• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
21 ماۋسىم, 2011

بەكتۇردى بىلەسىز بە؟

680 رەت
كورسەتىلدى

ساياسي قۋعىن-سۇرگىننىڭ سىز­داۋى­عى جارىلىپ ءبىتىپ, جارا­سى­نىڭ ورنى جازىلعان دا بولار دەيتىن ۋاقىت ەمشىنىڭ دامەسىنەن ءجۇ­رەك قانشا مەدەت كۇتكەنىمەن, تال­ماۋ­سىراعان كۇيىنەن ءالى ايىعار ەمەس. ءتىپتى دە سەيىلمەيتىندەي قا­را بۇل­تى­نىڭ جاڭبىر ەمەس, قان سەبەزگىلەپ تۇرعانىنان كوڭىل بىتكەن شەرمەندە. سابا­سى­نا تۇسپەي سارسىلا­تىن­داي, قالى­بى­نا كەلمەي زار-نالاعا بۋلى­عىپ, مۇڭ ءبۇر­كەتىندەي. ءجا, وسى­نىڭ ءبارىن – ءبىر تاعدىرعا تە­لىپ تۇيىندەي سالۋعا دا بولار ەدى... امال نە, ءتۇيىنىن شەشپەي دەم تۇتىقتىرا بەرەر تارپاڭ تاعدىر­دىڭ جالىنىندا جازىقسىز قاق­تال­عان قانشاما ءومىر يەسى قاۋ­قار­سىز جۇتىلىپ كەتتى-اۋ! سول ەسكە ءتۇس­كەن­دە قۋعىن-سۇرگىننىڭ تاس شەڭگەلى­نە مىتىرىلعان اكە مەن انانىڭ بەي­كۇنالىگى بىلاي ىسى­رى­لىپ, ولار­دىڭ باۋىرىنان ءور­گەن بالا­لارىنىڭ كۇ­ناسىزدىگىن – وتانعا دەگەن قاسكۇ­نەم­دىك­كە قا­ساقانا بالاعان, ءسويتىپ, تۇ­تاس­تاي شاڭىراقتىڭ ءۇرىم-بۇتا­عىنا زاۋال تونگەن قارالى كەزەڭ, شىن­دىق الدىندا ۇياتتان ءالى كۇنگە بەتىن باسىپ جۇرگەنىنىڭ كۋاسىمىز عوي! سونداي اتادان – بالا, انادان – قىز اجىراپ قالعان ناۋمەت جىل­دار­دىڭ ءبىر قايعىلى وقيعا­سىنا توقتالعالى وتىرمىز. ول – ادە­بيەتىمىزدىڭ اسقاق تا جارقىن تۇل­عاسى, جازىقسىز جالادان نا­قاق­تان اتىلىپ كەتكەن كلاسسيك جازۋشى جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ­تىڭ تۇلا بويى تۇڭعىشى بەك­تۇر­دىڭ ازاپتى ءومىرىنىڭ ازات­تال­عاندا دا قايعىدان قابىرعاسى سوگىلىپ, سۇرەڭ­سىز تىرلىك كەشكەنىنەن تارقا­تىل­عان كىرەۋكەلى كىر­بىڭ-كۇيزەلىس بايانى ەدى... اكەسى جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ 1929 جىلى 10 ساۋىردە قىزىل­ور­دادا «حالىق جاۋى» جالاسىمەن ۇستالعاندا, بەكتۇر ون ءۇش جاستا عانا بولاتىن. جازۋشىنىڭ ءبىرىنشى ايەلى ۆەرا ۆولكوۆادان, اناسى ۆيكتور اتاپ كەتكەن وسى بەكتۇر مەن وزىنەن ءتورت جاس كىشى ەۆگەني (جاناق) تۋعان ەكەن. ال ەكىنشى زايىبىنان مۋزا ەسىمدى قىز ومىرگە كەلگەن. ماسكەۋدە 1930 جىلدىڭ جازىندا ءبىر وقتىق بوپ سۇلاعان جۇسىپبەكتىڭ سوڭىندا قال­عان وسى بالالارىنىڭ تاعدى­رى كوپكە دەيىن بەلگىسىز بولىپ, ءتىر­لىگى قانداي ەكەندىگى, ولاردى ءبى­لىپ-بىلمەيتىندەردىڭ كوڭىلىن الاڭ­داتىپ قويعان-تىن. جۇرەگى سىزداپ, سۇراۋ سالعان­دار­دىڭ ساناتىندا الدىمەن گۇل­نار مىرجاقىپقىزى بولعا­نىن اي­تۋىمىز ابزال. اپاي بەك­تۇر­دان ءبىر جاس قالقىڭقى, ەكەۋى ورىن­بور­دا ءبىر مەكتەپتە وقى­عان. اكە­لەرى دوس-جار بولعاسىن با, بالا­لارى دا ءبىر ءۇيدىڭ قوزى­سىنداي تەل ءوستى. بەك­تۇر­دى ءمىر­جاقىپ جازعا سالىم تورعاي, قوس­تاناي ءوڭىرىن قىدىرىس­تا­عان­دا, گۇلنارىمەن بىرگە ىلەستىرىپ الا ءجۇ­رەتىن. بالا­لىق­تىڭ بال قايماعىن قالقىسقان سول بەك­تۇردى ەندى گۇل­نار اپاي ىزدەمەگەندە كىم ىزدەسىن؟ ءاردايىم جاز­عان كىتابى مەن ماقا­لاسىندا, ءسوي­لەگەن سوزىندە بەكتۇر تاعدى­رى­نا الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەنىنەن قالىڭ جۇرت حاباردار. مىنا قىزىقتى قاراڭىز, بەل­گىلى قازاق اقىنى مۇزافار ءالىم­باەۆ­قا ءبىر جولى كورشىسى تاسكيرا باقىت­كە­رەيقىزى «ۆەچەرنيايا الما-اتا» گا­زەتى­نىڭ 1990 جىلعى 15 قاڭ­تارداعى سانىن ۇستاپ, ءسۇ­يىن­شى­لەپ جۇگىرىپ كەلەدى. ون­دا­عى ج.ايماۋىتوۆتىڭ ءومىر جولى تۋرا­لى ماقالانى وقى­عاندا, ەسىنە ونىڭ بالاسى ۆيكتور تۇسە كەت­پەي مە. باشقۇرتستاننان شىم­­كەنتكە تۋعان اپكەسىنە قوناق­تاپ جا­تىپ, ەلىنە ورالاردا اكەسى اتى­لىپ كەتكەن وسى جەتىمەك ۆيك­تور­دى جۇسىپبەكپەن كورشىلەس بول­عان وتاعاسى قىزىنا ايتىپ, سىرت جەرگە ەرتىپ جىبەرەدى. ءسويتىپ, ۆيك­تور نيج­ني ترويتسك قالاسىندا الگى­لەرمەن ءبىر جىل تۇ­رادى. سول قا­لا­داعى فزۋ-دە وقىپ, مامان­دىق الا­دى. قام­قور بولىپ ءجۇر­گەن­­دەر 1933 جى­لى باسقا جەرگە قو­نىس اۋدارىپ, ودان كوز جازىپ قا­لادى. تاسكي­را­نىڭ ۆيك­تور­دى ەس­­كە الىپ ايتقان وسىن­داي اڭگى­مە­­سىنەن كەيىن كومەسكى دەرەكتىڭ ءۇمىتتى كوزى اشىل­عانداي بولىپتى... بىرتە-بىرتە جىلدار قىرتى­سىن­­داعى قايعىلى قاتپار سىرى اشىلا باستاعانداي ەدى. كەمەروۆ وبلى­سى­نىڭ پروكوپەۆسك قالا­سىنان بەك­تۇر, بىشكەك جاقتان جا­ناق, اقتو­بە­دەن مۋزا تابىلىپ, الاش ارىسى جۇسىپبەكتىڭ كىندىگىنەن تارا­عان بالا­لارى تاعدىر اي­داۋى­مەن الماتىدا باس قوسىپ قا­لىپ ءجۇردى. ارقاي­سى­سىنىڭ ارقا­لاي تاعدىرى باۋىرلاردى ءجۇن­جى­تىپ تە, تىزە بۇك­تىرىپ, قايىرا قاي­رات­تاندىرىپ تا, اكە نامىسىمەن شىڭداپ, شىڭعا ءور­مەلەتىپ تە, قۇز­دان قۇلدىراتىپ تا سىناعىنا اياۋ­سىز العان ەكەن. نە قۇقايدىڭ دا تەزىنەن قانعا بىتكەن قا­مىقپاس مىنەزدىڭ بەرەكەتىمەن بەبەۋلەپ شى­عا ءبىلىپتى-اۋ! بەكتۇر باسقا سالعا­نىن كوردى, كوندى دە. كون­­تەرلى ەكەن. 1937 جىلى قازان قالاسىندا «حالىق جاۋىنىڭ» بالاسى دەپ, ون جىلعا سوت­تالىپ كەتتى. جانى ءسىرى ەكەن. ايداۋدان امان شىق­­­تى. شاحتادا ىستەدى, ەلەكتر مونتەرى بولدى. كەيىن ول 1994 جىلى 25 قاراشادا تاتارستان رەسپۋبليكاسى پروكۋرا­تۋ­راسىنىڭ قاۋ­لى­­سىمەن ءدا­لەلسىز قۋدا­­لان­عان رەتىندە اق­تالدى. بۇل كەزدە بەكتۇردىڭ اكەسى جۇسىپبەكتىڭ اقتال­عا­نىنا دا التى جىلدىڭ ءجۇزى بولىپ قالعان ەدى. ساناسىنا سەرگەكتىك ۇيالاي باس­تا­دى. جابىلعان جالادان ءجۇزى جى­لىپ جىلتىراپ, جۇرەگى قۋانىشقا ەلىككەندەي. اتىل­عان اكەسىنىڭ دە, سىبىرگە ايدالعان ءوزى­نىڭ دە كىناسى بولماي شىقتى. ستا­ليندىك قۋ­عىن-سۇرگىننىڭ جان ءتۇر­شىگەرلىك ايۋاندىق ساياساتى اكە مەن بالانى ءبىر تابادا وسىلايشا شىج­عى­رىپ­تى. كەۋدەسى بىرتە-بىرتە كۇي­لەنگەن بەكتۇر ويانا باستاپتى. ءتۇسى­نە تۋ­عان باياناۋىلى ءجيى كىرەتىن بول­عان. 1994 جىلى بوتاداي بوزداپ, كىندىك قانى تامعان جەرگە تارتىپ وتىرسىن. قۇنداعىندا مۇر­نى­نا جۇپار ءيىسى سىڭگەن, توپى­را­عىنا اۋ­ناعان, بالالىعىنىڭ كىنا­رات­سىز كەزەڭى شاپقىلانعان قاسيەت­تى جەرىنە ىقىلاسى اۋىپ, تەمىر جول ۆوكزالىنا ءالسىن-ءالى كەلە بەرگەن ەكەن. بىردە قازاقى قانداسىنا جو­لى­عىپ, جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتىڭ ۇلى ەكەندىگىن ايتىپ, الماتىعا ىلەسىپ بىرگە جونەلمەي مە. اكە-شەشە­سىن ىزدەگەندەي بولىپ, باۋىر­لارىن كورمەككە قۇمارتىپ, ىسسى اڭسارمەن اڭقاسى كەۋىپ الماتىعا القىنا كەپ توقتاپتى. جەتىسۋدىڭ جانناتىنان جانى جارىلقانىپ­تى. الاتاۋىنا ىزەتپەن سالەم بەرىپ ءيىلىپ, ەڭكىش تارتقان بويىن ىلە تىكتەپ الا قو­يىپتى. قالا اكى­مى كەمپىرىمەن ەكەۋىنە ءبىر بولمەلى پاتەر بەرگەن ەكەن, ورىس كەيۋانا ەلىن اڭساپ, كۇڭكىل­دەپ, كەمسەڭدەي بەرگەن سوڭ پروكوپەۆسكىگە قايى­را كەتىپ قالعان ەكەن. ال بايان­اۋىل­داعى كىندىك قانى تام­عان جەر­گە بارىپ, اتا-بابا قورى­مى­نا ءوزى دۇعا باعىشتاعانى, ءبارى-ءبارى جادىندا قالعان. الماتى ءىشى گۋ-گۋ. جۇسىپبەكتىڭ ۇلى بەكتۇر قايىرا كەتىپ قالىپتى دەگەن حابار جەلدەي ەسىپتى. نەگە كەتتى ەكەن؟ تۋعان جەرىنەن جەرىنگەنى نەسى, ءباتىر-اۋ! ورىس قاتىنى­نىڭ ازعىرىن­دى­سىنا ەرگەنى دە. جەرسىنۋشى مە ەدى ول. بىرەۋدىڭ جەرىن بىرەۋ قايتەدى؟ ۇلتان بولام دەپ كەلگەن بەكتۇردىڭ ءوزى قاي­قا­يىپ كەتتى ەمەس پە. ماسقارا! اكە رۋحىن سىيلا­ما­عانىن قاراشى, دەگەندەي رەنىش, وك­پە, ناز, تىلەك جا­مىراپ جايىلعان-تىن. ءتىلىن, ءدىلىن دارىتقان قۇدىرەتى كۇشتى جاراتى­لىس ايماعىنا دەمى تاۋسىلعانشا ادال بولا الماعانى ما سوندا؟ ءجا, ارتىق-كەمىسى بولسا, كەشىرەر, ايتەۋىر بەك­تۇر­دىڭ ءبىر كەم پىشكەنى بارى سەزىلەدى دە تۇرادى. اڭ­قا­سىن ورىس سۋى با­سىپ, ءسىبىر اۋاسى كەڭسىرىگىن اشقان مۇددەلىلىك قوي­سىن با, ەش قيسىنىن كەلتىرمەستەن اپاي-توپاي دوڭگەلەنتە جونەل­گەن اپشىسىن قۋىرىپ. سونىمەن بەكتۇر سول جاقتا جۇرە تۇرسىن. قازاقتار بىراق ونىڭ تاعدى­رى­نا الاڭداۋىن ءبىر ساتكە ىسىرىپ تاستاماعان ەدى. جانى اشي­دى. اكەسى دە, ءوزى دە قارا تاڭ­بادان ارىلدى. ەلىنە كەلۋىن كەلىپ قالىپ, بۇل بۇل­تالا­عىنا جول بول­سىن دەپ, اشۋ-ىزا شاشۋدان دا جاس­قانبايدى كەيبىرى. ءتۇسى­نىك­تى-اۋ! بىراق بەكتۇر وسى جا­عىن ونشا تۇسىنبەگەنگە ۇقسايدى. ءال­دە سىرت­تى پانالاپ, ساياق­سىپ كەتكەن داع­دى­سىنان ارىلۋ وعان وڭاي تيمەگەن دە شىعار. سۇرقاي سايا­ساتتىڭ شى­بىرت­قى­سىنان ساۋ-تامتىعى قال­ما­عان جا­ماۋ-جا­ماۋ جۇرەگى, ءۇر­گە­دەك كو­ڭىلى, ءۇر­كەك سەزىمى سەتىنەپ, سەنىمىن ال­دامشى اۋەنگە جەڭ­­­­دى­رىپ, بايىز تاپ­­تىر­­ما­دى ما ەكەن. ءبارى بولادى. ءومىر بولعان سوڭ ادام ونىڭ تاعدىر تات­تىرعان دامىنەن ۇشى­­­­نىپ كەتپەيدى. تاتادى. بو­يى­نا ءسىڭۋ-سىڭبەۋى باسقا اڭگىمە. بەكتۇردىڭ وسى­­لايشا سىرتتا ءجۇر­گەن كەزى عوي دەيمىن, ناقتىراق ايتسام, 1999 جىل­دىڭ شىلدە ايى­نىڭ باسىندا قوس­تاناي وبلىس­تىق گازەتى وقىر­مان­دا­رى­­نىڭ ءجۇسىپ­بەك­ ۇلى­نىڭ تاعدىرى­نا الاڭداۋ­شى­لىق ءبىلدىرىپ سۇراۋ سالعان ءوتى­نى­شىن قانا­عات­تاندىرۋ ماقساتى­مەن گۇلنار ءمىر­­جاقىپقىزىنا حات ءجو­نەلت­تىم. ونداعى ويىم – اپا­مىز بەك­تۇردىڭ قازىرگى حالىنەن حاباردار ما ەكەن دەگەن ءۇمىتتى سۇ­راق­قا جاۋاپ ىزدەۋ بولاتىن. اپام دا حات-حابارعا قا­شان­نان قاعىلەز ادەتىمەن شىلدەنىڭ 31-ىندە ىلە جازا قويىپتى. ال كەپ ىقى­لاس­تانا وقيىن: «... ءوزىم, ءازىر­شە كۇندە­لىك­تى كۇيبەڭمەن ءومىر ءسۇرۋ­دەمىن. قو­لىمنان قالام تۇسەر ەمەس. جارىق كورمەگەن زيالى اعالارى­مىز­دى ەس­كە الىپ, كورگەن-بىلگ­ەن­دەرىمدى قا­عاز­عا تۇسىرۋدەمىن. ونىڭ اراسىندا جۋرنال-گازەت قىزمەتكەر­لەرى ما­زام­دى الۋدا. سويلەسۋدىڭ ءوزى ەكى ساعاتتان ارتىق قىم­بات ۋاقى­تىم­دى الىپ شارشا­تادى. قالايدا توتەپ بەرۋ كەرەك شى­عار, دەپ ءوزىمدى جۇباتامىن». حاتتىڭ ارعى جاعىن جۇگىرتىپ وقي الماي, شىدەرلەنگەن اتتاي شو­قاقتاپ, كىبىرتىكتەي بەردىم. داۋىس­تاپ وقىپ وتىر ەدىم, ماقامىم ءپاس­تەنىپ, ىرعا­عىمنان جاڭىلدىم. ءجۇ­رە­گىم اۋزىما تىعىلدى. ءبىر وقىپ اياعىنا شىقتىم, ەكى وقىپ, ءۇش وقىپ دەگەندەي... ەندى سا­باما ءتۇسىپ, وي­لانىپ كورسەم, گۇل­نار اپام بەك­تۇرعا قاتىستى جانى ەگىلىپ ايتقان وسى سوزدەرىن, اششى پىكىرگە تو­لى ءومىر شىندىعىن كوپكە جاريا ەتۋ­دىڭ قاجەتى جوقتىعىن قاداۋ-قاداۋ ەسكەرتىپ ءوتىپتى. تۇتاس­تاي ورتا بۋ­ناعىن اتتاپ كەتىپ, اپامنىڭ سوڭعى تۇيىنىنە قايىرا زەر سالدىم. وندا: «... قايسار! بەك­­تۇردى جازۋىڭنىڭ رەتى كەلمەس. مەنىڭ ەستەلىگىم دە جەتىپ جاتىر. كو­ڭى­لىمنىڭ باياعىداي بو­لىپ قال­ما­عانى­نا وكىنە­مىن. سون­دىق­تان جى­لى جاۋىپ قوي­عان­نان ارتىعى جوق. جانىم اۋى­را­دى, اياي­مىن, امال جوق, قايتەيىن. حاتتى كىدىرتكەنىم سونىڭ الەگى». ءيا, اپامنىڭ قوس تومدىق ەستەلىكتەر كىتابىندا بەكتۇر تۋرالى ءىشى­نارا جازىلعان. بىرگە وتكىزگەن بالداۋرەن شاقتىڭ مولتەك سىعىن­دىلارى عانا. قىسقا قايىرىلعان سول ءلاززاتتى كە­زەڭ­نىڭ ودان دا قىس­قا سۋرەتتەرى مو­ن­شاق­تاي تىزىلگەن ەدى. بالالىقتان بولا­شاقتىڭ ونە بويىن سومداي ءبىلۋ كورە­گەن­دىگى وڭاي ەمەس شىعار. ول كەزدە جىل­دار وتە بەكتۇردىڭ تاعدىرى قا­لاي قا­لىپتاساتىنىن كىم بال اشىپ ءبىلدى دەيسىز. قۇلدىراڭ­دا­عان كىشكەنە گۇل­نار دا الدا نەندەي تاۋقىمەت كۇ­تىپ تۇرعانىن سەزبەگەنى راس. بىراق مى­نا حاتتان اپامنىڭ سول تيتتەي, بەي­كۇنا جۇرەگىنىڭ بەكتۇر قۇردا­سى­نا دەگەن نازىك ءلۇپىلىنىڭ, اپپاق سە­زى­مىنىڭ جىلدار قۇرساۋىمەن قاتۋ­لانىپ, سۇس­تى­لانا باستاعانىن سە­زىنۋ وزگەگە دە اۋىر سالماق سا­لا­رىن بايقاپ وتىر­مىز. اپامشا ايت­­قاندا, بەكتۇر سول پاك, تاپ-تازا, ىڭكارلى كۇيىندە كوڭىل ءتو­رىن­دە قالۋى ءتيىس ەدى. بىراق قاتى­گەز تاع­دىردىڭ وكسىگى وكىنتپەي قوي­ماي­دى ەكەن-اۋ! بەك­تۇرعا نە وكپە بار؟ سى­نىن بەرسە دە سى­ناپتاي جۇ­تى­لىپ كەتپەي, بۇگىن­نىڭ جالى­نا جار­ماسىپ جۇرگەنى­نىڭ ءوزى مەدەت قوي. نە ىستەسەم ەكەن؟ امالىم قاي­سى؟ جاۋاپ حاتتىڭ الگى اپام تىيىم سالعان تۇستارىن وقىر­مان­عا جەتكىزگەنىم قالاي بولادى؟ ونسىز دا وسى حات قولىما تيگەلى ون ەكى جىل وتە شىعىپتى. اپام تىلەگىمەن سول جاز­بالاردى تۇ­قىر­تىپ كەلىپپىن. كوڭ­ى­لىنە كەلەرمىن دەپ, تەجەلدىم. ەندى بەك­تۇرعا قاتىستى قوسپاسىز شىن­دىق ايتىلار تۇستا, كوزى كورگەن قاريانىڭ جاناشىر­لىق تۇرعى­داعى شىنايى پىكىرىن ىركىپ قالا بەرۋدىڭ ءجونى بولار ما ەكەن؟ مۇنى گۇلنار اپام دا ءتۇسىنۋى ءتيىس. ۇرىسپاۋى ءتيىس ماعان. بىلەمىن عوي, اپام ىشىڭدەگىنى سەزە قويادى. مەنىڭ قازىر جۇرەكسىنە, تول­قي وتىرىپ ءوز حاتىنان ءۇزىن­دىنى جاريا ەتكەنىمە دە كەشىرىممەن قا­راۋى ءتيىس. سويتەدى. ءتۇسى­نە­دى مەنى. وقىرمان ءۇشىن جۇرە­گىن جۇمسارتا الادى. ەندەشە, نە تۇرىس بار؟ تاۋە­كەل دەپ, گازەتكە شىعارىپ جىبەرەيىن: «... سەنىڭ بەكتۇر تۋرالى بىلگىڭ كەلەتىنى تۇسىنىكتى, ال سوڭعى جىل­دارى, ول تۋرالى ءسوز قوزعاۋ­دىڭ كەرەگى شامالى. ءبىلىپ-تۇيگە­نىم, بايعۇس اۋرۋ, انا ءىنىسى جاناق (ەۆگەني) سەكىلدى – قيالي (شيزوفرەنيا). بۇل قالادا (الماتىدا) جۇرتتىڭ الدىن­دا ءبارىمىزدى ۇياتقا قال­دىر­عان تولىپ جاتقان قىلىق­تارىن نەسىن جازايىن. وكىنىش, اياۋ, ودان باسقا ەشنارسە قال­ما­دى. ونى ءمۇسىر­كە­گەن جاندار­دى, ول وڭدىر­عان جوق, قارتقوجا تو­عانباەۆتىڭ – تولەشى, ت.ب. (قارت­قوجا –ج. اي­ماۋىتوۆتىڭ باستى كە­يىپكەرى. ق.ءا.). ايتۋعا اۋزىم بار­مايدى. قاي­ران, ءجۇسىپ­بەك اعام-اي, ەكى ۇلىنىڭ مۇشكىل ءحالىن بىلمەي كەتتى-اۋ! بەكتۇرعا ءبىر بولمەلى پاتەر بەرگەن الماتىنىڭ ۆەسنوۆكا, 2 كوشەسى­نەن, از ۋاقىت تۇرىپ, ماعان ايتپاستان, باياعى رەسەيىنە تارتىپ وتىر­عان. ول ءپا­تەرىن ريمما دەگەن قى­زىن قارا­عاندىدان كوشىرىپ, ءۇش نەمەرەسىنە قالدىرىپ كەتكەن. بەك­تۇردىڭ ۆيكتور دەگەن ۇلى بار, ول دا پروكوپەۆسكىدە». گۇلنار اپام جانىن قۋىرىپ, كورگەنىن جازىپتى. ەگىلىپتى. ايانى­­شىن, كورگەن-بىلگەنىن بۇگىپ قالعى­سى كەلگەن. جالپاق جۇرتقا جاريا ەتپەۋگە بەكىنگەن. جازعانى حاتتا عانا قالادى دەپ, شىداماي سىرىن اشقان ەكەن. كەشىرىڭىز, گۇلنار اپا, سىزدە كىنا جوق, ءومىر شىندىعىمەن قۇندى بولسا كەرەك دەپ, ءبىز وسىن­داي قادامعا باردىق. بەكتۇرعا دا وكپە ارتپايمىز. العا سىرعىتىپ ايتساق, ول جاسى 82-گە كەلىپ, كۇللى قۇسالى ءومىرىنىڭ وكسىگىنەن الدەقا­شان قاقا­لىپ, وماقاسىپ, دەمى تۇن­شىعىپ, ەرتە ءۇزىلىپ كەتپەگەنىنە شۇكىرشىلىك ەتەمىز! تاعدىر تەپەرىشىنە قالاي شى­داعانىنا تاڭ­بىز! اكەسىنىڭ قا­نى­نا تارتقان دا, تار­لان­بوزىڭ! بەرتىنگى قاجىپ-سولعان كەيپىن ايتساق, ونىڭ دا ەش سوكەت­تىگى جوق­تاي. شىن بەينەسىن ەلەستەتتىك. بىراق دارالان­عان دا­راق­تىڭ الىس­تان كورىنەتىنى سەكىلدى, ول بەينە ءسال كەدىر-بۇدىرىنا قاراماس­تان قايسى­مىزعا دا قا­يىس­پايتىن قارا ەمەندەي بوپ, ىس­تىق تارتىپ تۇرا بەرەر... سونى­سى­مەن قىمبات, قي­ماي­مىز ونى – اسىلدىڭ تۇياعى, بەكتۇر اتانى! بەكتۇر اقساقال ەكىنشى قاي­تارا الماتىعا 2006 جىلى كەلىپ, قو­نىس­تانىپتى. كەمپىرى كىندىگى باي­لانعان جەردە ماڭگىلىك تۇراعىن تاپ­قان. سۇيرەتپەسى جوق شالى سۇيە­گىن سال­دىراتىپ ەلىنە تارت­قان. تاعدىر تاڭ­داۋى وسى. تۋعان جەر تارتىلىسى وسى! كەلسە, بايا­عى ءبىر بولمەلى ءپا­تەرىن قالدىرعان قىزى مەن كۇيەۋ بالاسى ءۇيدى ساتىپ, تاباندارىن جالتىراتىپ ۇلگەرگەن. جەر سيپاپ, دالادا قال­دى. سودان قالا­داعى «ارداگەرلەر» قارتتار ءۇيىن­دە عۇمى­رى­نىڭ سوڭعى ەكى جى­لىن وتكىزگەن بەكتۇر ءجۇسىپ­بەك ۇلى توقسان جاسقا ەكى اتتاپ, تۇرماستاي بوپ قۇلادى... قايران, عاپىل دۇنيە-اي! قان­شا قيماسا دا جىلت ەتىپ, جالىن سي­پا­تىپ ۇلگەرمەي-اق, جالت بەرەدى ەكەن. تاۋسىلمايتىنداي كورىنىپ, ءسات­تە تالماۋراتىپ, اۋناتىپ كەتەدى ەكەن. بەكتۇردىڭ كۇنىن كەيىنگى ۇر­پاق كور­مەسىنشى! اسىلدارىمىزدى دا, ولار­دىڭ ۇرپاقتارىن دا اڭىراتقان كەر كەزەڭ ەندى قايتىپ كەلمەسىنشى! قايسار ءالىم.
سوڭعى جاڭالىقتار