• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
16 ماۋسىم, 2011

ءوز ازاماتتارىنىڭ قۇقى مەن مۇددەسىن قورعاۋ – مەملەكەتتىڭ باستى باسىمدىعى

450 رەت
كورسەتىلدى

كەشە «اقوردا» رەزيدەنتسياسىندا مەملەكەت باسشىسى باس پرو­كۋرور ا.ق.داۋىلباەۆ پەن ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.­ن.قا­سى­موۆ­تى قابىلدادى. كەزدەسۋگە پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باس­شى­سى ا.ە.مۋسين قاتىستى. كەزدەسۋ بارىسىندا كۇش قۇ­رى­لىم جەتەكشىلەرى مەملەكەت باسشىسىن «نۇر بانك» اق-تىڭ توپ-مەنەدجەرلەرى جولداس تەمى­ر­اليەۆ پەن ايبار حاسەنوۆتى ۇرلاۋ جانە ءولتىرۋ فاكتىسى بويىنشا قىلمىستىق ءىستى تەرگەۋ بارىسى تۋرالى حاباردار ەتتى. كەزدەسۋ باسىندا باس پروكۋرور ا.ق.داۋىلباەۆ تەرگەۋدىڭ نەگىزگى ناتيجەلەرى تۋرالى اقپار بەر­دى. بۇعان دەيىن حابارلان­عا­نىن­داي, تەمىراليەۆ پەن حاسەنوۆتى 2007 جىلدىڭ 31 قاڭتارىندا اليەۆ, كوشلياك جانە باسقا­لار­دىڭ باسشىلىعىنداعى ۇيىم­داس­قان قىلمىستىق توپ ۇرلاپ اكەتكەن بولاتىن. بانكيرلەردىڭ دەنەلەرىن سول كەزەڭدە تابۋ مۇمكىن بولما­عان­دىق­تان, ولاردىڭ ءولتىرىلۋى تۋ­را­لى ءىس جەكە وندىرىسكە الىنعان ەدى. وسى ۋاقىتتىڭ بارىندە ءىس بوي­ىن­شا جەدەل-ىزدەستىرۋ شارالارى جۇرگىزىلدى. تەمىراليەۆ پەن حاسەنوۆ مايىتتەرىنىڭ رەميزوۆ شات­قا­لىندا كومىلگەنى تۋرالى وسى جىلدىڭ 12-13 مامىرىندا الىن­عان جەدەل اقپاراتقا سايكەس ءجۇر­گىزىلگەن ىزدەستىرۋ شارالارى با­رى­سىندا اك سالىنعان 200 ليترلىك  ەكى بوشكەدەن ءىشىنارا سكەلەتتەلگەن مايىتتەر تابىلدى. بەلگىلەنگەن وندىرىستىك ءىس بوي­ىنشا مولەكۋليارلىق-گەنوم­دىق ساراپتاۋ قازاقستاندىق, رەسەيلىك ماماندارعا, سونداي-اق گەرمانيا ساراپشىلارىنا تاپسىرىلعان بو­لا­تىن. وسى ساراپتامالار ءناتي­جە­سى تەمىراليەۆ پەن حاسەنوۆتىڭ دەنەلەرى تابىلعانىن ءبىراۋىزدان قۋاتتاپ بەردى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى­نىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىنىڭ ءنا­تيجەسىندە قىلمىس اشىلدى. ءىس بويىنشا جيناقتالعان اي­عاق­تار قىلمىستىڭ قالاي جاسال­عا­نىن تولىق قالپىنا كەلتىردى. ماسەلەن, ۇرلاۋ كەزەڭىندە تەمىر­اليەۆ پەن حاسەنوۆ اليەۆتىڭ يەلىگىندەگى ناۋاي كوشەسىندە ورىن تەپكەن رەزيدەنتسياسىندا ۇستالسا, ولار سول جەردە ازاپتاۋ مەن ءجا­بىرلەۋگە سالىنعان. ۇرلاۋدىڭ ونىن­شى كۇنى, 2007 جىلدىڭ 9 اقپانىندا اليەۆ پەن كوشلياك بانكيرلەردى ليدوكاين سالۋ ار­قى­لى دارمەنسىز كۇيگە ءتۇسىرىپ, 002 ءنومىرلى «لەند كرۋزەر» كولىگىمەن رەزيدەنتسيادان الىپ شىققان. اليەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن تە­مىر­اليەۆ  پەن حاسەنوۆتىڭ سول جەر­دە بولعاندىعىن بىلدىرەتىن ءىز-ايعاقتاردىڭ ءبارى جويىلعان. اتاپ ايتقاندا, بانكيرلەردى كۇ­زەت­كەن بەكمۇراتوۆ ولاردىڭ كيىمدەرىن, اليەۆ قولدانعان شپريتستەردى جانە باسقا دا ايعاقتاردى ورتەپ جىبەرگەن. باستاپقىدا ءولتىرۋ اليەۆتىڭ كولدى كەنتىندەگى اگروفەرماسىندا جوسپارلانسا, كۋالەردىڭ كوپ بو­لۋىنا بايلانىستى اليەۆ پەن كوشلياك ۇرلانعان ادامداردى رەميزوۆ شاتقالىنا الىپ كەتكەن. ءولتىرۋدى «كازتەلەراديو» اق-تىڭ جوعارعى الاڭىندا ورنالاسقان «كازسترويتسەنتر» جشس اۋماعى ماڭىندا جۇزەگە اسىرۋ نيەتىن ەكى مەكەمەنىڭ دە اليەۆتىڭ يەلىگىندە ەكەندىگىمەن نەگىزدەۋگە بولسا, كەشكىسىن سول جەرگە جاسىرىن كەلۋگە مۇمكىندىك مول ەدى. سونىمەن بىرگە, شىعىس جاعىندا بىرنەشە جىل بويى اليەۆتىڭ باقىلاۋ­ىن­داعى قۇرىلىس الاڭدارىنان قو­قىس اكەلىپ توگىلگەن ۇرا بار بولاتىن. قىلمىسكەرلەر تەمىراليەۆ پەن حاسەنوۆتى ۇراعا الىپ كەلگەننەن كەيىن ولاردىڭ باسىنا پولي­ەتي­لەن پاكەتتەر كيگىزىپ, مويىن­دا­رىنا قولدا بار ماتەريالداردان تۇزاق جاساپ, قىلعىندىرىپ ولتىرگەن. بانكيرلەردىڭ ءولى دەنەلەرى 200 ليترلىك بوشكەلەرگە كۇشتەپ سا­لىن­عاننان كەيىن مايىتتەردى كەمىرىپ, ادام تانىماستاي ەتۋ ءۇشىن ءۇس­تە­رىنە اك قۇيىلعان. بوشكە­لەر­دىڭ ءوزى قوقىسپەن جاۋىپ تاستالادى. كەلەسى كۇننىڭ ەرتەسىنەن باستاپ كوشلياك تەمىراليەۆ پەن حاسەنوۆ مايىتتەرى جاسىرىلعان جەرگە قۇرىلىس قوقىستارىنىڭ اكەپ توگىلۋىن تۇراقتى باقىلاۋىنا الا­دى. ناتيجەسىندە, ۇرا جەرمەن تەڭەسىپ, تەگىستەلىپ كەتەدى دە, ىشىندە بانكيرلەردىڭ ءمايىتى بار بوشكەلەر 3-3,5 مەتر تەرەڭدىكتە قالادى. ءىس بويىنشا جيناقتالعان اي­عاق­تار تەمىراليەۆ پەن حاسەنوۆتى اليەۆتىڭ ۇيىمداسقان قىل­مىس­تىق توبى ۇرلاپ اكەتىپ, ءولتىرۋى وقيعالارىنىڭ ءۇزىلىسسىز تىزگەكپەن جالعاسقانىن ايقىن كورسەتەدى. وسىعان بايلانىستى راحات ءال­يەۆ پەن ونىڭ سىبايلاستارىنا قىلمىستىق كودەكستىڭ 96-با­بى­نىڭ 2-بولىگى بويىنشا  – اسا اۋىر جاعدايدا ادام ءولتىردى دەگەن ايىپ تاعىلدى. سوت ولاردى تۇت­قىنداۋعا سانكتسيا بەرىپ, حا­لىقارالىق ىزدەۋ جاريالاندى. قازىرگى ۋاقىتتا باس پروكۋراتۋرا اۆسترياعا اتالعان قىل­مىس­قا كىنالىلەردى ەكسترادي­تسيا­لاۋ تۋرالى ءوتىنىش جىبەردى. باس پروكۋروردىڭ اقپاراتىن ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.ن.قاسىموۆ تولىقتىردى. ول تەرگەۋدىڭ وبەك­تيۆ­تىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماق­سا­تىندا 20-دان استام ءتۇرلى باعىت­تا­عى ساراپتامالار, ونىڭ ىشىندە, رەسەي مەن گەرمانيادا دا بەلگىلەنگەنىن ايتتى. بارلىق سا­راپ­تامالاردىڭ قورىتىندىلارى تەرگەۋ نۇسقاسىن قۋاتتايدى. رەميزوۆتا تابىلعان مايىتتەردىڭ جولداس تەمىراليەۆ پەن ايبار حاسەنوۆتىكى ەكەنى 100 پايىز ناقتى­لان­عان. 2007 جىلى ۇرلاۋ تۋرالى ءىس بويىنشا العا تارتىلعان دەتال­دار­دىڭ مايىتتەر تابىلعاننان كەيىن, ياعني ەندى عانا اشىلعان جاعدايلارمەن تولىق سايكەس كەلۋى دە ۇلكەن ايعاقتىق ماڭىزعا يە بو­لىپ وتىر. بۇلار – ءتىس اپپا­رات­تارىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى, ىشكيىم­دەر­دىڭ ماركالارى, ءتىپتى تەمىر­اليەۆ­تە بولعان سيرەك كەزدەسەتىن ومىرتقا اۋرۋى. «شاريتە» بەرلين مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سا­­راپشىسى مايىتتەردىڭ ءبىرىن تەكسەرۋ كەزىندە ومىرتقالاردىڭ دە­فورماتسياسىن كولدەنەڭ تارت­قان. تۇتاستاي العاندا, تەمىر­الي­ەۆ پەن حاسەنوۆتى 2007 جىلدىڭ 9 اقپانىندا اليەۆ پەن كوش­لياك­تىڭ ولتىرگەنىنە كوپتەگەن ايعاق­تار جيناقتالعان. ودان ءارى باس پروكۋرور ا.ق.داۋ­ىل­باەۆ قازىرگى كەزدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءمۇد­دەسىن كوز­­دەي­تىن ادۆوكاتتار ارقىلى اتال­عان ادامداردى اۆستريا اۋما­عىندا جولىن كەسىپ تۇت­قىنداۋ شارالارىن تاڭداۋ تۋرالى ءما­سەلە قويىلعانىن ايتتى. الايدا اليەۆ جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشۋ ماقساتىندا ساياسي ديسسيدەنت ءيميدجىن قالىپتاستىرۋعا ۇمتىلىپ وتىر. ءوزىنىڭ سايتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ لاۋا­زىمدى تۇلعالارىن دۇنيەدە بار بارلىق كۇنالارمەن كۇستانالاي­تىن قارالاۋ ماتەريالدار ورنا­لاستىرۋدا. شەتەلدەردە ونىڭ ايىپتارى مەن ول ۇسىنعان قۇجاتتاردىڭ جال­عاندىعى اشكەرە بولعانىنا قا­راماستان, اليەۆ ءتۇرلى باعىت­تا­عى جاساندى ءارى وتىرىك اقپارات­تار­دى تاراتۋىن جالعاستىرىپ جا­تىر.  جاقىندا باق-تاردا قا­زاق­ستان قوعام قايراتكەرلەرى­نىڭ 2006 جىلى تولىقتاي اشىل­عان التىنبەك سارسەن­باەۆ­تىڭ ءولى­مىنە قاتىستى ۇندەۋى جاريا­لاندى. باس پروكۋراتۋرا التىنبەك سارسەنباەۆتىڭ ءولتىرىلۋى فاكتىسى بويىنشا ءىستىڭ تولىق كولە­مىندە جانە وبەكتيۆتى تەرگەلىپ, بارلىق كىنالىلەر ءتيىستى جازا­لارىن العانىن بۇكىل جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الا وتى­رىپ مالىمدەيدى. تەرگەۋ مەن سوت قورىتىندىلارىنا بايلانىستى قان­داي دا ءبىر كۇمان تۋعىزاتىن جاڭا جاعدايلار مەن فاكتىلەر جوق. بۇل ءىس سول كەزدىڭ وزىندە-اق باس پروكۋراتۋرا تاراپىنان كوپتەگەن مارتە قايتا تەكسەرىلىپ, ول بوي­ىنشا تەرگەۋدىڭ تولىققاندىلىعى اسا مۇقياتتىلىقپەن قامتاماسىز ەتىلگەن بولاتىن. ونىڭ ۇستىنە, تەرگەۋگە اقش فەدەرالدى تەرگەۋ بيۋروسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى تار­تى­­لىپ, ولاردىڭ دا تەرگەۋدىڭ تو­لىقتىعى مەن وبەكتيۆتىلىگىنە كوزدەرى جەتكەن ەدى. بۇل ماسەلە بويىنشا راحات اليەۆتىڭ ءمالىم­دە­مەسى بار بولعانى جۇرتشى­لىق­تىڭ  نازارىن ءوزىنىڭ كىناسى تولىق­تاي دالەلدەنگەن ىستەن اۋدارىپ, جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشۋعا كەزەكتى ارەكەتى بولىپ تابىلادى. كەزدەسۋ ناتيجەسى بويىنشا مەم­لەكەت باسشىسى ىشكى ىستەر مي­نيسترلىگىنە باس پروكۋراتۋرامەن بىرلەسىپ, قايتا اشىلعان جاعدايلاردى ەسەپكە الا وتىرىپ, مۇقيات تەرگەۋدى جالعاستىرۋ جانە بانكيرلەردى ولتىرۋگە كىنا­لىلەر لايىقتى جازالارىن تارتۋى ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارا­لاردى قولدانۋ تۋرالى بىرقاتار تاپسىرمالار بەردى. كەزدەسۋ قورىتىندىسىندا مەم­لەكەت باسشىسى جۇرتشى­لىق­تى اتالعان قىلمىستىق ءىستى تەر­گەۋدىڭ بارىسى تۋرالى تۇراقتى تۇردە حاباردار ەتىپ وتىرۋعا تاپ­سىرما بەردى. ويتكەنى, مەملەكەت ءۇشىن ءوز ازاماتتارىنىڭ قۇقىق­تا­رى  مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ, زاڭ­دى­لىقتى قامتاماسىز ەتۋ جوعارى باسىمدىق بولىپ تابىلادى جانە زاڭدى بۇزعان كەز كەلگەن ادام, قوعامداعى ورنىنا قاراماستان, زاڭنىڭ بارلىق قاتاڭ تالابى بويىنشا جاۋاپ بەرەتىن بولادى.
سوڭعى جاڭالىقتار