەرى قۇبىلىستىڭ بولۋى تاڭقالارلىق ەمەس ەدى. دەگەنمەن ۋاقىت ءبىر ورنىندا تۇرمايدى. العا جىلجيدى. دامىلدامايدى, داميدى.
مىنا ءومىر بىزدەن سابىردى تالاپ ەتەدى. «سابىر ءتۇبى – سارى التىن» ەكەنىن بابالارىمىز باياعىدا ايتىپ كەتكەن. ءبىر ادامنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ەلدىڭ سابىرى مەملەكەتتى جۇرىسىنەن جاڭىلدىرمايدى. دوڭعالاعىنا اعاش تىقپايدى, قايتا العا جۇرۋىنە كومەك قىلادى. ۇلكەن سابىردىڭ ارقاسىندا قازاق ەلى دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا ءتۇستى. ەلدىڭ الەۋەتى ارتقان سايىن, جۇمىس كۇشىنىڭ دە قاجەتتىلىگى تۋىندايدى. ءسويتىپ, ەكونوميكامىز وركەندەگەن سايىن, جۇمىسسىزداردىڭ سانى قىسقارا باستايدى. بىراق جۇمىسقا تاجىريبەسى مول, كورگەن-بىلگەنى بار بىلىكتى ماماندار تارتىلادى. ول – زاڭدى دا. ءويتكەنى, كادردىڭ قادىرى ارتتى. «كادر ءبارىن شەشەدى» دەگەن ەسكى ءتامسىلدى باسشىلىققا العان مەكەمەلەر, تىسقاققان مامانداردى پىشاق ۇستىنەن تاراتىپ الىپ جاتتى. ال جاس مامان شە؟ ديپلومىن كەشە عانا الىپ, ءومىردىڭ قايناعان قازانىنا ەندى كىرسەك دەگەندەر شەتقاقپاي كوردى. ءار ەسىكتى قاعىپ, قانشا تابالدىرىقتى توزدىرعانىمەن, جۇمىس تابىلمادى. تاۋداي تالاپتارى شاعىلا باستادى. كوبىسى ديپلومىن ءبىر سيپاپ ساندىققا سالىپ, باسقا كاسىپ ىزدەدى. وسى ساتتە عوي «ديپلومنىڭ قۇنى كوك تيىن» دەگەن اڭگىمەنىڭ ايتىلا باستاعانى. دەسەك تە, مەملەكەت ازاماتتارىن دالادا قالدىرمادى. ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا «ديپلوممەن – اۋىلعا» باستاماسى كوتەرىلدى. ونىڭ قوعام ءۇشىن قانشالىقتى قۇندى ەكەنىن ايتىپ جاتۋدىڭ ءوزى باسى ارتىق ماسەلە. بىراق ەل ۇدەرە قالاعا كوشكەندە جاستاردى اۋىلعا جۇمىس ىستەۋگە جىبەرۋ, سونىمەن قاتار, جاس ماماندارعا ۇستەمەاقى تولەپ, باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ قانشالىقتى ساۋاپتى ءىس ەكەنىن اركىمنىڭ ءىشى سەزسە كەرەك.
وسى باستامانىڭ اياسىندا جۇمىسقا ورنالاسقان جاس ماماننىڭ ءبىرى – دينارا جالەلوۆا. ەندىگى جايدى دينارانىڭ ءوز اۋزىمەن باياندايىق.
– جوعارى وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ, قولىنا ديپلوم العان ءاربىر جاس تۇلەكتىڭ باستى پروبلەماسى جۇمىسقا ورنالاسۋ بولسا كەرەك. ويتكەنى, ءىس-تاجىريبەسىنىڭ جوقتىعىن سىلتاۋراتىپ, جۇمىسقا قابىلداۋدان باس تارتاتىندار كوپ كەزدەسەدى. جاستار ءۇشىن وسىنداي تولعاندىرارلىق ءماسەلەگە مەملەكەت تاراپىنان نازار اۋدارىلىپ, ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن ءارتۇرلى جوبالار, باعدارلامالار ىسكە اسىرىلۋدا. سونىڭ باستىسى, «ديپلوممەن – اۋىلعا» باعدارلاماسى دەسەك بولادى. بۇل باعدارلاما بويىنشا جوعارى وقۋ ورنىن, كوللەدجدەردى بىتىرگەن جاس تۇلەكتەرگە مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلۋدە. سونىڭ ارقاسىندا ءدال قازىر كوپتەگەن جاس كادرلار ءوز ماماندىعى بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتىر.
ال ءوزىم 2010 جىلى قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن حيميا ماماندىعى بويىنشا ءبىتىرىپ كەلدىم. «ديپلوممەن – اۋىلعا» باعدارلاماسى بويىنشا ءوزىم تۋىپ وسكەن قازالى اۋدانى, اباي اۋىلىنا كەلىپ, بىتىرگەن مەكتەبىمە قىزمەتكە ورنالاستىم. ماعان №90 ورتا مەكتەپ باسشىلارى مەن تاجىريبەلى ۇستازدارى قازىرگى زامانعى وقۋ مەن تاربيەنىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتىپ, پەداگوگيكالىق شەبەرلىككە تاربيەلەۋدە.
«ديپلوممەن – اۋىلعا» باعدارلاماسى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسقاننان سوڭ اۋداندىق ءبىلىم بولىمىنە جانە اۋداندىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنە قاجەتتى قۇجاتتاردى وتكىزدىم. باعدارلاماعا سايكەس 98 000 تەڭگە كولەمىندە ۇستەمەاقىمدى الدىم. ودان بولەك بيىل بەرىلەتىن قارجىلاي قولداۋدى جاقىن كۇندەرى الامىن دەپ وتىرمىن. بۇل باعدارلاما جالعىز مەنىڭ عانا ەمەس, ەلىمىزدەگى مەن سياقتى مىڭداعان جاس مامانداردىڭ جۇمىسقا دەگەن ىقىلاسىن ارتتىردى. باستىسى, ءبىز مەملەكەتتىڭ بولاشاعى ەكەنىمىزدى تۇسىندىك. ەلدىڭ كەلەشەگى ءۇشىن جۇمىس ىستەي بەرمەكپىز, دەيدى جاس مامان.
ەرجان بايتىلەس, قىزىلوردا وبلىسى.