ءساۋىردىڭ باسىنداعى سايلاۋدا ەلباسىعا كورسەتىلگەن ەرەكشە سەنىم مەملەكەتتىڭ بۇكىل بيلىك جۇيەسىنە بارىنشا جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. ونىڭ ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن بيلىكتىڭ بارلىق تارماقتارى جۇمىلا جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس. بۇل كۇندەردە وسى ماسەلەلەر جان-جاقتى تالقىلانىپ جاتىر. ءتىپتى جەكسەنبى كۇنى دە.
ءيا, جەكسەنبى كۇنى كەشكىسىن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پارلامەنت دەپۋتاتتارىمەن, ۇكىمەت مۇشەلەرىمەن, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, «نۇر وتان» حدپ, «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق باسشىلارىمەن, وبلىس اكىمدەرىمەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن ءماجىلىسىن وتكىزدى. وندا ەلباسى ءسوز سويلەپ, ۇكىمەتكە ەلىمىزدىڭ الدىنا قويعان ستراتەگيالىق ماقساتتارىنا سايكەس بىرقاتار جاڭا تاپسىرمالار بەردى.
ءوز سوزىندە پرەزيدەنت باسقوسۋدىڭ نەگىزىنەن ەكونوميكا ماسەلەسىنە ارنالاتىندىعىن اتاپ كورسەتتى. سايلاۋ كەزىندە حالىق توپتاسقاندىعىن تانىتتى. بيلىكتىڭ باستى بۋىنىنا, ەلباسىعا دەگەن جوعارى سەنىم كورسەتتى. بيلىكتىڭ ەندىگى مىندەتى – سول سەنىمدى اقتاپ, حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ بولىپ تابىلادى. تاياۋ بەس جىلدا قازاقستان ازاماتتارىنىڭ تابىسى جوعارى ەلدەر توبىنا ەنۋى قاجەت. 2016 جىلعا قاراي جالپى ىشكى ءونىمنىڭ جان باسىنا شاققانداعى كولەمى كەمىندە 15 مىڭ اقش دوللارىنا جەتۋى ءتيىس. بۇل ءۇشىن ەكونوميكامىز جىل سايىن كەمىندە 7 پايىزدىق ءوسىم كورسەتكىشىمەن دامىپ وتىرۋى قاجەت ەتىلەدى.
ءوز سوزىندە ەلباسى ۇكىمەتتىڭ جاقسى جۇمىس ىستەگەندىگىن ايتىپ ءوتتى. سوعان سايكەس وعان قايتادان سەنىم كورسەتىلىپ وتىر. ەلباسى قابىلدانعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ۇكىمەتتىڭ الدىنداعى باستى ءمىندەت بولىپ قالا بەرەتىندىگىن اتاپ كورسەتتى. وتكەن جىلعى قارقىن مەن باقىلاۋ بوساڭسىماي, قايتا كۇشەيتىلۋى كەرەك. باعدارلامانى ءجۇزەگە اسىرۋ شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا جاعداي جاساۋى ءتيىس. وسى رەتتە قاعيداتتى تۇردە العاندا ۇكىمەتتىڭ جانە اكىمدەردىڭ جاڭا مىندەتى – شاعىن جانە ورتا بيزنەستى, شيكىزاتتىق ەمەس سەكتوردى ۇدايى دامىتۋ ارقىلى ەكونوميكانىڭ جىل سايىنعى ءوسىمىن تاعى دا قوسىمشا 3 پايىزعا جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ. ونىڭ 3 ءتۇرلى جولى بار. ولار – ينۆەستيتسيا تارتۋ, يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ, مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق ينستيتۋتتاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. ەلباسى ءوز سوزىندە مىنە, وسى ءماسەلەلەرگە ناقتى توقتالىپ, ۇكىمەتكە بىرنەشە تاپسىرما بەردى.
ينۆەستيتسيا تارتۋ
ينۆەستيتسيا تارتۋ – ەل بايلىعىن ارتتىرۋدىڭ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋدىڭ وزەكتى ارناسى ەكەندىگى بەلگىلى. بۇل شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا قولايلى جاعداي تۋعىزادى. قازىرگى كۇنى بۇكىل الەمدە باعانىڭ, سونىڭ ىشىندە, اسىرەسە, ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ ءوسۋى ايقىن بايقالىپ وتىر. بۇۇ حالىقارالىق ازىق-ت ۇلىك ۇيىمىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا بۇل الەمدىك قۇبىلىسقا اينالىپ بارادى. الايدا, قازاقستان ءوزىن-ءوزى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمدەرىن دامىتۋدى قامتاماسىز ەتە الاتىن ەلدەردىڭ قاتارىندا. دەمەك, سالاعا ينۆەستيتسيالار تارتۋ ارقىلى تىعىرىقتان جول تاۋىپ شىعۋعا بولادى. بۇعان قازاقستاننىڭ جاقسى مۇمكىندىكتەرى بار. وسى رەتتە ەلباسى كەيبىر ازىق-ت ۇلىك رىنوكتارىنىڭ مونوپوليالاندىرىلعاندىعىن سىنعا الدى. اگرارلىق سەكتور جانە ازىق-ت ۇلىك ماسەلەسى بويىنشا بارلىق جۇمىستى جولعا قويۋدى مەملەكەت باسشىسى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆ پەن جاڭادان تاعايىندالعان اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسىلجان مامىتبەكوۆكە تاپسىردى.
ترانزيتتىك مۇمكىندىكتى ارتتىرۋ
تاعى ءبىر ماسەلە ەلدىڭ ترانزيتتىك مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ ىسىنە قاتىستى. الىپ مەملەكەتتەردىڭ, باتىس پەن شىعىستىڭ اراسىندا قازاقستاننىڭ قولايلى گەوگرافيالىق ورنالاسۋى بۇل ءىستىڭ ءبىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەندىگىن كورسەتەدى. وسىعان وراي ەلباسى رەسپۋبليكانىڭ كولىكتىك ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋمەن قاتار ولاردىڭ جۇك تاسىمالى, تۋريستەر قوزعالىسى ءۇشىن اشىق بولۋىن اتاپ ايتتى. جۇكتەردى جەدەل رەسىمدەۋ, ەلدىڭ ترانزيتتىك مۇمكىندىگىن دامىتۋدا مەملەكەتتىك جەكە مەنشىكتى ءارىپتەستىكتى ەنگىزۋ ماسەلەسىن شەشۋ ءجونىندەگى ۇسىنىستاردى جەدەلدەتىپ قاراۋدى ۇكىمەتكە تاپسىردى.
كەزىندەگى باتىس پەن شىعىستىڭ اراسىن جالعاپ جاتقان كونە جىبەك جولىن قازىرگى زامان تالابىنا سايكەس قايتا جاڭعىرتۋ, وسىلايشا ەلىمىزدى حالىقارالىق ەكونوميكالىق ساۋدا جولىنىڭ ۇلكەن دالىزدەرىنىڭ بىرىنە اينالدىرۋ ەلباسىمىزدىڭ ماڭىزدى ستراتەگيالىق ماقساتتارىنىڭ ءبىرى ەكەندىگى بەلگىلى.
ەلباسى ۇكىمەتكە اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىنە تەكسەرۋ ءجۇرگىزۋدى تاپسىردى. جەردە ونى يگەرۋگە قابىلەتى بار, قوعامعا پايدا اكەلەتىندەر جۇمىس ىستەۋى كەرەك ەكەندىگىن ايتتى.
جالپى, قازاقستان اۋماعىنىڭ جەر قويناۋلارى ءالى تولىق تەكسەرۋدەن وتپەگەن. مۇنىڭ ءوزى الداعى ۋاقىتتا گەولوگيالىق جۇمىستاردى جولعا قويۋدى قاجەت ەتىپ وتىر. بۇل ۇلتتىق گەولوگيالىق كومپانيا قۇرۋدىڭ قاجەتتىگى تۋىنداۋدا دەگەن ءسوز. مۇنداي ىسپەن اينالىسۋ پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترى اسەت يسەكەشەۆ پەن «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ جاڭا باسشىسى تيمۋر ق ۇلىباەۆقا جۇكتەلدى.
يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ
مەملەكەت باسشىسى دامۋدىڭ سانالى ستراتەگياسىن باسشىلىققا العان ەلدەردىڭ بارلىعى يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ بويىنشا باسەكەگە ءتۇسكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. يننوۆاتسيا دەگەنىمىز – بولاشاققا باستايتىن جارقىن جول. سوندىقتان وسى ءىستى دامىتۋ جالپىۇلتتىق باسىمدىق رەتىندە جاريا ەتىلەتىندىگىن جەتكىزدى. بۇل ماقساتقا جەتۋدىڭ توتە جولدارىنىڭ ءبىرى – قازاقستاندى الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىم ورتالىقتارىنىڭ بىرىنە اينالدىرۋ, وسى ىسكە تاۋداي تالاپپەن كىرىسۋ بولىپ تابىلادى. ەكونوميكالىق پروگرەسس دەگەنىمىز, بۇل – ءبىرىنشى كەزەكتە تالانتتىلاردى تاۋىپ, دامىتىپ, ولاردى ەل يگىلىگىنە اينالدىرۋدىڭ كوشەلى جولى. قابىلەتتى ادامدار يننوۆاتسيالىق احۋالدى قالىپتاستىرۋ ىسىندە قاي ەلدە بولسىن ەرەكشە رولگە يە. قازاقستان دا وسى باعىتتا جۇمىس ىستەي باستادى. سونىڭ ماڭىزدى كورىنىسىنىڭ ءبىرى – ەلباسىنىڭ تىكەلەي باستاماشىلدىعىمەن قولعا الىنعان «بولاشاق» باعدارلاماسى.
ءوز سوزىندە ەلباسى رەسپۋبليكامىزدا وسى الەۋەتتىڭ ءالى كۇنگە دەيىن ءتيىمدى پايدالانىلماي كەلە جاتقاندىعىن سىنعا الىپ, مۇنىڭ ناقتى دالەلدەرى رەتىندە كوپتەگەن فاكتىلەردى كەلتىردى. ماسەلەن, وسى ۋاقىتقا دەيىن ەلىمىزدىڭ 4 مىڭعا تارتا جاستارى شەت ەلدەردەن زامان تالابىنا ساي ءبىلىم الىپ كەلگەندەرىمەن, ولاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى ناقتى ءوز ماماندىقتارى بويىنشا قىزمەت ىستەپ جۇرگەن جوق. بىلتىرعى جىلى وقۋ ءبىتىرىپ كەلگەن 1200-گە تارتا جاستىڭ ءۇشتەن ءبىرى عانا ءوز بىلىمدەرىنە لايىقتى قىزمەتكە ورنالاسقان. ءبىتىرۋشىلەردىڭ 85 پايىزى استانا مەن الماتى قالالارىندا قالعىسى كەلەدى. سەبەبى, كوپتەگەن ءوڭىرلەردە ولارعا دەگەن سۇرانىس بولعانىمەن, وسى الەۋەتتى ىسكە اسىرۋعا ءوڭىر باسشىلارى ايتارلىقتاي ءدارەجەدە كوڭىل بولمەي وتىر.
سونىمەن قاتار, ەلباسى ەندىگى جەردە مەكتەپ بىتىرۋشىلەردى مەملەكەت قارجىسى ەسەبىنەن باكالاۆريات بويىنشا وقۋعا جىبەرۋدى شەكتەپ, بۇل ءىس بويىنشا تەك ماگيستراتۋرالار مەن پەيدجي دوكتورلىققا جونەلتۋگە عانا ءمان بەرۋدىڭ قاجەتتىگىن ەسكەرتتى.
مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ ورتا جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ءىسىن دامىتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەردى. استانادا اشىلعان «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» قازىردىڭ وزىندە ۇلگىگە اينالا باستادى. كوپتەگەن شەتەلدىك ماماندار وندا جۇمىس ىستەۋگە ىنتا تانىتۋدا. مىنە, وسى ۋنيۆەرسيتەتكە وقۋعا تۇسكەن 500 ستۋدەنتتىڭ 248-ءى ەلىمىزدەگى قازاق-تۇرىك ليتسەيلەرىن بىتىرگەندەر ەكەن. بۇل نەنى كورسەتەدى؟ ءبىزدىڭ ورتا ءبىلىم جۇيەسىنىڭ زامان تالابىنا ءسايكەس ەمەس ەكەندىگىن مەڭزەيتىندەي.
ەلىمىزدىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋىنا ۇلەس قوسا الارلىقتاي يدەيالار از ەمەس. وسى رەتتە ەلباسى ءوز تاراپىنان مىنانداي ۇسىنىسىن ايتىپ قالدى. قازاقستاندا جەراستى سۋ قورىنىڭ ۇلكەن كوزدەرى بار ەكەندىگى بەلگىلى. مىنە, وسىلاردى جەر بەتىنە شىعارىپ, حالىق يگىلىگىنە جاراتۋدىڭ ءوزى ۇلكەن يننوۆاتسيالىق ءىس ەمەس پە؟ ەندەشە, يگىلىك كەلتىرە الاتىن ىستەرمەن نەگە شۇعىلدانباسقا.
ەلباسى ءوز سوزىندە ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترلىگىن رەسپۋبليكامىزداعى بارلىق مينيسترلىكتەردىڭ جۇمىستارىن ۇيلەستىرەتىن وزىندىك ءبىر اقىل-ويدىڭ ورتالىعىنا اينالدىرۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. وكىنىشكە قاراي, بۇل ۆەدومستۆو ونداي تالاپقا ازىرگە جاۋاپ بەرە الماي وتىر. ەندىگى كەزەكتە وسى مينيسترلىكتىڭ جۇمىسىن نىعايتۋ, جاڭا قىرىنان جانداندىرۋ تالاپ ەتىلەدى. وعان باسەكەلەستىكتى قورعاۋ قىزمەتى دە قوسىمشا تاپسىرىلىپ وتىر. سونىمەن قاتار, اتالمىش مينيسترلىككە بۇرىن «سامۇرىق-قازىنانىڭ» قۇرامىندا بولىپ كەلگەن دامۋ ينستيتۋتتارى تاپسىرىلادى. ال «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق قورىنىڭ نەگىزگى مىندەتى كومپانيالارداعى كورپوراتيۆتىك باسقارۋ ءىسىن ودان ءارى جەتىلدىرە ءتۇسۋ بولىپ تابىلادى.
مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق ينستيتۋتتار تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ
ەلباسى ءوز سوزىندە بۇل ماسەلەگە كادرلىق ساياساتتى ايقىنداپ جولعا قويۋ, سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستى كۇشەيتۋ, ەلىمىزدىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىن دامىتۋ, مەملەكەتتىك قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ, وڭىرلىك جانە فيسكالدىق ساياساتتى جۇرگىزۋ ءىسىن جەتىلدىرۋ, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى بەلسەندى تۇردە دامىتۋ سەكىلدى قىرلارىنان كەلىپ كوپ توقتالدى. سونىڭ ىشىندە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس ءماسەلەسىن ەرەكشە ايتتى. ەندىگى كەزەكتە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن كومپانيالاردا نەگىزگى جاۋاپكەرشىلىك جۇگى ارتىلعان قىزمەتكەرلەر سىبايلاستىققا ۇرىناتىن بولسا, وعان سول ۇيىمنىڭ ءبىرىنشى باسشىسى تىكەلەي جاۋاپ بەرەدى. وعان مۇنداي جاعدايدا قىزمەتتەن كەتۋگە تۋرا كەلەدى.
وسىعان وراي ەلباسى قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىنىڭ اشىق بولۋى ءتيىستى ەكەندىگىن ايتتى. سونىمەن قاتار, سوتتان تىس قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ قاجەت. مەنشىك بارىنشا قورعالۋى كەرەك. سوندا عانا نارىق ەكونوميكاسىن دۇرىس دامىتۋعا بولادى.
قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىن دامىتۋ باسىمدىق ءمانى بار ماسەلە بولىپ تابىلادى. بۇگىنگى كۇنى سوتتار اتقارۋشى بيلىككە ءتاۋەلسىز. بىراق ولاردىڭ كاسىپقويلىق دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى, جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ ازدىعى سوت ءوندىرىسىنىڭ ساپاسىنا ەلەۋلى اسەر ەتىپ وتىر. دەمەك, سوت جۇيەسىندەگى, بارلىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنداعى پاراقورلىقتى تۇبىرىنەن جوياتىن كەز كەلدى. وسىعان وراي ەلباسى ۇكىمەت پەن پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە قۇقىق قورعاۋ, سوت جۇيەسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ ءىسىن تاپسىردى.
مەملەكەت باسشىسى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ قازىرگى جۇمىسىنا ءوزىنىڭ كوڭىلى تولمايتىندىعىن ءبىلدىردى. بۇل ورتالىقتاردىڭ ءاۋ باستا حالىققا كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ كوپتەگەن تۇرلەرىن ءبىر جەرگە جيناقتاي وتىرىپ, ءبىر تەرەزە قاعيداتى بويىنشا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن قۇرىلعاندىعىن ەسكە سالا كەلە, وسى قاعيداتتىڭ ءالى كۇنگە دۇرىس ورىندالماي وتىرعاندىعىن سىن تەزىنە الدى. وسىعان وراي جالپى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ساپاسىن ودان ءارى ارتتىرۋ قاجەتتىگىن, بۇل ءۇشىن قىزمەت ستاندارتتارىن, قىزمەتتەردى وڭتايلاندىرۋدى, ەلەكتروندىق قىزمەتتى ەنگىزۋدى, سونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى كەزەكتە حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋدى تاپسىردى.
سونىمەن, كەڭەستە اتاپ كورسەتىلگەنىندەي, قازاقستان قازىرگى كۇنى قۋاتتى مەملەكەت رەتىندە قالىپتاسۋ ۇستىندە. ەلىمىز ءوزىنىڭ سوڭعى جىلدارعى ەكونوميكالىق قارىشتى دامۋى ءناتيجەسىندە ەل ىشىندەگى پروبلەمالاردى تولىقتاي شەشە الاتىنداي جاعدايعا جەتتى. بۇل رەتتە تاۋەلسىز قازاقستان مەملەكەتىنىڭ تابىستى دامۋىنىڭ ءۇش نەگىزگى شارتى رەتىندە مىقتى مەملەكەتتىڭ قۇرىلعاندىعىن, ءتيىمدى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتقاندىعىن, ءبىرتە-بىرتە كاسىبي كادرلاردىڭ قالىپتاسۋ ۇستىندە ەكەندىگىن اتاپ كورسەتۋگە بولادى. ەندى وسى ءىستى ودان ءارى جەتىلدىرە ءتۇسۋ قاجەت. كەڭەستە ەلباسى كوتەرگەن ماسەلەلەردىڭ بارلىعى وسىعان قاراي باعىتتالدى. ال ونىڭ تۇپكى ءناتيجەسى حالىقتىڭ تۇرمىس جاعدايىنىڭ ەلەۋلى جاقسارعاندىعىنان, ءومىر ساپاسىنىڭ ارتا تۇسكەندىگىنەن كورىنبەك.
ءمان بەرەتىن ماسەلەلەر
ءسوزىنىڭ سوڭىندا ەلباسى قازىرگى كۇننىڭ قامىنان تۋىندايتىن اعىمدا تۇرعان بىرنەشە ماسەلەنى اتاپ كورسەتتى. ولار – يندۋستريالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءىسىن بەلسەندى تۇردە جالعاستىرۋ, ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ, كوكتەمگى ەگىستى دۇرىس جۇرگىزۋ, الەۋمەتتىك سالا ماسەلەلەرىنە ەرەكشە ءمان بەرۋ. سونىمەن قاتار قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىقتى قاتاڭ نازاردا ۇستاۋدى, وتكەن جىلدىڭ سىناعىنان بىرنەشە مىسالدار كەلتىرە وتىرىپ ۇكىمەتكە ناقتى تاپسىردى. بارلىق تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋ جاساۋدى پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە جۇكتەدى جانە جوعارىدا ايتىلعان تاپسىرمالاردىڭ قالاي ورىندالعاندىعى كىمنىڭ كىم ەكەندىگىن كورسەتەتىندىگىن قاداپ تۇرىپ ايتتى.
سەنىمگە ىسپەن جاۋاپ بەرمەك
وتىرىستا ءبىرىنشى بولىپ ءسوز العان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ ۇلكەن ماڭىزدى شارۋالاردا ەلباسىنىڭ سەنىم بىلدىرگەندىگىنە راحمەتىن ايتا كەلە, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسىندە قولعا الىنىپ جاتقان ىستەردى بايان ەتتى. قازىرگى كۇنى ينۆەستورلارعا, ءىرى, ورتا جانە شاعىن بيزنەس وكىلدەرى مەن ءىسىن ەندى باستاعان كاسىپكەرلەرگە قاجەتتى تەتىكتەر ازىرلەنگەن. بيىلعى جىلى 1,5 تريلليون تەڭگەنىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالارى جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. جالپى جىل سوڭىنا دەيىن 192 جوبا ىسكە قوسىلادى. سونىمەن قاتار, بيىلعى جىلدان باستاپ بۇرىننان جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان كاسىپورىنداردى مودەرنيزاتسيالاۋ تۇرعىسىنان قايتا جاڭعىرتۋ ءىسى قولعا الىنادى.
ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ ءوز ءسوزىندە ءوڭىر جۇرتشىلىعى ەلباسى سەنىمىنە ىسپەن جاۋاپ بەرەتىندىكتەرىن جەتكىزدى. بيىلعى جىلى بۇل وڭىردە 10 ۇلكەن ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسپاق. بىلتىرعى جىلدان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان وسىنداي ءىرى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە 26 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلىپ وتىر. ماڭعىستاۋ وبلىسى ازىق-ت ۇلىكتىڭ كوپتەگەن تۇرلەرىن سىرتتان اكەلەتىندىگىنە قاراماستان, ولاردىڭ باعاسىنىڭ كوتەرىلۋى ەلىمىز بويىنشا العاندا ەڭ ءتومەنگى دەڭگەيلەردىڭ بىرىندە.
سونداي-اق ول وبلىس ءوز بەتىمەن جۇمىسسىزدىقپەن كۇرەس جونىندەگى «جول كارتاسىن» جۇزەگە اسىرۋدى ودان ءارى جالعاستىرا تۇسكەندىگىن, وسى ىسكە جەرگىلىكتى جەردە 4,5 ميلليارد تەڭگە بولىنگەندىگىن جەتكىزدى. بيىلعى جىلى وبلىستا حالىقتى گازبەن, تەلەديدارلىق حابارلارمەن قامتۋ ءىسى 100 پايىز ورىندالاتىندىعىن ءمالىم ەتتى.
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى اناتولي باشماكوۆ سايلاۋ كەزىندە حالىقتىڭ ەلباسىنا جوعارى سەنىم كورسەتكەندىگىن ايتا كەلە, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن وسى سەنىمدى جەڭىسىمەن قۇتتىقتادى. ءوزىنىڭ دەپۋتات رەتىندە ەلباسى ۇسىنعان قوعامدىق ينستيتۋتتاردى دامىتۋ, سونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەسىن بارىنشا قولدايتىندىعىن ايتتى.
كەڭەس سوڭىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى كارىم ءماسىموۆ ءسوز سويلەدى.
– بۇدان ەكى اپتا بۇرىن بۇكىلحالىقتىق سايلاۋدا ءسىز قازاقستاندىقتاردىڭ 95,55 پايىز قولداۋىنا يە بولدىڭىز. مەنىڭ ءسىزدى وسى زالدا وتىرعانداردىڭ اتىنان تاعى دا سول تەڭدەسسىز جەڭىسىڭىزبەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى, – دەدى پرەمەر-مينيستر. – ەكى اپتانىڭ ىشىندە ءسىز بارلىق اتقارۋشى بيلىكتىڭ ورگاندارىن قالىپتاستىرىپ, قايتا بەكىتتىڭىز. ۇكىمەتكە تولىق قۇرامدا, جەكە ماعان ۇكىمەت باسشىسى رەتىندە ءسىز جوعارى سەنىم مانداتىن بەردىڭىز. ءسىزدىڭ تاراپىڭىزدان قازاقستاننىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىندا, 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق جوسپاردا, ءسىزدىڭ بيىلعى جىلعى قاڭتارداعى جولداۋىڭىزدا, «نۇر وتان» حدپ سەزىندە سويلەگەن ءسوزىڭىزدە, ۇلىقتاۋ راسىمىندەگى ءسوزىڭىزدە العا قويعان مىندەتتەر بۇگىن دە وتە ماڭىزدى.
كارىم ءماسىموۆ ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارى تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرما جىلدىعىنا ورىندالاتىنىنا سەندىردى.
سۇڭعات ءالىپباي.
-----------------------------------------
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.