الماتىدا شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر باس پروكۋرورلارىنىڭ توعىزىنشى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمنىڭ قۇرىلعانىنا ون جىل تولۋى قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلعان بۇل جيىننىڭ جۇمىسىنا التى ەلدىڭ (رەسەي, قازاقستان, قىتاي, قىرعىزستان, تاجىكستان, وزبەكستان) قاداعالاۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارى قاتىستى.
فورۋمنىڭ كۇن تارتىبىنە تەرروريزم مەن ەكسترەميزمدى قارجىلاندىرۋ كوزدەرىنىڭ ءبىرى – ەسىرتكى زاتتارى مەن قارۋ-جاراقتىڭ كونترابانداسىنا, ادام ساۋداسىنا قارسى ارەكەت ەتۋ سياقتى وزەكتى ماسەلەلەر قويىلىپ, كەڭىنەن تالقىلاندى. سونىمەن قاتار, قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىستەردى ءوز مەملەكەتىنە قايتارۋ بويىنشا بىرلەسكەن ارەكەتتەر تۋرالى دا ءسوز بولدى.
حالىقارالىق دەڭگەيدەگى باسقوسۋدى كىرىسپە ءسوز سويلەپ اشقان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋرورى اسحات داۋىلباەۆ شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر باس پروكۋرورلارى اراسىندا ءوزارا قارىم-قاتىناس پەن ىنتىماقتاستىق بايلانىستار ۋاقىت وتكەن سايىن جەتىلە تۇسكەندىگىن اتاپ ايتتى. شىن مانىسىندە دە وعان ناقتى فاكتىلەر, دەرەكتەر جەتكىلىكتى. ماسەلەن, باس پروكۋروردىڭ پىكىرىنشە, وتكەن جىلى جانە بيىلعى جىلدىڭ ءتورت ايىندا قازاقستان شىۇ ەلدەرىنە 135 قىلمىسكەردى ۇستاپ بەرگەن. ال ولاردىڭ اراسىندا 21 ادام تەرروريزم, ەسىرتكى بيزنەسى جانە ادام ساۋداسىمەن اينالىسقانى ءۇشىن ايىپتالعان.
«كەلىسىپ پىشكەن تون كەلتە بولماس» دەپ حالىق دانالىعىندا ايتىلعانىنداي, قاي سالادا بولماسىن بىرلەسىپ اتقارىلعان ءىستىڭ ناتيجەلى بولاتىندىعى ايداي اقيقات. مۇنداي ماڭىزدى ماسەلە, اسىرەسە, قىلمىستىق ءىس-ارەكەتتەرگە قاتىستى بولسا, ونداعى تالاپ تا, جاۋاپكەرشىلىك تە ارتا تۇسپەك. جاسىراتىنى جوق, ورتالىق ازيا ەلدەرى قازىرگى كەزەڭدەگى قاۋىپ-قاتەرلەرمەن كۇرەستىڭ الدىڭعى شەبىندە, سوندىقتان دا جيىنعا قاتىسۋشى قاداعالاۋ ورگاندارى باسشىلارىنىڭ وسى كۇردەلىلىك توڭىرەگىندە تاجىريبە الماسۋىنىڭ قاجەتتىلىگى مول. قىرعىزستاننىڭ قىلمىستىق كودەكسىنە ەسىرتكىنى ساقتاۋ مەن تاراتۋدىڭ الدىن الۋ جانە بۇل باعىتتاعى جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋ تۋرالى قوسىمشا باپتىڭ ەنگىزىلۋىنىڭ ماڭىزى زور بولدى. سونىڭ ءناتيجەسىندە وتكەن جىلى سەگىز توننادان استام ەسىرتكى تاركىلەنىپ, ەسىرتكى تاسىمالىنا قاتىستى 1400-گە جۋىق ءىس سوتقا جولدانعان.
تاجىكستان قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بۇل باعىتتاعى اۋقىمدى وپەراتسيالاردى رەسەيلىك جانە اۋعاندىق ارناۋلى قىزمەت ورگاندارىمەن بىرلەسىپ اتقارۋدا. سالا باسشىلارىنىڭ پىكىرىنشە, «ەسىرتكى تاسىمالىنا جانە وزگە دە قىلمىستىق ارەكەتتەر جونىندە تۇرعىندار اراسىندا تۇسىنىكتەمەلىك اڭگىمەلەر جۇرگىزۋدىڭ بەرەرى مول». ءبۇكىلالەمدىك دەڭگەيدەگى الاپات قاۋىپ-قاتەرگە اينالىپ وتىرعان – تەرروريزم, سەپاراتيزم جانە ەكسترەميزمنىڭ ءاربىر مەملەكەتتىڭ ساياساتىنا, ەكونوميكاسى مەن تۇراقتىلىعىنا دا ايتارلىقتاي زيان شەكتىرەتىنىن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى جوعارعى حالىقتىق پروكۋراتۋراسى باس پروكۋرورىنىڭ ورىنباسارى كە حانمين باياندادى. مۇنىڭ بارلىعى حالىقارالىق ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتارمەن, ەسىرتكى كونترابانداسىمەن, سونداي-اق قارۋ-جاراقپەن تىعىز بايلانىستى ەكەندىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. قىتايدا, سونىمەن قاتار, ادام ساۋداسىمەن, ترانسۇلتتىق قىلمىسپەن كۇرەس كوبەيە تۇسكەن. ونى مۇندا سوڭعى جىلدارداعى ايەلدەر مەن بالالار ساۋداسىنا قاتىستى ەكى مىڭنان استام ادامنىڭ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعانى كورسەتەدى.
قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىستى ءوز ەلىنە قايتارۋ باعىتىنداعى بىرلەسكەن ءمىندەتتەردىڭ شەشىمىن ىزدەۋ – حالىقارالىق فورۋمنىڭ كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بىرىنە اينالدى. ونىڭ وزىندىك سەبەپتەرى دە مول. ويتكەنى, زاڭسىز كىرىستەرگە قارسى ارەكەت تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋ, سونىمەن قاتار, زاڭسىز اكتيۆتەردى قايتارۋ باعىتىنداعى ىقپالدى شارا قىلمىسقا توسقاۋىل قويا الادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋرورى اسحات داۋىلباەۆ قىلمىستىق كىرىستەرگە بايلانىستى شەتەلدىك ارىپتەستەردىڭ ساۋالدارىنا ناقتى مىسالدارمەن جاۋاپ بەردى.
سونىمەن ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىسقا, تەرروريزمگە, ەكسترەميزمگە, ەسىرتكى بيزنەسىنە جانە ادام ساۋداسىنا بايلانىستى قىلمىستىق ىستەر بويىنشا ۇستاپ بەرۋ جانە قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ ماسەلەلەرى وزدەرىنىڭ ودان ءارى دامۋىنا باعىت الدى جانە باس پروكۋرورلار بۇل ماسەلەلەردى باسىمدىق سيپاتقا يە تالقىلاۋلاردا قاراۋعا شارت جاساستى. قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىستەردى ءوز ەلىنە قايتارۋ ماسەلەلەرىن شەشۋدە كەڭەسكە قاتىسۋشىلار ءمۇددەلىلىك تانىتتى. كىرىستەردى جىلىستاتۋعا قارسى ارەكەت ەتۋ, سونداي-اق زاڭسىز اكتيۆتەردى قايتارۋدىڭ كەلىسىلگەن راسىمدەرىنىڭ ءتيىمدى قۇرالدارىن ەنگىزۋ زاڭسىز قارجىلىق تاسقىنداردى توقتاتۋدا پارمەندى قۇرال بولا الاتىندىعى دا اتاپ ءوتىلدى.
حالىقارالىق فورۋم قورىتىندىسى بويىنشا جيىنعا قاتىسۋشىلار ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كۇرەستە ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ ءجونىندەگى حاتتاماعا قول قويدى.
باقىت بالعارينا.