سىرتقى ساۋداعا بارىنشا كوڭىل ءبولىپ, ەكسپورتتى كۇشەيتۋ كەرەك, دەپ حابارلايدى palata.kz.
«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى تورالقاسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا «بايان سۇلۋ» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى تيمۋر سادىقوۆ وتاندىق تاعام ءونىمىن ەكسپورتقا شىعارۋدا كەدەرگىلەر بار ەكەنىن العا تارتىپ, ۇكىمەت مۇشەلەرى مەن پالاتا وكىلدەرىنە بىرقاتار ماسەلەلەردى اتاپ ءوتتى.
«بايان سۇلۋ» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى بۇگىنگى تاڭدا تاعام ونەركاسىبى ءونىمى سالاسىندا 2 مىڭ كاسىپورىن جۇمىس ىستەيتىندىگىن, ەكسپورتقا شىعارىلاتىن ءونىمنىڭ جالپى كولەمى 2 ملرد-تان استام دوللار بولعانى تۋرالى حابارلاپ, 2015 جىلى تاماق ونەركاسىبىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنداعى ينۆەستيتسيا 30 پايىزعا ءوسىپ, 55 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىندىعىن جەتكىزدى. الايدا بۇل سومانىڭ جەتكىلىكسىز ەكەندىگىن, ەكسپورتقا بارىنشا كوڭىل ءبولىپ, سىرتقى ساۋدانى كۇشەيتۋ قاجەتتىلىگى جايىندا دا ءسوز قوزعالدى. سەبەبى ەلىمىزدىڭ الەۋەتتى سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى قىتاي ەكسپورتىنىڭ ۇلەسى 115 ملرد دوللاردان اساتىنىن, ال ەل ەكسپورتىنىڭ ۇلەسى ونىڭ 10/1 بولىگىن دە قۇرامايتىنىن ايتىپ, ەكى ەلدىڭ ەكسپورت كولەمىن سالىستىرۋعا دا بولمايتىنىن جەتكىزدى.
«جاقىندا «بايان سۇلۋ» كونديتەرلىك فابريكاسى جىلىنا 9 تونناعا دەيىن ءونىم شىعاراتىن بيسكۆيت جاساۋ تسەحىن ىسكە قوستى, الايدا ءوندىرىس قۋاتتىلىعىنىڭ 80 پايىزىن عانا قولداناتىن فابريكا ءوزىنىڭ الەۋەتىن تولىق پايدالانىپ وتىرعان جوق. وسى رەتتە ەكسپورت كولەمىن ارتتىرۋ ماسەلەسى تۋىنداپ وتىرعانىن ايتۋ كەرەك. قازىرگى نارىق تالابىندا قازاقستاننىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى وتاندىق تاعام ونىمدەرىن ەكپورتتاۋعا قولايلى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى كەلىسىمشارتتا بەلگىلەنگەن تالاپتارعا قاراماستان, قازاقستاندىق ءونىم وندىرۋشىلەر رەسەيدىڭ ساۋدا نارىعىنا شىعۋدا كوپتەگەن كەدەرگىلەرگە ۇشىرايدى. قوسىمشا شىعىندار تاۋارىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن تومەندەتەدى. كورشىلەس ەلدىڭ ساۋدا جەلىسىنە شىعۋدا رەسەيدىڭ ەرىكتى سەرتيفيكاتى اياسىندا بەرىلەتىن قوسىمشا سەرتيفيكاتتاردى تالاپ ەتۋ, تولەمدەردى كەيىنگە شەگەرۋ, ماركەتينگتىك شىعىندار, قوسىمشا تولەمدەر سەكىلدى كەدەرگىلەر بار», – دەدى تيمۋر سادىقوۆ.
كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق مۇشەلەرىنىڭ كەلىسىمشارتىندا بەكىتىلگەن تالاپتار مەن تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرگە قاراماستان, رەسەي نارىعىنا شىعۋدا قوسىمشا تالاپتار قويىلىپ, وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ سىرتقى نارىقتاعى جۇمىسىن قيىنداتىپ جەبەرەدى.
«ءبىزدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىمىزدى ارتتىرۋعا ءتيىمدى بولاتىن سالالاردى قولعا الۋ ماسەلەسى تولىق شەشىمىن تاپپادى. وتاندىق ءونىم وندىرۋشىلەردە ءداندى-مايلى داقىلداردى ءوسىرۋ, كونديتەرلىك ونىمدەردى دايىنداۋ, ماي شىعارۋ, ەت ونىمدەرىن جاساۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك بار. بىراق ولاردى وتكىزۋ, ساتۋ ماسەلەسى دە ماڭىزدى. تاۋاردى ەكپورتتاۋدى رەتتەيتىن مەملەكەتتىك وكىلەتتى ورگاننىڭ بولماۋىنان وتاندىق كاسىپكەرلەرگە زاڭنامالىق تالاپتار مەن ەكسپورتقا شىعۋ ءتارتىبىن بىلمەستەن تاۋاردى وتكىزۋ كوزدەرىن وزدەرىنە ىزدەۋگە تۋرا كەلىپ وتىر. ءتىل بىلمەگەننەن, نارىقتى تولىق زەرتتەي الماعاندىقتان, ۆيزالىق قولداۋدىڭ بولماۋىنان قاندايدا ءبىر ناتيجەگە قول جەتكىزىلىپ وتىرعان جوق», – دەگەن تيمۋر سادىقوۆ ەكسپورت كولەمىن ارتتىرۋدى قيىنداتىپ وتىرعان بىرقاتار ماسەلەلەرگە باسا نازار اۋداردى.
كاسىپكەر نارىقتى ساراپتايتىن, سۇرانىستى انىقتايتىن, ەكسپورتتى ۇيلەستىرەتىن ارنايى ورگاندى ۇيىمداستىرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى. قازىرگى تاڭدا رەسەيدە ارنايى ەكسپورتتىق ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. بۇل مەكەمە ەكسپورتتاۋشىلارعا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە, ەكسپورتقا شىعۋعا كوپتەگەن قىزمەت تۇرلەرىن كورسەتەدى. سول سەكىلدى بىزدە دە وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ سىرتقى نارىققا شىعۋىنا قولداۋ مەن كومەك كورسەتىلۋ كەرەك دەگەن ول ەلباسىنىڭ ەكسپورتتى دامىتۋ ماسەلەسىن كوتەرىپ, مينيسترلىك قۇرۋ تۋرالى باستاماسىن تولىق قولدايتىندىعىن ايتتى.
«سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ جانىنان ساپالى ەكسپورتتىق جەتكىزىلىمدى قامتاماسىز ەتەتىن, قىتاي, وزبەكستان, يران, تۇركىمەنستان سىندى ەلدەرگە جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ۇلتتىق ەكسپورتتىق ورگاننىڭ قۇرىلعانىن قالايمىز», – دەدى تيمۋر سادىقوۆ. سونداي-اق كاسىپكەر كەدەندىك بوس قويمالاردىڭ بولعانىنا, ارنايى جەڭىلدىكتەردىڭ ساقتالۋىنا قولداۋ بىلدىرىگەنى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىرىپ, ماڭىزى ايرىقشا زاڭنامانىڭ قابىلدانعانىن كۇتەتىنىن دە جەتكىزدى.