وسى اپتانىڭ دۇيسەنبىسىندە وتكەن «قۋاتتى قازاقستاندى بىرگە قۇرامىز» اتتى فورۋم-كورمەدە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بۇگىنگى كۇننەن باستاپ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن بۇكىل ەل بويىنشا يندۋستريالىق باعدارلامالاردى كورسەتۋگە اۋىسۋدى مىندەتتەيمىن. ...جۇرتشىلىق ءبىرىنشى كەزەكتە تاۋەلسىز, ءوسىپ-وركەندەپ كەلە جاتقان مەملەكەت ەلدى يندۋستريالاندىرۋسىز كۇشەيتە المايتىنىن تۇسىنۋلەرى كەرەك» دەپ ۇكىمەت پەن باق-تارعا ناقتى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. وسى تاپسىرمانى ورىنداۋ ماقساتىندا گازەتىمىزدە «يندۋستريالاندىرۋ يگىلىگى» اتتى جاڭا ايدار اشىپ, ءبىرىنشى كەزەكتە وتكەن جىلى ىسكە قوسىلعان ينۆەستيتسيالىق 152 جوبانىڭ اراسىندا قازىردىڭ وزىندە جوبالىق قۋاتىنا جەتكەن جيىرما جوبانىڭ ءمان- ماڭىزىن اشىپ كورسەتۋدى قولعا الىپ وتىرمىز. وسى ايدار بويىنشا ءبىرىنشى ماقالامىز اقتوبە وبلىسىنداعى «رامازان» جشس قايتا جاراقتاندىرىپ, قۋاتىن كەڭەيتكەن قۇس فابريكاسى تۋرالى بولماق.
اقتوبە وبلىسىنىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگىزىلگەن جوبالاردىڭ ىشىندە تەز دە ساپالى جۇزەگە اسىرىلعانى «رامازان» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە قاراستى قۇس فابريكاسىن قايتا جاراقتاندىرۋ بولىپ تابىلادى. وتكەن جىلى ىسكە قوسىلۋى ءتيىس جيىرما ءتورت يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ العاشقىسى بولىپ پايدالانۋعا بەرىلگەن فابريكانىڭ ءبىر جىلعا جەتەر-جەتپەس ۋاقىتتىڭ ىشىندە تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەي باستاعانىن ىلكىمدىلىكتىڭ ناتيجەسى دەۋ ورىندى. ارينە, وعان سەرىكتەستىك ءوندىرىسىن ۇيىمداستىرۋ مەن جۇمىستى جۇيەلى جۇرگىزۋدەگى قالىپتاسقان ءداستۇر مەن ونىڭ تەحنولوگيالىق قۋاتىنىڭ مىقتىلىعى دا ىقپال ەتكەنى ءسوزسىز. «رامازان» جشس – كوپ سالالى ءوندىرىس ورنى. سوندىقتان دا ەلىمىزدىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ, وبلىس حالقىنىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا سەرىكتەستىك بازاسىندا ءداندى داقىلدار كلاستەرلىك-ونەركاسىپتىك كەشەنى قۇرىلعان-دى.
سەرىكتەستىكتىڭ 11 مىڭ گەكتاردان استام ەگىستىگىندە وسىرىلگەن ءداندى داقىلدار وزدەرىندە وڭدەلەدى, قۇسقا جەم رەتىندە پايدالانىلادى. كلاستەرلىك-ونەركاسىپتىك كەشەن قۇرامىنداعى تاۋلىكتىك قۋاتى 190 توننا استىق تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ۋكراينا مەن چەحيا فيرمالارىنىڭ ديىرمەندەرىنەن شىعارىلاتىن ۇننىڭ اراسىنان «بورودينسكي», «ستوليچنىي», «ديابەتيچەسكي» جانە «پرەزيدەنتسكي» سورتتارى جۇعىمدىلىعىمەن, دەنساۋلىققا پايدالىلىعىمەن, ساپالىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. كەشەندە قۋاتى ءتاۋلىگىنە 20 ءتۇرلى 10 توننا ماكارون ونىمدەرىن شىعاراتىن تسەح, 40-قا جۋىق نان-بولكە بۇيىمدارىن وندىرەتىن نان زاۋىتى مەن ناۋبايحانا, قوسالقى تسەحتار مەن دۇكەندەر جەلىسى جۇمىس ىستەيدى.
مۇندا ءتاتتى ناندار مەن پەچەنەلەردىڭ 16 ءتۇرى شىعارىلادى. وسى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى اقتوبەلىكتەر عانا ەمەس, كورشىلەس اتىراۋ, ماڭعىستاۋ جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ تۇتىنۋشىلارىنىڭ جوعارى سۇرانىسىنا يە بولىپ كەلەدى. ال, باتىس وڭىرىندەگى بىردەن-ءبىر جوعارى تەحنولوگيالى كۇس فاب-ريكاسى رەتىندە كاسىپورىندا وندىرىلەتىن جۇمىرتقا بۇل وڭىرلەردە قولدا-قولعا تۇرمايتىنداي ءوتىمدى ءونىم. «رامازان» ساۋدا ماركىسىمەن ساتىلاتىن ونىمدەر ءار ءتۇرلى حالىقارالىق كورمەلەردە جوعارى ساپالىلىعى ءۇشىن بىرنەشە رەت التىن مەدالداردى ولجالادى. سەرىكتەستىك سوڭعى بەس جىلدا عانا نەگىزگى كاپيتالعا 1170 ميلليون تەڭگە ينۆەستيتسيا سالدى.
سۇرانىس بار جەردە, ۇسىنىستى مولايتۋ نارىقتىڭ زاڭى. وسىنى ەسكەرگەن سەرىكتەستىكتىڭ قۇس فابريكاسىن قايتا جاراقتانلىرۋى قايتارىمدى بولدى. كەزىندە كەزدەسكەنىمىزدە, «رامازان» جشس-ءنىڭ باس ديرەكتورى ورىنباسار مۋسين بۇرىنعى فابريكانىڭ قۋاتى وبلىس حالقىنىڭ تاۋىق جۇمىرتقاسىنا قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتە الماعان سوڭ جانە ءونىم وتكىزۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى كورىنگەننەن كەيىن وسىنداي قادامعا بارعاندارىن انگىمەلەپ بەرگەن بولاتىن. قاشاندا ىلگەرى كۇندەردىڭ كوكجيەكتەرىنە كوز سالاتىن باسشىنىڭ بۇل شەشىمى كاسىپورىندا كوپ شارۋالاردى تىندىرۋعا يتەرمەلەدى. ءسويتىپ قارجى داعدارىسى شاۋجايعا جارماسقان 2008 جىلى فابريكانى قايتا جاراقتاندىرۋ جانە تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ باستالعان-دى. جوبانىڭ قۇنى 425 ميلليون تەڭگەگە ءتۇستى. ونىڭ 125 ميلليون تەڭگەسى قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنا جۇمسالدى. مۇنىڭ تەڭ جارتىسى سەرىكتەستىكتىڭ ءوز قارجىسى, قالعانى بانكىلىك نەسيە. وسى جوبانى جۇزەسە اسىرۋ بارىسىنداعى جۇمىستارعا تارتىلعان قۇرىلىسشىلاردى بىلاي قويعاندا, وسىندا تۇراقتى 15 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى.
– جوباعا جۇمسالعان قارجىنى وتەۋدىڭ تولىق مۇمكىندىگى بار, كاسىپورىن قىسقا مەرزىمدە ءوزىن اقتايدى, – دەيدى ءوندىرىس باسشىسى.
قۇس قورالارىن كەزەڭ-كەزەڭمەن قايتا جاراقتاندىرۋ ءوندىرىستىڭ كىدىرىسسىز جۇمىس ىستەۋىنە العىشارت جاسادى. قايتا جاراقتاندىرۋدىڭ ءناتيجەسىندە ساعاتىنا 10 توننا قۇراما جەم ءوندىرەتىن زاۋىت, جۇمىرتقا قويماسى جانە نەگىزگى توپتاردى تولىقتىراتىن بالاپان وسىرەتىن 160 مىڭ ورىندىق ەكى قۇس قوراسى, وندىرىستىك توپتارعا ارنالعان 130 مىڭ ورىندىق ەكى قۇس قوراسى ىسكە قوسىلىپ, ءوندىرىستىڭ قۋاتى ارتا ءتۇستى. توزىعى جەتكەن قوندىرعىلار وسى زامانعى وزىق تەحنولوگيالىق جابدىقتارمەن الماستىرىلدى. كەڭەيتۋ, جاڭا عيماراتتار سالۋ ناتيجەسىندە بۇرىن 40 مىڭ بالاپان تۇراتىن قوراعا ەندى 80 مىڭ بالاپان ورنالاستىرىلادى, 39 مىڭ تاۋىق كەتەتىن قورادا 65 مىڭ تاۋىق ۇستالادى. وتكەن جىلى تاعى ءبىر وندىرىستىك توپقا ارنالعان قۇس قوراسى ىسكە قوسىلدى. ءبىر عاجابى, 80 مىڭ بالاپاندى باعىپ-كۇتۋشى ەكى-اق ادام. وسىعان قاراپ-اق ولاردىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگى قانشالىقتى وسكەندىگىن ءوزىڭىز پايىمداي بەرىڭىز.
تاپ-تازا, جارىق قورادا قۇستى ازىقتاندىرۋ, ساڭعىرىعىن تازارتۋ جۇمىستارى اۆتوماتتاندىرىلعان. وسى زامانعى اۋا رەتتەگىشتەر ورناتىلعان. سوندىقتان دا مۇندا تاۋىق قورالارىنا ءتان ادەتتەگى يىستەر ءمۇلدەم جوق. قوراعا قويىلعان قوندىرعى قۇستىڭ وسۋىنە قاجەتتى تەمپەراتۋرانى قالىپتى ۇستاپ تۇرادى. وندىرىستىك توپتار ۇستالاتىن قۇس قورالارىنداعى جاعداي دا وسىدان ارتىق بولماسا كەم ەمەس.
سونداي-اق, مۇندا جۇمىرتقالاردى سورتتاۋ تسەحىنداعى جۇمىس تا اناعۇرلىم جەڭىلدەگەن. قۇس قورالارى ترانسپورتەرلىك جەلىگە قوسىلعان. ترانسپورتەرمەن كەلگەن جۇمىرتقالاردى جۇمىسشىلار سۇرىپتايدى. بۇرىن بۇل جۇمىستى كوپ ادام اتقاراپ كەلسە, ەندى ولار ءبىراز قىسقارعان. قازىر بارلىق قۇس قورالارىن وسى جەلىگە قوسۋ قادامدارى جاسالۋدا. جۇمىرتقا سۇرىپتايتىن ارنايى قوندىرعى ورناتۋ كوزدەلۋدە. سوندا بۇل جۇمىس بۇرىنعىدان گورى دە جەڭىلدەيدى.
قازىرگى كەزدە «رامازان» جشس قۇس فابريكاسىنىڭ جۇمىرتقالارى قازاقستانداعى ەڭ ارزانى. كاسىپورىنداعى تاۋىقتاردىڭ ءونىمدىلىگى وزگەلەرگە قاراعاندى اناعۇرلىم جوعارى. ەلىمىز بويىنشا ءبىر تاۋىق جىلىنا ورتاشا 280 جۇمىرتقا بەرسە, «رامازاننىڭ» تاۋىقتارى 313 جۇمىرتقا بەرەدى. ونىمدىلىك دەپ وسىنى ايت. كاسىپورىندا بۇعان دەيىن 300 مىڭ تاۋىق ۇستالىپ كەلسە, ەندى ونىڭ سانىن 500 مىڭعا دەيىن كوبەيتۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى.
وزىق تەحنولوگيانىڭ اتى – وزىق تەحنولوگيا. دەگەنمەن, كوپ نارسە تاۋىقتاردى ازىقتاندىرۋ راتسيونىنا دا بايلانىستى. فابريكادا تاۋىقتاردى سويا, راپس, ارپا, باسقا دا قۇرام جەمدەرمەن بىرگە ءمارمار جاڭقالارىمەن قورەكتەندىرەدى. كاسىپورىن جۇمىسشىلارىنىڭ «ءبىز تاۋىقتارعا ۋىلدىرىقتان باسقانىڭ ءبارىن بەرەمىز» دەپ ازىلدەيتىنى دە سوندىقتان. بۇل تاۋىقتاردىڭ ونىمدىلىگىن ارتىرىپ, جۇمىرتقانىڭ ساپاسىن جاقسارتادى.
باستاپقىدا تاۋىقتاردى سۆەردلوۆ قالاسىنان, باشقۇرتستاننان اكەلىپ جۇرگەن سەرىكتەستىك قازىر ماسكەۋ ماڭىنداعى «قۇس» اق- پەن كەلىسىم-شارتقا وتىرىپتى. ولار ءبىر كۇندىك تاۋىق بالاپاندارىن وزدەرىنىڭ ارناۋلى اۆتوكولىگىمەن جەتكىزىپ بەرەتىن كورىنەدى. ۋاقىتى كەلگەندە تاۋىقتار ەتكە وتكىزىلىپ, ءتورت-بەس ايلىق قۇستارمەن الماستىرىلادى ەكەن. مۇنىڭ ءوزى فابريكانىڭ جۇمىرتقا ءوندىرۋ قۋاتىن اناعۇرلىم ارتتىردى. ءسويتىپ, بىلتىردىڭ وزىندە فابريكا ءوزىنىڭ جىلىنا 110 ميلليون دانا جۇمىرتقا ءوندىرەتىن جوبالىق قۋاتىن يگەرۋگە قول جەتكىزدى. وسىنىڭ ءوزى وبلىستىڭ تاۋىق جۇمىرتقاسىنا دەگەن سۇرانىسىن وتەپ قانا قويماي, ارتىلعان ءونىمدى باتىس قازاقستاننىڭ وزگە وبلىستارىنا شىعارۋعا دا مۇمكىندىك بەرۋدە.
سەرىكتەستىك باسشىلارى كەدەندىك وداق ەلدەرىنىڭ رىنوگىنا دا كوز سالىپ قويادى. نەسى بار, باسەكەلەستىككە قابىلەتتى ءونىم قاي جەردە دە ءوتىمدى. قازىر وبلىس ورتالىعىنداعى ساۋدا ورىندارىندا «رامازان» جشس قۇس فابريكاسىنىڭ ون دانا جۇمىرتقاسى نەبارى 99 تەڭگەدەن ساتىلۋدا. بۇل جۇمىرتقالار ساۋدا ورىندارىندا ءبىر اپتا ساقتالادى. ءونىم ساپاسى كۇن سايىن باقىلانادى. بۇل باعانى تۇراقتاندىرۋعا ىقپال ەتىپ, ءونىمدى كوپ وتكىزۋ ارقىلى سەرىكتەستىكتىڭ ەكونوميكالىق نىعايۋىنا دا نەگىز قالاۋدا.
قايتا جاراقتاندىرىلعاننان كەيىن جۇمىس ۇدەرىسىن جاڭاشا قالىپتاستىرىپ ۇلگەرگەن جاڭا فوبريكانىڭ وندىرىستىك قۋاتىن كەڭەيتۋدەگى ءساتتى قادامى, مىنە, وسىلايشا قازىردىڭ وزىندە قايتارىم بەرە باستادى. بۇل قۇس فاريكاسى ەلىمىزدەگى سالا كاسىپورىندارى اراسىندا باسەكەگە ەڭ قابىلەتتى كاسىپورىنعا اينالىپ وتىر. سەبەبى, وندىرەتىن ءونىمىنىڭ ساپاسى جوعارى, باعاسى ارزان. ءارى ول ەكولوگيالىق تازا ءونىم بولىپ تابىلادى. بۇل ونىمدەردى وندىرەتىن قۇرال-جابدىقتار دا قۋات شىعىندارىن نەعۇرلىم از جۇمسايدى. فابريكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ سىرى دا وسىندا.
ساتىبالدى ءساۋىرباي.
اقتوبە وبلىسى.
____________________
جوبانىڭ سيپاتتاماسى
جاۋاپتى ورىنداۋشى: اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى
جوبانىڭ اتاۋى: قۇس فابريكاسىنىڭ قۋاتىن كەڭەيتۋ
جوباعا تاپسىرىس بەرۋشى: «رامازان» جشس
جوبانىڭ قۇنى, ملن. تەڭگە: 425
قۇرىلعان جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى: 15
پايدالانۋعا بەرىلگەن ۋاقىتى (ۇيدجك-نە سايكەس): 2010 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعى. جوبا تۇراقتى جۇمىس ىستەۋدە.