استاناداعى ءباسپاسوز ورتالىعىندا «قاراعاندى وبلىسىنداعى جاپون اسكەري تۇتقىندارى» اتتى تۋىندىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.
قاراعاندىداعى «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حح عاسىرداعى جاپپاي ساياسي قۋعىن-سۇرگىن تاريحىن زەرتتەيتىن عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاريحي-اعارتۋ ورتالىعى بىرنەشە جىلدان بەرى ايماقتىق ءارى عالامدىق سيپاتتاعى تاريحي-قۇقىقتىق تاقىرىپتاردى كەڭ اۋقىمدا زەرتتەۋمەن اينالىسىپ كەلەدى.
ورتالىقتىڭ قول جەتكىزگەن ناتيجەلەرى رەتىندە «قارلاگ تاريحى» جوباسى بويىنشا جوسپارلانعان 15 تومدىق ەڭبەكتىڭ 2010 جىلى قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندە باسىلىپ شىققان 5 كىتابى جارىق كورگەنىن ايتۋعا بولادى. بۇل ەڭبەكتەردىڭ العاشقى ءۇش تومىندا قارلاگ تۇتقىندارىنىڭ ەستەلىكتەرى, ءتورتىنشى تومىندا قارلاگ تۇتقىندارىنىڭ كوركەم شىعارمالارى, بەسىنشى تومىندا 1954 جىلى كەڭگىردە ورىن العان تۇتقىندار كوتەرىلىسىنىڭ تاريحى قامتىلعان.
قاراعاندى وبلىسىندا بولعان جاپون اسكەري تۇتقىندارى تاريحىنىڭ كەشەندى تۇردە زەرتتەلۋىن جانە كەڭ اۋقىمدى مۇراعاتتىق ماتەريالداردى العاش رەت عىلىمي اينالىمعا قوسۋدى ماقسات ەتكەن بۇل جولعى ەڭبەك ورتالىقتىڭ جاپون اسكەري تۇتقىندارىنىڭ تاريحىنا ارنالعان تاعى ءبىر جوبانىڭ ناتيجەسى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. جاپون اسكەري تۇتقىندارىنىڭ كەزىندە قاراعاندى وبلىسىنا اكەلىنگەنى تاريحتان ءمالىم. ولار مۇندا اسكەري تۇتقىندارعا ارنالعان №37 (بالقاش), №39 (جەزقازعان) جانە №99 (قاراعاندى) لاگەرلەردە ۇستالعان. ولار ايماقتا كەڭ قانات جايعان ونەركاسىپتىك جانە ازاماتتىق قۇرىلىستارعا جۇمىلدىرىلىپ, كومىر ءوندىرۋ, مىس قورىتۋ وندىرىستەرىندە جۇمىس ىستەدى. وسى جاعدايدى ەسكەرگەن ورتالىق قىزمەتكەرلەرى ماسكەۋ, قاراعاندى جانە جەزقازعان قالالارىنداعى مۇراعاتتاردا ساقتالعان تاريحي دەرەكتەردى جيناستىرا كەلە, ولاردى العاش رەت عىلىمي اينالىمعا ەنگىزە وتىرىپ, قاراعاندى وبلىسىندا بولعان اسكەري تۇتقىندار تاريحىنىڭ از زەرتتەلگەن تۇسىنا باسا نازار اۋداردى. كىتاپتاعى ماتەريالدار مەن قۇجاتتار تۇتقىنداردىڭ تۇرمىستىق جاعدايلارىنىڭ شەكتەن تىس قاتال بولعاندىعىن كورسەتەدى.
اۆتورلاردىڭ وي-تۇجىرىمدارىن ناقتىلاۋ ماقساتىندا كىتاپتىڭ سوڭىندا قوسىمشا رەتىندە زەرتتەۋ تاقىرىبىنا بايلانىستى تانىمدىق ماتەريالدار دا ەنگىزىلگەن. – كىتاپتا جاپون تۇتقىندارىنىڭ سانى, ولاردى ۇستاۋ جاعدايى, ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتىلۋى, مەديتسينالىق-سانيتارلىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسى, تۇتقىندار اراسىنداعى جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ تۇرلەرى مەن ءولىم-ءجىتىم سانى, ىستەگەن جۇمىستارىنىڭ نەگىزگى سيپاتى مەن اۋقىمى, رەپاترياتسيا ءۇردىسى سىندى وزەكتى تاقىرىپتار قامتىلدى, – دەيدى جوبا اۆتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى نۇرلان دۋلاتبەكوۆ. اتالمىش ەڭبەكتىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىندە جاپونيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى يۋدزو حاراداعا وسى كىتاپتىڭ ءبىر داناسى سىيعا تارتىلدى. بۇل ەڭبەك جاپونياداعى الاپات ءزىلزالا ورىن العان تۇستا جارىققا شىققان. سوندىقتان «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتى ساتىلىمنان تۇسكەن قارجىنى تابيعات اپاتىنان زارداپ شەككەن ادامدارعا كومەك رەتىندە ارنايى قورعا اۋدارماق.
مايگۇل سۇلتان,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ ستۋدەنتى.