«وتمك» اق: ەكسپورتتىق الەۋەت

«وتمك» اق: ەكسپورتتىق الەۋەت قاناتتى مەتالل ءوندىرۋشى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى اتالىپ وتەتىن جىلى «وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى» اق الەمدىك رىنوكتا ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تۋعىزعان كەزەكتى جو­عا­رى جەتىستىككە قول جەتكىزدى. مەملەكەت باس­شىسىنىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن جۇزەگە اسى­رىلىپ جاتقان وتاندىق ۇدەمەلى يندۋس­تريا­لىق-يننوۆاتسيالىق  دامۋ باعدارلاماسى شەڭ­بە­رىندە بۇل كاسىپورىندا تيتان ونىمدەرىن الەم­­دىك رىنوكقا شىعارۋ الەۋەتىن جۇيەلى ءتۇر­دە ارتتىرۋ جانە جاڭا تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەردى وندىرىسكە ەنگىزۋ جونىندەگى جۇمىس لايىقتى جالعاسىن تابۋدا. تومەندە وقىر­ماندارعا كومبينات ءۇشىن, جالپى العاندا ءتاۋ­ەلسىز قازاقستان ءۇشىن ەرەكشە ەلەۋلى وقيعا بول­عان ءبىر جايدى جان-جاقتى باياندايمىز. «EADS», «Aubert&Duval», «ERAMET Group» جانە Ґتمك تيتان جەتكىزۋ جґنىندەگى ґزدەرىنىѕ ينتەگراتسيالىќ جїيەسىن نىєايتۋدا پاريج, «ليا بۋرجە», 24 ماۋسىم 2011 ج. «EADS» جانە «UKAD» كومپانيالارى «Au­bert&Duval» كاسىپورنىمەن بىرلەسە وتىرىپ جانە «وتمك» اق اراسىندا «EADS»  كومپانياسى ءجۇ­زەگە اسىرىپ جاتقان باعدارلاما بويىنشا, ونىڭ ىشىندە «Airbus» ۇشاقتارى ءۇشىن بەكىتۋ بۇيىم­دارىن جانە مەتالداردى قاقتاۋ ءۇشىن تيتاننىڭ جارتىلاي فابريكاتتارىن جەتكىزۋ جونىندەگى ۇزاق مەرزىمگە ارنالعان كەلىسىمگە قول قويدى. 2011 جىلعى 24 ماۋسىمدا پاريجدەگى ليا بۋرجە اۋە-شوۋىندا قول قويىلعان بۇل كەلىسىم «وتمك» اق-نىڭ تيتان ونىمدەرىن 2022 جىلعا دەيىن جەتكىزىپ تۇرۋدى قاراستىرادى. 2010 جىلى قول قويىلعان «ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا» قوسىمشا بۇل جاڭا كەلىسىم «وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى» مەن  «Au­bert&Duval», «EADS» كومپانيالارى اراسىن­دا تولىقتاي ينتەگراتسيالانعان تيتان جەتكىزۋ جۇيەسىن قۇرۋعا باعىتتالعان. وسى رەتتە «UKAD»  كومپانياسى وتمك شىعارعان تيتان قۇيما­لا­رى­نان جارتىلاي فابريكاتتار شىعارۋعا جاۋاپتى بولسا, «Aubert&Duval» كومپانياسى اۋە كەمەلە­رىنىڭ كومپونەنتتەرىن شىعارۋ ءۇشىن اسا قاجەتتى قاقتالعان بۇيىمدار دايىنداۋعا جاۋاپتى. وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى مەن «EADS» كومپانيالارى وسى ستراتەگيالىق كەلىسىمنەن باسقا, «UKAD» جانە «EADS»-نىڭ باسقا دا جەتكىزۋشىلەرىن تيتان شيكىزاتىمەن 2022 جىلعا دەيىن تولىق قامتاماسىز ەتۋ جونىندە كەلىسىم جاساۋ تۋرالى شەشىمگە كەلدى. «EADS» كومپانياسى وتمك-ءنىڭ تيتان قۇي­ما­لارى مەن بالقىمالارىن شىعارۋ جونىندەگى جاڭا زاۋىتتىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىنە ەرەكشە مۇددەلى بولىپ وتىر. قول قويىلعان بۇل كەلىسىمدەر ءوس­كەمەن تيتان-ماگني كومبيناتىنىڭ «EADS» كومپانيالار توبىنىڭ بارلىعى ءۇشىن تيتان شيكى­زاتىن جەتكىزەتىن شەشۋشى كاسىپورىن جونىندەگى بەدەلىن ارتتىرا تۇسەدى. تيتان بالقىماسى اۋە كەمەلەرىن جاساۋ وندىرىسىندە كەڭىنەن قولدانىلادى. بۇل مەتالل اۋە كەمەلەرىنىڭ سالماعىن جەڭىل­دە­تەدى, بەرىكتىگىن ارتتىرادى جانە داتتانۋعا قارسى ەرەكشەلىكتەرىن ارتتىرادى. «EADS» كومپانياسى تۋرالى «EADS» اۋە-كوسموس جانە قورعانىس سالا­سى­نىڭ, سونىمەن بىرگە ولارعا قىزمەت كورسەتەتىن قۇ­رىلىمداردىڭ الەمدىك جەتەكشى كومپانياسى بو­لىپ ەسەپتەلەدى. «Airbus», «Astrium», «Cassidian» جانە «Eurocopter» كومپانيالارىن قوسا ەسەپتەگەن­دەگى «EADS» كومپانيالار توبىنىڭ 2010 جىلعى تابىسى 45,8 ميلليارد ەۋرونى قۇرادى. «EADS» كومپانيالار توبىندا بۇگىندە 122 مىڭعا تارتا ادام ەڭبەك ەتەدى. «UKAD» جانە «Aubert&Duval» ќўرىلتايشى-كومپانيالارى مەن Ґتمك تۋرالى فرانتسيانىڭ سەن-جورج-دە-مون قالاسىندا ور­نا­لاسقان «UKAD» بىرلەسكەن كاسىپورنى «وتمك» اق-نىڭ تيتان قۇيمالارىن جارتىلاي فابريكاتتار رەتىندە قايتا وڭدەۋ ماقساتىندا 2008 جىلى قۇرىلعان بولاتىن. بۇل جارتىلاي فابريكاتتاردان اۋە كەمەلەرىنىڭ قوسالقى بولشەكتەرىن جاسايتىن قاقتالعان جانە بەكىتۋ بۇيىمدارى جاسالادى. «UKAD» زاۋىتى ونەركاسىپتىك پايدالانۋعا 2011 جىلعى قىركۇيەك ايىندا بەرىلمەك. «UKAD» زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋعا تارتىلعان جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 47 ميلليون ەۋرونى قۇرادى. «Aubert&Duval» كومپانياسى تۋرالى «ERAMET» توبىنا كىرەتىن «Aubert&Duval» كوم­پانياسى جوعارى دارەجەدەگى قوسپالار قوسىل­عان بالقىمالار شىعارۋعا ماماندانعان كومپانيا بولىپ تابىلادى. سونىمەن بىرگە ول اۋە-كوسموس جانە ەنەرگەتيكالىق ونەركاسىپ ءۇشىن اليۋميني جانە تيتان بالقىمالارىن, سۋپەربالقىمالار, جو­عارى دارەجەلى ساپاداعى ارنايى بولات شىعارۋ جونىندەگى الەمدەگى جەتەكشى وندىرىستەردىڭ بىرىنەن سانالادى. وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى تۋرالى وتمك شيكىزات شىعارۋدان باستاپ مەتالل ءون­دى­رۋگە دەيىنگى كەشەندى سالانى قامتيتىن ينتە­گرا­تسيالانعان تيتان ونەركاسىبى بولىپ تابىلادى. سو­نى­مەن بىرگە, ول اۋە-كوسموس ونەركاسىبى ءۇشىن ءىرى الەمدىك شيكىزات جەتكىزۋشى بولىپ تابىلادى. 2011 جىلى وتمك تيتان قۇيمالارى مەن بالقى­ما­لا­رىن ءوندىرۋ جونىندەگى جاڭا ءىرى زاۋىتتى وندىرىسكە قوستى. «وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى» اق.