• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 26 ءساۋىر, 2017

جىر كومپيۋتەرمەن جازىلمايدى...

256 رەت
كورسەتىلدى

ۇزىناعاشتاعى قاراساي باتىر اتىنداعى مادەنيەت ۇيىندە جىرسۇيەر قاۋىم قالامگەر ماناربەك ءىزباساردىڭ ءۇش كىتابىنىڭ تۇساۋىن كەستى.

مارتەبەلى تۇساۋكەسەردە الدى­مەن ءسوز العان بەلگىلى عالىم-قالامگەر, م.و.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ءۋاليحان قاليجانوۆ بۇل شارانىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالانعان ەلباسى – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەنىنە باسا نازار اۋداردى.   «ەلباسىنىڭ ماقالاسىنداعى «تۋعان جەرگە تۋىڭ­دى تىك!» دەگەن ۇعىم وسىنداي شارالاردان باستالادى, – دەدى قا­لام­گەر-عالىم. – ۇلتتىڭ كوشىن باس­تايتىن, ۇلتتىڭ رۋحىن بيىككە كوتەرەتىن – كىتاپ. ونىڭ ىشىندە ولەڭ – قازاقپەن ەتەنە تۋعان قۇ­دى­رەت. قازاق ولەڭمەن قۋانىپ, ولەڭ­مەن ءبىرىن-ءبىرى جۇباتقان. زامان قان­­شا جەردەن العا وزعانمەن ولەڭدى ەش ۋاقىتتا كومپيۋتەرمەن تەرىپ جازا المايسىڭ... ولەڭ قادىم زامان­نان بە­رى تەك قانا قالاممەن جازىلعان, سون­دىقتان دا, ماناربەك, مەن ساعان حالقىڭدى قۋانتقان جىر جولدارىڭ مولايا بەرسىن دەپ قالام سىيلايمىن!»

قارىمدى قالامگەردىڭ اقىن­دا­ر­-

دىڭ جانىنا جاعىمدى, قۇلاعىنا جى­لى تيەر وسىناۋ تىلەگىن ءىلىپ الا ءجو­نەلگەن ءاربىر شەشەن مىنبەرگە شى­عىپ تۇرىپ «باتىرلار مەن اقىندار ەلىنىڭ» توپىراعىندا تۋىپ-وسكەن ءسۇيىنباي مەن جامبىل­دىڭ تاريحي جىرلارىنا توقتالماي ءوت­كەن جوق. حالىقتىق جىردىڭ قاسيەتىنەن ءنار الىپ, جان سەزىمىنىڭ قىل پەرنەسىن قالامىنىڭ ۇشىمەن دالدەپ ۇلگەرگەن ماناربەك ءىزبا­سا­روۆ بۇگىنگى تۇساۋى كەسىلگەن ءۇش كىتاپقا دەيىن «جانىمدا مەنىڭ جالىن بار», «كۇي دومبىرا, ساز عۇمىر», «ساۋلەسىن توگىپ, نۇر سەزىم», «جايىمدى قالاي ۇعارسىڭ»  اتتى بار­لىعى  جەتى كىتابىن وقىرمانعا ۇسىن­عانى كيەلى توپىراقتىڭ قا­سيەتى ەكەنى جايلى جانە اتاپ ءوتىل­دى. ادەبي-سازدى كەشتىڭ كوركىنە اي­­نالعان تالانت يەسى تۋرالى تە­رەڭ­نەن تەبىرەنە ءسوز سويلەگەن قا­لام­داستارى سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى ماناربەكتىڭ پروزا جانرىندا دا ەلەۋلى ۇلەسى بارىن ەسكە سالدى. 2006 جىلى «جازۋشى» باسپاسىنان «قازىرگى قازاق پروزاسى» سەريا­سىمەن شىققان «تابيعات حيكايالارى» اتتى اڭگىمەلەر جيناعى سونىڭ ايقىن دالەلى بولسا كەرەك-ءتى.

«اۋەلدە كوپشىلىك جازۋ ونە­رىن وڭاي كورەدى, قيامەتىن بىلە بەر­مەيدى», دەپ ءسوز باستاعان «قازاق ادە­بيەتى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى, جازۋشى جۇماباي شاشتاي ۇلى بۇل شارانى ءبىر كەزدە اۋداندىق «ەكپىندى ەڭبەك» گازەتىندە «پولك بالاسىنداي» بولىپ ۇلكەندەرمەن تەڭەسىپ تەر توگە قىزمەت ىستەگەن ماناربەكتىڭ مەحناتىنىڭ بۇگىنگى جەڭىس تويى دەپ وي سارالادى.

جۋرناليست, اقىن, جازۋشى, باس­پاگەر ازاماتتىڭ  رۋحاني سالا­دان ءوز ۇلەسىن الا ءجۇرىپ, بۇگىنگى تاڭ­دا بيزنەس بيىگىنە كوتەرىلۋى دە كوپ جايتتان حاباردار ەتسە كەرەك. «رۋحاني جاڭعىرۋ جولىندا بابالارىمىزدان ميراس بولىپ قالعان, قانىمىزعا سىڭگەن ءبۇ­گىنگى تامىرىمىزدا بۇلكىلدەپ جات­­قان ىزگى قاسيەتتەردى قايتا ءتۇ­لە­تۋدە» قالامگەر ماناربەك ءىزبا­ساروۆ­ت­ىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى وتە زور. تەك قانا تاريحي-تانىمدىق ءمانى بار 20 كىتاپ شىعارعان ەكەن. تاريحتىڭ قويناۋىنان سىر تارتقان سۇرانشى-ساۋرىق, مەدەت­بەك باتىرلار, قۇدايبەردى بي, باي­تەلى بابا, تاعى باسقا دا تاريحي شى­عار­ما­لار بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن ءوزىڭ­نىڭ ۇلتتىق  جانە جەكە باي­لى­عىڭ­دى ناقتى بىلۋگە باعىت بەرەرى انىق. «ءاربىر ولكەنىڭ حالقىنا سۋىقتا پانا بوپ, ىستىقتا سايا بولعان, ەسىمدەرى ەل ەسىندە ساقتالعان ءبىرتۋار پەرزەنتتەرى بار» دەمەكشى, مانار­بەكتىڭ «ايتۇمار» باس­پ­ا­سىنان شىققان حالىق ءۇشىن بوي­تۇ­مارداي بولعان تۇلعالار قاتارى  مولايا تۇسۋدە.

جامبىل اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى داستان ءشاينۇسىپوۆ, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ارىقباي اعىباەۆ, ارقالى  اقىن ورىسباي ءابدىلدا ۇلى, اقىن-كومپوزيتور جولداسحان قۇرامىسوۆ, قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ گەنەرال-لەيتەنانتى ء ادىل شاياحمەتوۆ, قازاق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى ابدىكەرىم سەرىكباەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى سوتتار قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەرىك بايباتىروۆ, اقىن-جازۋشىلار ناعاشىبەك قاپالبەكوۆ پەن دوقتىرحان تۇر­لى­بەك جانە باسقالارى مانار­بەكتىڭ بويىنداعى اقىندىق قاسي­ەتى­مەن قوسا, تۋعان جەرگە, ونىڭ  تا­ريحى مەن مادەنيەتىنە,  سالت-ءداس­تۇرىنە, بابالار مۇراسىنا دەگەن جاناشىرلىق قاسيەتىن باسا كور­سەتىپ, تىلگە تيەك ەتىپ جاتتى. اقىن­­­نىڭ قۇرمەتىنە ءان ايتىلدى, كۇي تارتىلدى, جىر وقىلدى.

قازاقستان جازۋشىلار ودا­عى­نىڭ مۇشەسى, مادەنيەت قاي­­رات­كەرى اقىن ماناربەك ءىز­با­سار­­دىڭ ادەبي-سازدى كەشىن ءدوڭ­گەلەتىپ جۇرگىزگەن اقىن باقىت بەدەل­حاننىڭ تىلىمەن ايتقاندا, «اقىن­نىڭ وقىرمانىنا ۇسىنىپ وتىرعان «ساعىم», «قوڭىر كۇزىم كەلدىڭ بە؟!», «تاعىلىم» اتتى جيناقتارى رۋ­­حاني جاڭعىرۋ ساتىسىندا جاڭا قا­دام بولعان زاماندا  كۇندە پ­ا­راقتالىپ, كۇندە وقىلىپ,  ونەگەلى ءدۇ­نيەگە اينالسىن», دەپ تۇيىندەر ەدىك.

گۇلزەينەپ سادىرقىزى,

تالعات ءسۇيىنباي,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى وبلىسى,

جامبىل اۋدانى

سۋرەتتى تۇسىرگەن 

نۇرمانبەت قيزات ۇلى

سوڭعى جاڭالىقتار