نەمەسە ء«ار اكە قىزىن وسىلاي ۇزاتسا عوي...»
«جىلقى ىشىندە الا ءجۇر,
ۇستاي الماي بالا ءجۇر.
الىس-الىس كەتكەندە,
مەنى ەسىڭە الا ءجۇر», - دەپ ايتىلىپ جۇرگەن ءاندى تىڭداعاندا بىر ىڭعايسىز كۇيگە تۇسەتىنىم بار. بۇل ءاۋ باستا ءان ەمەس, تىڭداعاننىڭ ساي-سۇيەگىن سىرقىراتقان سىڭسۋ ەدى. كادىمگى قىزدىڭ ۇزاتىلىپ بارا جاتقانداعى ايتاتىن سىڭسۋى. مۇنىڭ اۋەلگى ءماتىنى قالاي؟ قالاي شىققان؟ قانداي جاعدايدا ايتىلعان؟
ونى تولىقتاي ءتۇيسىنىپ, جۇرەكپەن سەزىنۋ ءۇشىن بالا كۇنىمدە ءوزىم كوزبەن كورگەن قىز ۇزاتۋ جايىن قوسا اڭگىمەلەپ بەرسەم دەيمىن. ەندەشە, قازاقى قارا اڭگىمەگە قۇلاق توسقانداي شايىڭىزدان ۇرتتاپ قويىپ, ارقانى كەڭگە سالا بەرىڭىز...
ايتپاقشى, وسى اڭگىمەنى بىردە ءبىر اعاما ايتىپ بەرگەم, اڭگىمەنىڭ ادامىمىز عوي, اۋىزەكى ايتىلعاندا اسەرلى شىقسا كەرەك, ءۇنسىز وتىرىپ قالدى. جۇزىنە قاراسام, ەرىنىن جىبىرلاتايىن دەسە كوزى «سويلەپ» كەتەيىن دەپ تۇر ەكەن... ء«ار اكە قىزىن وسىلاي ۇزاتسا عوي...» دەپ تەرەڭ تىنىستادى ازدان سوڭ. قىز ۇزاتۋدى سونشاما قيىنداتىپ جىبەرگەندەي بولدىم با دەپ ءسال ىڭعايسىزدانىپ قالعانىم بار ەدى...
***
ءوزىم قىز ۇزاتىپ كورگەن جوقپىن. بىراق سول ءساتتى ءوز باسىم وتە ءبىر استاڭ-كەستەڭ الاقۇيىن سەزىمدى باستان وتكەرەر, كوڭىل بوساتار ەرەكشە وقيعا دەپ بىلەمىن. ويتكەنى, كىشكەنتاي كەزىمدە اپكەلەرىم ۇزاتىلعاندا كورگەندەرىم, سەزىنگەندەرىم جانىمنىڭ تەرەڭ تۇكپىرىندە سول قالپى ساقتالىپ قالىپتى. كوڭىل ايناسىنىڭ شاڭىن ءبىر سۇرتسەم, ءبارى دە بالا كۇنىمدەگىدەي جارقىراپ كوز الدىما كەلە قالادى. قۇدالىق, ودان كەيىنگى جول-جورالعىلار ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە عوي, مەن تەك ۇزاتىلۋ جايىنا عانا توقتالايىن.
ەڭ ۇلكەن اپكەمدى ۇزاتاردان ءبىر اي بۇرىن بۇكىل تۋىس ۇيىنە شاقىردى. (قىز – قوناق» دەگەن سول عوي. نەگە ەكەنىن بىلمەيمىن, بۇل سالتتى «تانىسۋ» دەيدى.) قاسىنا ەكى-ءۇش قۇربىسىن ەرتىپ, ءسان-سالتاناتىمەن الگى ۇيلەردىڭ بارىنە قوناق بولدى. ءسان-سالتانات دەپ وتىرعانىم, ۇزاتىلاتىن قىزعا ەڭ كوركەم اتتى كۇمىس ەر-توقىم, كۇمىس جۇگەن-نوقتامەن اشەكەيلەپ مىنگىزەدى. جاڭا كيىم كيەدى. قاسىنداعى قىزدار دا بارىن كيىپ, باقانىن قولىنا الىپ دەگەندەي سانىنە ءسان قوسىپ شىعادى. ول كەزدە قىز كۇنىندەگى كيىمنىڭ كەلىنشەك بولعاندا جارامايتىنىن بىلەسىزدەر عوي, ۇزاتىلار قىز «تانىسۋعا» كيگەن جاڭا كيىمىن قاسىنا ەرگەن قۇربىلارىنا ۇلەستىرىپ كەتەدى. سونىمەن, نە كەرەك, بارعان ءۇيى بارىن الدىنا توسىپ, ەركەلەتىپ-اق باعادى. ۇزاتىلىپ بارادى عوي. «بىزدەن نە قالاساڭ دا الا عوي, اعاڭ ءتىپتى بار جاساۋىڭدى ءوزى جاساپ بەرۋگە بار» -دەپ بايەك بولعان جەڭگەلەر, «بارعان جەرىڭدە اپايىڭمەن بالا كۇندەگى ۇرىس-كەرىسىڭدى ەسىڭە الا قويساڭ بولدى – ساعىنباي قالاسىڭ...» دەپ قاعىتقان جەزدەلەر..., ءبارى-ءبارى قىز كوڭىلىن كوتەرۋمەن الەك. «وتىز كۇن ويىن» دەگەنى سول شىعار بالكىم.
مەجەلى كۇن جەتتى. تويدان ءبىر كۇن بۇرىن قۇدا جاقتان ءتورت ادام كەلدى. جەزدەم, كۇيەۋ جولداس جىگىت, قۇدا-قۇداعي بولىپ كەلگەن ەكى كىسى. ەرتەڭ توي دەگەن كۇنى تۇندە اپكەم ەستەلىك ۇلەستىردى. «اپكەلەرىڭ ەستەلىك ۇلەستىرۋگە شاقىرىپ جاتىر, بارىڭدار» دەگەندە توپ بالا جارىسا جۇگىردىك. اكەمنىڭ اعاسىنىڭ ءۇيى, ءىنىسىنىڭ ءۇيى ءبارىمىز قاتار وتىراتىنبىز, كورشى-قولاڭ, تويعا كەلگەن باسقا تۋىستىڭ بالالارى بار دەگەندەي وتە كوپپىز ەندى. ءبىز كىرگەندە شەشەم شىعىپ كەلە جاتىر ەكەن. ء«مااا, مىنانىڭ بارىنە قايتىپ جەتكىزەسىڭ, ەرەسەكتەۋلەرىنە بەرسەڭ بولدى عوي» دەپ ك ۇلىپ جاتىر. ەستەلىكتىڭ كوبى شەتىن شىلتەرلەپ, كەستەلەپ تىككەن كىشكەنتاي شىت ورامال. بارلىعىنا جۋىعىن ءوزى تىككەن. كەيبىرىن قوناق بولىپ جۇرگەندە قۇربىلارىنا تىككىزگەن دەگەندەي. ونىڭ كەيبىرەۋىنە سىرعا, جۇزىك, ساعات دەگەندەي زاتتار, كەيبىرەۋىنە كامپيت ءتۇيىپ دايىنداپ قويىپتى. ول جەردە سىيلىق بالالارعا ەمەس, نەگىزىنەن وزىنەن كەيىنگى ەرەسەك باۋىرلارىنا, سىڭلىلەرىنە, تۋىستارىنىڭ ەرەسەك بالالارىنا بەرىلەدى. تۋىستىق قاتىناستى ولشەي وتىرىپ, مىسالى, بىرەۋدىڭ تۇڭعىشى بولسا وعان ساعات تۇيىلگەن, بىرەۋدىڭ جالعىز قىزى بولسا وعان سىرعا تۇيىلگەن دەگەن سەكىلدى قوماقتى سىيلار, ودان كەيىنگىلەرگە ورتاشا, تومەن دەگەندەي رەتىمەن بەرىلە بەرەدى. كىشكەنە بالالار ەلەنبەيدى دە. اپكەڭنەن ورامال الۋعا جاراپ قالۋ دەگەن ادام قاتارىنا قوسىلعانداي ۇلكەن دۇنيە. مەن سولاي سەزىنەتىنمىن...
سول جولى ەستەلىك ورامال مەنەن ىلگەرى اعاما كەلىپ توقتادى عوي. ەڭ سوڭعى كامپيت تۇيىلگەن شىتتى ۇلانبەككە بەرىپ جاتىپ, ماعان: ء«ۇي, مەنىڭ ۇلاربەگىمە جەتپەي قالىپتى عوي, بولدى, ساعان ساكەن بەرەدى» دەپ باسىمنان سيپاپ قويدى. استىڭعى يەگىم قيساڭداپ ءۇنسىز عانا توگىلىپ, اۋىق-اۋىق يىعىممەن دەمالا ءبىر جىلايتىنىم بار ەدى, سول باستالىپ كەلە جاتتى عوي... ازايىپ بارا جاتقان شىتتارعا قاراپ ءوزىم دە ويلاپ تۇر ەدىم, جەتپەي قالعاندا جامان بولدىم. ساكەن دەگەنى وزىنەن كەيىنگى اپكەم ساكەنگۇل. سول ۇزاتىلعاندا بەرەدى دەگەنى عوي. ءسوزى دە ۇنامادى. ول كەزدە 7-8 جاس دەگەن اجەپتاۋىر ەستيار كەز ەمەس پە؟! كوكەيدەن كوتەرىلگەن ءسوزدى قاراساڭىزشى: «شىت الۋ ءۇشىن ساكەننىڭ ۇزاتىلعانىن كۇتەم بە ەندى؟». شىعا جونەلدىم. ء«ماا, انانى قارا, وكپەلەپ كەتتى. سەنىڭ ارتىڭنان بارماي قويماسىن. حا حا حا!». ىزا بۋادى. ەشكىمگە شاماڭ كەلمەيدى, بالاسىڭ عوي...
توي كۇندىز ءوتتى. كەشتە ويىن-ساۋىق. جاستار ءبىر ۇيدە, ۇلكەندەر ءبىر ۇيدە. ءان, كۇي, ولەڭ, ءتۇرلى ويىندار. سول كۇنى تويعا قۇدالار جاقتان ايتىساتىن, كۇي شەرتىپ, دومبىرامەن ءان سالاتىن دەگەندەي ءتىلدى-جاقتى ارنايى ادامدار كەلەدى. ءبىزدىڭ جاق تا ءبىر اقىنىن دايىنداپ ساق وتىرادى. ايتىس, ولەڭى كوپ بولعاننان كەيىن بە, ماعان جاستاردان گورى ۇلكەندەر جاقتىڭ وتىرىسى جاقسى قۇساپ تۇرادى. ول ايتىستاردان ەستە قالعان شۋماقتار از ەمەس. نيعىمەت, باكەي اعالارىمىزدىڭ, مەيرامحان, شاۋەل, مارفۋزا اپالارىمىزدىڭ تويداعى ايتىستارىنا ءوزىم دە قوسىپ, بالالارعا قۇلپىرتىپ تۇرىپ ايتىپ بەرەتىنمىن.
ءتۇن ورتاسى اۋا دۋمان تارقايدى. شەشەلەرىمىز كيت بۋىپ كۇبىر-سىبىرمەن تاڭ اتقانشا جۇرەدى. تاڭ اتا كورشى-قولاڭ كەلە باستايدى. اۋىلدىڭ ۇلكەندەرى كەلەدى. نەكە وقىلادى. سودان كەيىن داستارحان جايىلىپ, شاي قۇيىلادى. سول ءبىر ءساتتىڭ سالماعى اۋىر ەندى. ءۇي تولى ادام. بالالاردى سىرتقا شىعارىپ جىبەرىپ ۇلكەندەر عانا وتىرادى. مەن «سۇزگىگە» ىلىنبەي, بىرەۋدىڭ قولتىعىنىڭ استىندا قالىپ قويعام, بىرەۋ كەپ سۇيرەپ كەتپەسىن دەپ دەمىمدى ىشىمە تارتىپ ارەڭ تۇرمىن. اپكەم مەن جەزدەم دە سوندا وتىر. «ە ە ە, قاراقتارىم...» دەپ قاسەيىن اقساقال اڭگىمە باستاعاندا ءۇي ءىشى تىم-تىرىس تىنىپ قالدى. ءبىر كەزدە انام ءسوز الدى. جىلاپ وتىر. ءۇزىپ-ءۇزىپ, وكسىپ-وكسىپ ايتادى: «...شامامىزدىڭ كەلىسىنشە باقتىق, قاقتىق, تاربيەلەدىك. جەتىسپەگەنى دە بار, جاستاي ۇزاتىپ وتىرمىز. «جاقسى جەرگە تۇسكەن كەلىن – كەلىن, جامان جەرگە تۇسكەن كەلىن – كەلساپ» دەيدى, ارى قاراي سەندەردىڭ ىستەرىڭ. قارعام, بەتىمە كەلەر ءسوز قايتارعان ەمەس, ءبىر جامانات ءسوز ەستىرتكەن جوق. جات جۇرتقا جاراتىلعان سوڭ امال جوق, ايتپەسە اكەسىنىڭ دە سەرىگىندەي بولدى... سەندەرگە امانات ەندى. ادامدىقتارىڭا سەنىپ وتىرمىز, قىز دەگەن وسى ەكەن, قاناتى جەتىلگەندە قولىڭنان ۇشىرىپ قويا بەرەسىڭ باياعى...». جاسىن توگىپ-توگىپ الدى. جەڭگەلەرىم, كورشىلەر ءبارى جىلاپ تۇر. مەنەن دە باستالدى الگى ءبىر ءۇنسىز كەمسەڭ. اپكەمە قاراسام ەكى يىعى سولق-سولق ەتەدى. جىلاپ وتىر. قايتا-قايتا ەڭسەسى ءتۇسىپ كەتىپ, جەڭگەلەرى قولتىعىنان دەمەپ قويادى. اكەم باسىن جەردەن الار ەمەس. قۇدالار جاق ءسوز الدى. «سىزدەرگە راحمەت! ءبىز دە قىز ۇزاتقانبىز, وڭاي ەمەس, جۇرەكتەرىڭىزدى ج ۇلىپ بەرگەندەي بولىپ وتىرسىزدار. دەسە دە, جىلاماڭىزدار, ەندى جىلاعاندارىڭىز دا ءجون عوي, سويتسە دە بالالارىڭىز جامان جەرگە بارا جاتقان جوق, سىزدەر بولىپ, بىزدەر بولىپ اقىل-كەڭەسىمىزدى ايتا ءجۇرىپ جۇرت قاتارىنا قوسىلار...» دەگەن سەكىلدى نەبىر سۇلۋ سوزدەرمەن سونارلاي كەلىپ, «قۇدەكە, ەندى بالالارعا باتاڭىزدى بەرىڭىز» دەپ توقتادى. اكەم كەۋدەسىن كەرە, قۇلاشىن جايا: ء«يا, اللا! بالالارىم..., جولدارىڭ بولسىن, باقىتتى بولىڭدار, اللا جارىلقاسىن! ءاۋمين!» دەپ بەت سيپادى. جۇرت سىرتقا لاپ قويدى. مەن دە جۇگىرە بەرەم دەپ بىردەڭەگە شالىنىپ جىعىلعانىمشا بولعان جوق, بىرەۋ اياعىمدى باسىپ كەتتى. مىسىقتاي بىج ەتە قالدىم. «مىناۋ نە عىپ ءجۇر, وسى بىرەۋدىڭ جۇرمەيتىن جەرى جوق ەكەن» دەپ كۇڭك ەتىپ اتتاپ وتە شىقتى.
سىرتتا جۇك ماشيناعا تيەلىپ دايىن تۇر ەكەن. ۇلكەندەر سىرتقا شىعا قالىپ دوڭگەلەنىپ تۇرا-تۇرا قالدى. ءبىر كەزدە قىز-كەلىنشەكتەر قولتىعىنان دەمەپ اپكەمدى شىعاردى. وڭ جاقتا تۇرعان كورشى اپامىزدى باس سالىپ قۇشاقتاپ, سىڭسۋ ايتتى. كادىمگى ولەڭ عوي. ءيا, ايتپاقشى, ونى دا الدىن الا جاتتايدى. تويدان بۇرىنعى قىدىرىستا, ۇيدە قاسىنداعى قۇربىلارىمەن وتىرىپ سىڭسۋ جاتتاپ وتىرعانىن تالاي كورگەم. «قاردىبايعا نە دەپ ايتاسىڭ؟», «جولدىبايعا ءبۇيتىپ ايت» دەگەندەي ءازىل-وسپاققا سالىپ ك ۇلىسىپ جاتاتىن. سول سىڭسۋ. ولەڭجاندى بالامىن عوي, سوزدەرى قۇلاعىمدا قالدى. اكەمدى, انامدى, ناعاشى اتام, ناعاشى اپام, ءبارى-ءبارىن ءبىر-ءبىر قۇشاقتاپ ءبىر-ءبىر شۋماق ايتادى. قاسىنداعى ەكى-ءۇش قىز داۋىس قوسادى. سونداعى ۇلكەن جەزدەمىز قاردىبايعا (اكەمنىڭ قارىنداسىن العان) ايتقان سىڭسۋى قانداي عاجاپ ەدى!؟ مۇندا اركىمگە تەك وزىنە ايتىلۋى ءتيىس سوزدەر عانا ايتىلادى. بەتالدى ايتىلا بەرمەيدى. ۇزاتىلىپ بارا جاتقان قىزدىڭ جەزدەسىنە ايتقان سىڭسۋى مىناۋ:
«جىلقى ىشىندە الا ءجۇر,
ۇستاي الماي بالا ءجۇر.
اكەم – كارى, باۋىرىم – جاس,
كوزىڭنىڭ قىرىن سالا ءجۇر.» -دەگەندە ءۇي ىشىندە سىر بەرمەگەن اكەمنىڭ دە كوز شاراسى تولا قالدى. بۇل اپكەمنىڭ ءوزى شىعارعان ولەڭى ەمەس قوي, بۇرىننان كەلە جاتقان سىڭسۋ. (كەيىن «شىڭجاڭ» باسپاسىنان شىققان «قازاقتىڭ تۇرمىس-سالت جىرلارى» دەيتىن كىتاپتا ءدال وسى نۇسقاسىن كوردىم) ۇزاتىلىپ بارا جاتقان ءبىر قىز ايتىپ, جاتتالىپ قالعان شۋماق قوي. «قىز – قامقور» دەيدى عوي قازاق. راس! اكەگە قىزداي قامقور, ءۇي ىشىنە قىزداي قامقور ادام جوق-اۋ ءسىرا! انام توعىز بالا كوتەردى. «بالالار كوبەيسە ءبىرىن-ءبىرى باعادى» دەيدى عوي, باعادى, بىراق قىزدار باعادى ەكەن. ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ مۇرنىمىزدى بۇزىپ توبەلەسىپ جاتاتىن ۇلداردىڭ كىرىن قىزدار جۋدى, كيىمىن سولار جاماپ, نانىمىزدى سولار ءپىسىرىپ, تاماعىمىزدى سولار ىستەدى. قازىر دە ءبىز اۋىلعا بارساق, قوناققا بارعانداي شالجيىپ جاتامىز, ال, جات جۇرتقا كەتكەن قىزدار توركىندەپ كەلگەندە اكەسىنىڭ ءار كويلەگىنىڭ جاعاسىن تەكسەرىپ, ءۇيدىڭ اۋلاسىنا دەيىن جارقىراتىپ شىعادى عوي. قاراشى! مىناۋ شۋماقتىڭ الدىڭعى ەكى جولىن قايتالاپ وقىشى. اناۋ توپ جىلقىنىڭ ىشىنەن كوزدەگەنىن ۇستاي الماي جۇرگەن بالا مىنا قىزدىڭ باۋىرى عوي, شاماسى كەلمەي ءجۇر عوي, وزىنەن ۇلكەن اپكەسى جىلقىنىڭ ءبىر جاعىن قايىرىسىپ كومەكتەسەر ەدى, ول جاتجۇرتتىق بولىپ جارالعان سوڭ ۇزاتىلىپ كەتتى عوي... بۇل – ءوزى جاتقا ۇزاتىلىپ بارا جاتىپ, قالىپ بارا جاتقان باۋىرىن, اكەسىن ۋايىمداعان قىزدىڭ كوكىرەگىنە كەلە قالعان سۋرەت. ولەڭنىڭ قىز كوكىرەگىنە قالاي كەلگەنىن كوزبەن كورىپ, قولمەن ۇستاعانداي انىق سەزىنەسىڭ. ەندى ۋايىمدادى بولدى ما؟ جوق! ونى بىرەۋگە تاپسىرۋ كەرەك. كىمگە؟ جەزدەگە! قاي ۋاقىتتا؟ ءوزى ەڭ سىيلى بولعان, ءسوزى ەڭ ءوتىمدى بولعان – تاپ اتتانار كەزدە. قامقورلىق قانا ەمەس, دانالىق! «اكەم كارى, باۋىرىم جاس, كوزىڭنىڭ قىرىن سالا ءجۇر!». ادەتتە اپكەمە ازىلدەپ سويلەيتىن جەزدەمىز بۇ جولى, بۇ سىڭسۋدى ەستىگەندە, ء«جون عوي, ايتقانىڭ ءجون عوي» دەپ باسىن قايتا-قايتا يزەپ جاتىر.
جەزدەمىز قولتىعىنان دەمەپ, ماشيناعا وتىرعىزعالى جاتىر ەدى, ءوزى دە اڭعارماي قالسا كەرەك, اكەم قاسىنا جەتىپ بارىپتى. اپكەم اكەسىن قايىرىلا قۇشاقتاپ قۇشىرلانا قۇلاق تۇبىنە تۇمسىعىن تىقتى. كوز جاسى مويىنىنداعى ءاجىمىن بويلاي قويىنىنا قۇيىلدى. شىندىعىندا ۇلكەن اپكەم قانزيلا اكەمنىڭ سەرىگىندەي بولىپ كەتكەن قىزى ەدى. ەرەكشە جاقسى كورەتىن. وعان ۇرىسپاق تۇگىلى كەيىپ كويلەگەنىن ەستىپ كورگەن ەمەسپىز. «قىز بالا اكەگە جاقىن بولادى» دەگەن راس ءسوز. وتە راس ءسوز!
قىتايدا وتكەن جازۋشى ماعاز رازدان «التايدىڭ اقيىقتارى» دەگەن رومانىندا: ء«جۇز تۇيەگە جاساۋى ارتىلىپ اتتانعالى تۇرعان جالعىز قىزى داريعا الدىنا كەلىپ «قوش اكە!» دەگەندە قۋ دۇنيەنىڭ توبەقۇيقاسىن قارا بۋراداي شايناپ وتكەن ەر وسپاننىڭ قاسقايعان باسى تومەن سالبىراپ كەتتى...» دەپ جازاتىنى بولۋشى ەدى. مەن كورگەن وقيعا دا سودان مىسقال كەم ەمەس سەكىلدى.
بۇل ارينە كوڭىل تولقىتارلىق جاي. بولعان وقيعانى بوياماسىز اڭگىمەلەيمىن دەپ كوڭىل بوساتپاي قويماس-اۋ. سوندىقتان اڭگىمە سوڭىن كوڭىلدى تۇيىندەۋگە تىرىسايىن.
اناۋ شىتتى ايتام, «ساكەننەن الاسىڭ» دەگەن. الدىم عوي سونى. شەتىن بىزبەن شىلتەرلەگەن كوك شىت. ول شىنىمەن ەستەلىك ەكەن. ومىرباقي ەسىڭنەن كەتپەيدى. ول بولماسا جاقىن بولماي قالاسىڭ دەگەن اڭگىمە جوق قوي, دەسە دە تۋىستىق جان دۇنيەڭدى جالعاپ تۇرار دانەكەردەي عاجاپ سىيلىق ەكەن. اۋىلعا بارعان سايىن ساكەنگۇلگە ءبىر كويلەك الا بارۋدى وزىمە مىندەت ساناپ تۇرام. جاڭىلعان دەگەن كورشى اجەمىز: «ساكەنگۇل قارعام, ۇزاتىلاردا مەنى قۇشاقتاپ «اۋىلىمداعى كورەگەن, اپامنان كورگەن ونەگەم...» دەپ سىڭسۋ ايتتى عوي, امان بولسىن قارعام. ريزامىن» دەپ وتىرعانىن تالاي ەستىدىم. تەگىن ەمەس, شىت تا, سىڭسۋ دا تەگىن ەمەس.
«ەسكىلىكتىڭ قالدىعى» دەپ كۇرەسىنگە كومىپ تاستاعان قايران سالت! سىڭسۋدىڭ انگە اۋىسىپ «الىس-الىس كەتكەندە, مەنى ەسىڭە الا ءجۇر» دەپ وزگەرگەن تۇسى دا سول «ەسكىلىكتى» ارتقا تاستاپ «وركەنيەتكە» قادام باسقان تۇسىمىز بولسا كەرەك. الدىڭعى ەكى جولىمەن سالىستىرىپ كورىڭىزشى, ەش قاتىسى جوق, تۇك قابىسپايدى دا. ايتقان ءانشى مەن تىڭداعان قۇلاقتا نە جازىق؟ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان عاجايىپ تانىم, بىرەگەي ۇلگىنى حالىقتىڭ كوكەيىنەن الىپ تاستاي المايتىن بولعان سوڭ, ونى تەك بۇرمالاۋدان باسقا جول دا جوق قوي. بىزدىكى قۋاتتى مۇرانىڭ قۇندىلىعىن ەسكە الىپ, ساعىمداي بۇلدىراعان بابالار ىزىنە كۇن سالا قاراپ تۇرىپ, ساعىنىشىمىزدى باسقانداي ءبىر كۇي ەندى. «اققۋلى مەكەن, گاكۋلى مەكەن, ول داۋرەن قايتا اينالىپ كەلەر مە ەكەن؟» دەۋشى ەدى عوي «قىز جىبەك» جىرىندا...
ەستى قازاق قىز قادىرىنە جەتە بىلگەن عوي. ەستى قىز ەل اناسى اتانىپ, قازاقتىڭ شاڭىراعىن شايقالتپاي وسى كۇنگە جەتكەن ەكەنبىز عوي!
قىزعالداقتاي قۇلپىرتىپ قىز بەرگەن قۇدايىما مىڭ-مىڭ قۇلدىق!
ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى
«ەگەمەن قازاقستان»