ومىربەك بايگەلدى. ەگەر تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنىڭ شەجىرەسىن پاراقتار بولساڭىز بۇگىندە قادىرمەندى اقساقال, اۋزى دۋالى, ءسوزى ءۋالى, ءاردايىم ەل-جۇرتىنىڭ بۇگىنى ءۇشىن دە, ەرتەڭى ءۇشىن دە ايتار ويى بار, جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگان – قوس پالاتالى پارلامەنت سەناتىنىڭ العاشقى توراعاسى, مەملەكەت قايراتكەرى وسى كىسىنىڭ ەسىمىن كەزىكتىرەتىنىڭىز حاق. ءبىزدىڭ ءتىلشىمىز, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ومىربەك بايگەلدىگە جولىعىپ, كوكەيىندە كەستەلەنگەن ويلارىن ورتاعا سالۋىن وتىنگەن.
– حاكىم اباي «وي دا كوپ, ۋايىم دا كوپ ويلاي بەرسەڭ, وي دا جوق, ۋايىم دا جوق ويناي بەرسەڭ» دەگەن عوي. ءسىز ءومىر كورگەن, زەردەسىنە تۇيگەنى مول, كوپ ىزدەنىپ, كوپ وقيتىن جانسىز. ايتىڭىزشى, قازىر نە ويلاپ ءجۇرسىز؟
– راس ايتاسىڭ, اباي حاكىم ءبىلىپ ايتقان عوي. ويلاي بەرسەڭ وي تابىلا بەرەدى. مىسالى, مەن «ەل بولامىن دەسەڭ, بەسىگىڭدى تۇزە» دەگەن ءسوزدىڭ ماعىناسىنا كوپ ءۇڭىلدىم. بىلاي قاراعاندا, ءبىر ەستىگەن قۇلاققا تەز تۇسىنەتىن, اپ-ايقىن, ال تەرەڭدەسەڭ بۇل وتە ءبىر تۇڭعيىق, تەرەڭ وي ەكەن. قازاقتىڭ وتكەن عاسىردا ابدەن ازايىپ, تەپەرىشتى كورىپ, ۇلتتىڭ قايماقتارى سىپىرىلىپ, مۇقالىپ, جاسىعان تۇسىندا وسى ءسوز حالىقتى كوپ تەبىرەنتتى. القالى جيىنداردا ۇلى مۇراتتاردى اشىپ ايتا الماسا دا, كوكەيلەرىنىڭ ەڭ الىس تۇكپىرىنە جابۋلاپ, جاسىرىپ ساقتاعان اسىل ماقساتىن وسى سوزبەن جەتكىزۋگە بولاتىنىن ۇققان ەدى ەل. ءبىز كوبەيۋدى كوكسەگەن, سونى ارمانداعان ەلمىز, ال بۇل جايت ەۋروپانىڭ باسىنا بەرتىندە ءتۇستى. بىراق ول ولاردى بىرەۋدىڭ قىرىپ-جويعانىنان ەمەس, وزدەرىنىڭ تۋدى تىم ازايتىپ جىبەرگەننەن كەلدى. «نە امالى بار, قايتەمىز ەندى؟» دەگەندەگى تابىلعان جولى – سىرتتان ادام قابىلداۋ بولدى.
بىزگە دە بەسىگىمىزدى قالاي تۇزەيمىز دەگەن سۇراق تۋدى. سىرتتان حالىق كەلتىرەمىز بە, الدە ءوز ىشىمىزدەن كوبەيۋ مۇمكىندىگى بار ما؟ مىنە, وسىلاي ويلانعان ۋاقىتتا, سوناۋ زامانداردان كەلە جاتقان ءبىر ماقال بار ەدى. سونى جۇرتتىڭ ءبارى ەرسى دەپ قابىلداپ ءجۇردى. ول قاي ماقال؟ ول تولە بي بابا ايتتى دەيتىن «ون ۇشتەگى بالا – وتاۋ يەسى» دەگەن ءسوز. وسى كىسى بەكەرگە ايتپايتىنداي ەدى, مۇنداي ءسوزدىڭ تۋىنا نە سەبەپ بولدى ەكەن دەپ سانانى سارسىتقاندا, ارعى-بەرگى تاريحتى قوزعاعان زەرتتەۋلەردى وقىعاندا مىناداي پايىمعا توقتادىم.
جوڭعارلارمەن اراداعى قىرعىن 200 جىلداي ءجۇردى. كۇندە شابۋىل, قان مايداندا قولىنا قارۋ ۇستار ەركەك كىندىك كوز جۇمىپ, ايەلدەر جەسىر قالىپ, قىز-كەلىنشەكتەردىڭ ەرلەرگە قاراعاندا سانى ارتىپ كەتەدى. سونىڭ ءبارىن ەسەپتەپ وتىرىپ, بابا جارىقتىق, مىنا تۇرىمىزبەن ەرتەڭ جاۋعا تويتارىس بەرەر جان قالمايدى, حالىقتىڭ سانى ازايا تۇسۋدە دەپ ەسەپتەي كەلە, 15-16 جاستان ۇيلەنسە دە ءبارىبىر ايەل سانى باسىم تۇسە بەرەتىنىن, ال كوبەيگىمىز كەلسە, ەر بالانى 13 جاستا وتاۋ تىككىزسەك قانا مۇراتقا جەتەمىز, سوندا عانا قىز-كەلىنشەك سانى ارتىق بولمايدى, سوندا عانا 16 جىلدىڭ ىشىندە ءبىز قاراقۇرىم ەلگە جەتەمىز, دەگەن ەكەن.
ءبىزدىڭ دە زامانىمىزدا وسى بابا باسىنان وتكەندەي جايلار بولدى. بىراق شۇكىر, شاشىلعان باۋىرلاردى ەلگە قايتارىپ, قازىر قازاقستان حالقىنىڭ سانى ارتتى. وسى بەسىگىڭدى تۇزە دەگەندى ۇنەمى قاپەردە ۇستاپ, ءالى دە كوپ جۇمىستار اتقارۋىمىز كەرەك-اۋ دەيمىن.
مۇنىمەن قاتار, نازار اۋدارارلىق تاعى دا ماسەلەلەر بارشىلىق. سونىڭ ءبىرى – جەرىمىزدەگى باسقا ۇلتتىڭ ادامدارىن وزگە دەپ كەۋدەدەن يتەرمەي وزىمىزگە يكەمدەۋ, باۋىرىمىزعا تارتۋ. ءوزىمدىكى دەپ يكەمدەگەن وسى جولدى كەلەشەكتە جاقسى ناتيجە بەرەر دەپ باعامدايمىن, جۇرەگىم سونىڭ وڭ ەكەنىن ايتادى. كەشەگى وليمپيادادا دميتري بالاندين التىن العاندا كەۋدەسىنە قولىن قويىپ, ءانۇراندى ايتىپ, قالاي تولقىدى, گولوۆكين قالاي؟ قازاقتىڭ كيەلى شاپانىن كيىپ, كوكىرەگىن كەرىپ تۇرىپ «مەن قازاقپىن» دەيدى. ال تەلەديدارلارداعى قازاق تىلىندە سايراعان ورىس, كورەي قىزدارىن قالاي اينالماسسىڭ. سولاردى قالاي كەۋدەسىنەن يتەرەسىڭ؟! سوندىقتان ەشقايسىسىن بولمەي, ارقاسىنان قاعىپ, باۋىرىمىزعا تارتىپ, وزىمىزگە بەيىمدەي بەرۋىمىز كەرەك. مۇنى ءوز باسىم ەڭ ءبىر دۇرىس جول دەپ بىلەمىن. وسىنى ەسەپكە الا وتىرىپ, جۇمىستاردىڭ نەگىزگى باعىتىن بالاباقشالار مەن مەكتەپتەرگە اۋدارۋ دۇرىس بولاتىن شىعار.
– راسىمەن دە, ەگەر حالقىمىزدىڭ رۋلىق-تايپالىق شەجىرەسىنە قاراساق, ەستەك, قىرعىز, تۇرىكپەن, شەركەش دەگەن رۋلاردى كورەمىز. ەستەگىمىز مىسالى, باشقۇرت, سوندىقتان بۇلاي ەتۋ ءبىزدىڭ حالىقتىڭ تاريحي ساناسىندا بار دۇنيە عوي.
– دۇرىس, بىزدەن دە كوپ جۇرت سىرتقا شىعىپ ءسىڭىپ كەتتى, سول سياقتى, بىزگە دە ءبىراز حالىق كەلىپ كىرگەن. سوندىقتان ءبىز ساياساتتى عانا ەمەس, اڭگىمەمىزدى دە وزگەرتۋىمىز كەرەك. كەڭ كوڭىلدى قازاقتان تار پەيىلدى قازاق جاساۋعا بولماس. وسى ايعايلاپ جۇرگەن جىگىتتەرگە ءبىراز باسىلۋ كەرەك سياقتى. «كەڭ بولساڭ – كەم بولمايسىڭ» دەپ بەكەرگە ايتىلماعان, سوندا عانا ءبىز حالقىمىزدىڭ كەلەشەگىنە كەمەل جول اشامىز. بەسىگىڭدى تۇزە دەگەندى وسىلاي پايىمداپ, بۇگىنگى كۇنى «جۇرت بولامىن دەسەڭ, بەسىگىڭدى تۇزە» دەۋىمىز كەرەك شىعار. ويتكەنى جۇرت دەگەن ءسوز ۇلتتان كەڭ, ۇلت دەسەڭ ءبىر عانا قازاق, ال جۇرت دەسەك, مەملەكەتىمىزدەگى بار جۇرت قامتىلادى.
– قازاقتا «التىن بەسىك» دەگەن دە ءسوز بار عوي.
– يا, بۇل ءسوزدىڭ دە ماعىناسى تەرەڭ. ەل ءىشى كەنىش قوي. اۋىل قازاعىنىڭ ازايماعانى دۇرىس, ەگەر تۇرمىستارىن جەڭىلدەتۋگە ءمان بەرىلىپ, گاز جەتكىزىلىپ, ىستىق سۋ, سۋىق سۋى بولسا, تاماعى توق, شارۋاسى دۇرىس بولسا, الدىندا مالى, سالاتىن ەگىنى بولسا ولار تۋىپ بەرەدى. قازىر دە اۋىلداعىلار تۋىپ جاتىر. سوندىقتان, اۋىلعا كوبىرەك ءمان بەرىپ, جايىلىمدارىن تۋ-تالاپاي ەتپەي, جاعداي جاساۋ ەلدىك ەڭ ۇلكەن مىندەت دەپ ۇعىنام. مەنىڭ ءبىر ويىم قازىر ىشتەگى قازاقتان سىرتتاعى باۋىر كوپ. يراندا 7 ملن باحتيارلار, قىتايدا بولەك-بولەك ءۇش توپ بار. ءبىز سونىڭ بىرەۋىمەن عانا جۇمىس ىستەپ ءجۇرمىز. وزبەكستاندا, رەسەيدە, تاجىكستاندا, تاعى باسقا جەرلەردە كوپ حالىق بار, ەسەپتەپ انىقتاسا بولادى.
– ءسوزىڭىزدىڭ جانى بار, بىراق ولار وزدەرىن قازاقپىز دەمەيدى عوي.
– قىتايدا سالار جۇرتى, سوسىن سارى وزەننىڭ بويىندا دا قالىڭ باۋىر وتىر. تارباعاتايدىڭ ارجاعىندا, بىزبەن شەكارادا ءبىر
اۋداندا 17 ملن حالىق بولسا, سونىڭ جارتىسىنا جۋىعى باۋىرلارىمىز. بىراق قازاقپىز دەمەيدى, رۋلارىن ايتادى, ولەڭى دە, ءسوزى دە وسى ءبىزدىڭ ءسوز, بىراق قازاق اتى جوق. قىتايدىڭ تيبەتىندە كيىز ۇيدە تۇرىپ, ات شاپتىرىپ, ەت اسىپ, ءان ايتىپ جاتقان ءبىراز حالىق بار. ولاردى دا كوشىرىپ اكەلمەگەنمەن, قارىم-قاتىناس جاساپ وتىرعانىمىز دۇرىس ءتارىزدى. مىسالى, قازانداعى تاتار تۋىستار جەر جۇزىندەگى تاتارلارمەن بايلانىس ورناتىپ, تەلەحابارلار ءتۇسىرىپ, كوزدەرىنىڭ اياسىندا ۇستاپ, ەلدەگى تاتارلارعا انا جەردە اناداي, مىنا جەردە مىناداي تۋىس بار دەپ وتىر. ءبىزدىڭ دە ءبىلىپ جۇرگەنىمىز دۇرىس ەمەس پە؟
– ءسىز كوپ ەل ارالاعان جانە سولاردىڭ بارلىعىنداعى جاقسى مەن جاماندى وي بەزبەنىنە سالىپ سارالاعان جانسىز. ايتىڭىزشى, سوندايدا وزىمىزبەن سالىستىرىپ سۇيىنگەن دە, كۇيىنگەن دە ساتتەرىڭىز كوپ بولعان بولار؟
– اينالايىن, دۇرىس ايتاسىڭ. ارينە, ونداي نارسە دە بارشىلىق. مىسالى, ءبىز ءزاۋلىم قالالار سوقتىق, ەل تاڭعالىپ جاتىر, مۇنىڭ ءبارى جاقسى. ال جەر-جەردەگى تىرلىگىمىز دە سوعان جالعاسىپ, ارلەنىپ, تارتىمدى بولۋى ءتيىس قوي. مەن جاپونياعا بارعاندا ءبىزدىڭ ەلدە قازمۋ-دا وقىعان ءبىر جاپون قىزىن جولىقتىردىم. ول بىزگە اۋدارماشى بولدى. سودان سىرت كوز سىنشى كەلەدى عوي, ەلىمىزدە وقىسا وي تۇيگەن شىعار, سۇرايىنشى, بىلەيىنشى دەپ اڭگىمەگە تارتتىم. اۋدارماشى قىز قازاقستاندى كەرەمەت ماقتادى, قازاقتىڭ قوناقجايلىعىنا, ەشكىمدى جاتسىنبايتىن مىنەزىنە ءسۇيسىندى. ءتىپتى, سەن ءتىل ۇيرەنۋگە كەلدىڭ عوي دەپ مەنى جاتاقحاناعا تۇرعىزباي, ۇيگە جاتقىزدى, سول ۇيدەگى اپا انامداي بولدى. «قىزىم, شاي ءىش», دەپ ماعان بالاسىنداي قارادى, مەن مۇنداي مەيىرىمدى حالىقتى كورگەن جوقپىن دەدى. «قىزىم, سەن جاقسىلىعىن كەرەمەت ايتتىڭ, كوپ راحمەت ساعان, ال ەندى ءبىزدىڭ ەلدە ساعان نە ۇنامادى؟», دەپ سۇرادىم. «جوق, ۇنامايتىن نارسە جوق», دەيدى. «ولاي بولۋى مۇمكىن ەمەس, مەنىڭ كوڭىلىمە قاراما, ويىڭدى بىلگىم كەلەدى, – دەدىم. سوندا نە ايتتى؟ «ءبىرىنشى, سىزدەردىڭ قوناقجايلىقتارىڭىزدىڭ ارقاسىندا كوپ ۇيلەردەن ءدام تاتتىم. ءبىزدىڭ جاپونداردىڭ ەڭ بايى ءۇي ىشىندەگى دۇنيە-بۇيىمداردى ونداي جينامايدى. سوندا كورىپ, وي وتە باي تۇرادى ەكەن عوي, كەرەمەت قوي دەپ ويلايسىڭ. ال سول پاتەرگە كوتەرىلەردە باسپالداقپەن ورلەپ كەلە جاتقانىڭىزدا سىزىپ, شيمايلانعان, شاشىلىپ, شاڭ باسقان ىڭعايسىز كورىنىسكە كەز بولاسىز». «يا, ايتقانىڭ دۇرىس, تاعى نە بار؟» – دەپ سۇرادىم. «سىزدەردەگى ءبىر ۇيات ماسەلە دارەت الىپ, جۋىناتىن جەرلەرىڭىز ەكەن. جاپوندار ونى جالتىراتىپ قويادى, كۇنىگە بالەن رەت جۋىلىپ, ورامالدارىن سايلاپ, جۋىناتىن سابىنىن دايىنداپ ونىڭ تازالىعىنا ۇلكەن ءمان بەرەدى, ەڭ كۇتىپ ۇستايتىن جەرىنىڭ ءبىرى سول. ال سىزدەردە قالاداعى قوعامدىق, اسىرەسە سىرتتاعى, جول بويىنداعى اجەتحانالاردىڭ ىشىنە كىرمەك تۇگىلى, ماڭايىنان جۇرە المايسىز. وعان اياق اتتاپ باسۋعا مۇمكىن ەمەس», – دەدى.
سودان, مەن ەلگە ورالعان سوڭ جول بويىنداعىلارىنا ادەيى بارىپ كوردىم. ال كورگەنىم ول ايتقاننان دا جامان بولىپ شىقتى. قازىر جولاۋشى كوبەيدى, ادام توقتاماي تۇرمايدى, ال ونىڭ اراسىندا شەتەلدىك تۋريستەر, ىسكەرلەر قاراسى مولايدى. ال انادايلاردى كورىپ تۇرىپ ولاردىڭ ءبىزدىڭ ەلدى ماقتاي قويمايتىنى ايدان انىق. سوندىقتان بۇگىن دەمەي, ەرتەڭ دەمەي تەزىرەك قولعا الىپ, ولاردى تارتىپكە كەلتىرەتىن جۇمىس ەكەن. مۇمكىن ءار اۋداننىڭ اكىمدەرىنە ءتارتىپ بەرىپ بەكىتىپ, تەكسەرىپ, سوعان سۋ جەتكىزىپ, تازالايتىن, ايتەۋىر, سول ورىننىڭ ءيىسسىز تاپ-تازا بولىپ تۇرۋىن, تازالىعىن قامتاماسىز ەتەتىن شارۋا جاساۋ كەرەك سياقتى. بۇل كوپ قارجى قاجەت ەتەتىن قيىن جۇمىس ەمەس.
ەلگە قاتىستى اڭگىمەدە ويلاي بىلگەن ادامعا ۇساق-تۇيەك جوق. تال بەسىگىمىز دە, التىن بەسىگىمىز دە وتە كيەلى, ونىڭ قاسيەتىن قاشىرماۋ جەر باسىپ جۇرگەن بىزدەرگە سىن. وسى ءسوزدى ءتۇسىنۋ ءۇشىن ماقال-ماتەل, قاناتتى سوزدەردى كوپ زەردەلەدىم. «وتانىم – التىن بەسىگىم» دەگەن حالقىمىز. بالدىرعان ءۇشىن اعاشتان جاسالعان تال بەسىك بولسا, ال ءبارىمىز ءۇشىن التىن بەسىگىمىز – ول ءبىر وتانىمىز, قازاقستان. وسى بەسىككە نە كىرەدى؟ ول بەسىككە ءبىرىنشى كىرەتىن – جەر, سۋ. ويتكەنى, بىزدەن ىلگەرىدە وتكەندەر سونى قاستەرلەگەن. يەر, سۋ دەگەن شۋمەرلەردىڭ جازبالارىندا دا بار. ءۇشىنشى وعان اۋا قوسىلۋى كەرەك. مىنە, نەگىزىنەن ءبىزدىڭ التىن بەسىگىمىز وسى. ونىڭ تازالىعى مەن اماندىعىن ويلاۋىمىز قاجەت. وعان بۇگىن ەگە بولىپ وتىرعان بىزدەر جاۋاپتىمىز. بابادان قالعان قاسيەتتى جەر قۋ بولا ما, نۋ بولا ما ول بۇگىنگى بىزدەرگە بايلانىستى. ەگەر ءبىز جەر-انامىزدى رەنجىتپەسەك, ايالاي بىلسەك كوگەرەمىز, كوكتەيمىز. حالقىمىز بۇرىن جەر قۇتايماي, ەل قۇتايمايدى دەيتىن. ەندى سول ءسوز قايتا ءتىرىلدى. جەر دە قۇتايدى, ەل دە قۇتايادى. دۇنيە ءبىر جەردە تۇرا بەرمەيدى. ىلعال دا كوبەيەدى, ءونىم دە مولايادى. ديقاندار كوپ جىلداردان بەرى تەك قانا 8-10 تسەنتنەردەن الاتىن بيداي ونىمىنە ۇيرەنىپ قالعان. ءارى قاراي ويلانۋ جوق. ءتىپتى 20, ودان دا كوپ ءونىم, 40-50 مىڭ توننادان استىق جيناۋعا قول جەتىپ قالار. سوندا وسىنشا بايلىقتى قايدا سىيعىزامىز, قالاي ساقتايمىز, قالاي وڭدەيمىز, قالاي ساتامىز دەگەن ماسەلەلەردى قازىردەن باستاپ ويلانا بەرگەن دۇرىس شىعار.
قازاق كىشى بەسىگىنىڭ ءوزىن كەرەمەت قاستەرلەگەن. ءسان-سالتاناتى كەلىسكەن كوشتە بەسىكتى ارتقى تۇيەگە ەمەس, الدىڭعى تۇيەنىڭ قومىنا ورنالاستىرعان. بەسىكتى ەشكىمگە بەرمەگەن, سىيعا تارتپاعان. تەك بالا تۋمايتىن جاسقا كەلگەندە ءتيىستى راسىمدەرىن جاساپ, وتقا جاعىپ, ءبىر تالدىڭ تۇبىنە اپارىپ كومەدى. بەسىكتى ەشقاشان ەسىككە جاقىن قويماعان, بەسىكتىڭ ورنى تورگە جۋىق, ول سونداي كيەلى.
ال ۇلكەن بەسىگىمىزگە كەلسەك, وعان دەگەن قۇرمەت سونىڭ ەڭ ۇلكەنى بولماق. قازاقتا قۇتايدى دەگەن ءسوز بار. ونىڭ ماعىناسى نەدە. ءبىر كەزدە ءبىزدىڭ جەرىمىز تەز سارعايىپ, ءشوبى قۋراپ كەتۋشى ەدى, ەندى ءبىزدىڭ جەرگە كۇش ءبىتىپ, قۇتايا باستادى. ماسەلەن, ءبىر قۇلقايىر دەگەن گۇل بار, عىلىمي اتى – مالۆا. سول گۇل دالادا وزىنەن-ءوزى پايدا بولىپ, جىلدان-جىلعا كوبەيىپ كەلەدى. ەندى قازىر كوپتەگەن جەرلەردە وزىنەن-ءوزى جيدە قاپتاپ نۋ بولدى. مىنە, جەر قۇتايدى دەگەن وسى. وسىنى جەر-جەردەگى ازاماتتار بايقايدى, بىراق اسا ءمان بەرمەيدى. مىنا جەردە قالىڭداپتى عوي دەسەڭ, يا, ءوزى قازىر كوبەيىپ بارادى, دەيدى دە قويادى. نەگە ولاي ەكەنىن ويلامايدى. ويتكەنى جەرگە قۇت ءبىتتى, جەردىڭ ەگەسى بولاتىن جۇرتتىڭ سانى وسكەن سايىن جەر-انا مەيىرلەنە تۇسۋدە. مىسالى, استانانى الىپ قاراڭىزشى, العاش كەلگەندە ۇسكىرىگى بەت قاراتپايتىن. ال قازىر بىرتە-بىرتە وزگەرىپ, اۋا رايى دا جۇمسارا تۇسۋدە. وسى جاعدايدىڭ ءبارىن ەسەپتەي وتىرىپ ءبىز نەمەن اينالىسۋىمىز كەرەك؟ نە ىستەۋدى تابيعاتتىڭ ءوزى كورسەتىپ وتىرعان جوق پا؟ سول جيدە قاپتاپ كەلە جاتقان جەرلەرگە تۇقىمىن اكەلىپ, سونىڭ مادەني تۇرلەرىن دە وتىرعىزۋ كەرەك. باسقا دا قىلقان جاپىراقتى اعاشتاردىڭ تۇرلەرىن كوبەيتۋ كەرەك. جەمىس بەرەتىنىن, بەرمەيتىنىن نەمەسە جاي سۇلۋ, اسەم گۇلدەپ تۇراتىن اعاشتار مەن بۇتالاردى دا ەگە بەرسەك قۇبا-قۇپ بولار ەدى.
مەن كەزىندە جامبىل وبلىسىن باسقاردىم, سوندا جول جيەگىنە الما اعاشتار ەككىزدىم. سول وسكەن المانى شەتەلدىكتەردىڭ قاپقا سالىپ اكەتىپ جاتقاندارىن كوردىم. بىراق ءبىز ولارعا تىيىم سالمادىق, الا بەرسىن دەدىك. نەگە؟ سوندا بارعان سوڭ جۇرگەن جەرىندە ايتپاي ما, مىنا قازاقتاردىڭ دالاسىندا الما ءوسىپ تۇرادى ەكەن دەپ. جەسىن, كورسىن. نەگە جول بويىندا تەرەك پەن قاراعاش قانا ءوسىپ تۇرۋى كەرەك, ميۋاسى توگىلگەن جەمىس اعاشتارى ءوسىپ تۇرسا جامان با؟! قىتايدا جۇمىسسىزدىقپەن كۇرەستە شامالى عانا ايلىق بەرىپ ادامداردى سونداي پايدالى ىسكە جۇمسايدى ەكەن. ءبىزدىڭ ۇلكەن التىن بەسىگىمىزدى التىن ەتۋ قولىمىزدان كەلمەي مە؟ دالاداعى ءوسىپ تۇرعان اعاش پەن ءشوپتىڭ باسىنا تسەللوفان قاپتاردان قالپاق كيگىزبەي, پلاستيك قۇتىنى جول بويىنا لاقتىرىپ كەتپەي, جەر-اناعا وگەي ەمەس, ءوز پەرزەنتى بولايىق تا. جەر-انانىڭ مەيىرى توگىپ, قۇتى بويىندا تۇرۋى ءۇشىن ءبىزدىڭ بەسىگىمىزدى تۇزەيتىن ۋاقىت بولدى عوي. تاۋەلسىزدىگىمىزگە – 25 جىل. بۇل ادامدىق ومىرگە سالساڭ قىلشىلداعان جىگىتتىڭ شاعى. وسىنداي قايراتى بويىنداعى جاس جىگىتتەر تاۋ قوپارىپ, تاس جارماي ما؟! ول ءبىزدىڭ ءار ازاماتىمىزدىڭ ماڭداي تەرىن توگىپ, تىنباي ىستەيتىن, ءتۇپتىڭ-تۇبىندە ەلىمىزدىڭ كوسەگەسىن كوگەرتەتىن جول وسى ەمەس پە؟!
– اعا, اعىنان جارىلا ايتقان اڭگىمەڭىزگە كوپ راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»