مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەل دامۋىنىڭ ەڭ نەگىزگى تىرەگى اتا زاڭىمىزعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلاردى ماقۇلداپ, ءتيىستى زاڭعا قول قويدى. وسىلايشا, ءتاۋەلسىزدىك تاريحىنىڭ 25 جىلدىق اسا ماڭىزدى بەلەسىنەن ابىرويمەن وتكەن قازاق ەلى دامۋدىڭ كەلەسى كەزەڭىنە زامان تالابىنا ساي جاڭعىرعان جاڭا كونستيتۋتسيامەن قادام باستى.
جۇرتشىلىق نازارىنا ەلباسىنىڭ ءوزى ۇسىنعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار جوباسى ءبىر اي بويىنا جالپىۇلتتىق تالقىعا تۇسكەنى ءمالىم.
بۇل ورايداعى تالقىلاۋعا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى ارقىلى ەل جۇرتشىلىعى – زيالى قاۋىم وكىلدەرى, حالقىمىزعا بەلگىلى زاڭگەرلەر مەن ساراپشىلار عانا ەمەس, الىس-جاقىن شەت ەلدەردىڭ مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, حالىقارالىق ساراپشىلار دا بەلسەنە قاتىستى. ولاردىڭ بارلىعى دەرلىك ءوز پىكىرلەرى مەن پايىمداۋلارىندا قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ءدال قازىرگى كەزەڭدە ۇسىنىپ وتىرعان كونستيتۋتسيالىق ءوزگەرىستەرىن جوعارى باعالاپ, بۇل قادام قازاق ەلىمەن بىرگە تۇتاستاي ەۋرازيا وڭىرىندەگى دەموكراتيالىق ۇدەرىستەرگە تىڭ سەرپىن بەرەتىنىن العا تارتتى.
جاڭارعان كونستيتۋتسيانىڭ ءمان-ماڭىزىن, ونداعى ءاربىر باپتىڭ كەلەشەكتە اتقارار قىزمەتىن زاڭ سالاسىنىڭ بىلگىرلەرى, ساياساتتانۋشىلار مەن ساراپشىلار, مەملەكەت تاريحىن زەردەلەيتىن زەرتتەۋشىلەر ءالى ايتا جاتار. ءبىز وسى باعاندا تەك ەكى ماسەلەگە نازار اۋدارعاندى ءجون كوردىك.
بىرىنشىدەن, بۇل وزگەرىستەر بيلىك تارماقتارىنىڭ اراسىنداعى وكىلەتتىكتەر مەن قۇزىرەتتىلىكتىڭ ارا-سالماعىن تەڭگەرە ءتۇستى. ياعني, وسى ۋاقىتقا دەيىن پرەزيدەنتتىڭ قولىنا شوعىرلانىپ كەلگەن ءبىرشاما قۇزىرەت ۇكىمەت پەن پارلامەنتكە بەرىلدى. مىسالى, ەندىگى ۋاقىتتا ۇكىمەت قۇرامىن جاساقتاۋعا پارلامەنت تىكەلەي ىقپال ەتەتىن بولسا, ۇكىمەت ءوزى ازىرلەگەن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا ءوزى جاۋاپ بەرەدى, سونداي-اق, بۇرىن پرەزيدەنتتىڭ قۇزىرىندا بولىپ كەلگەن كەيبىر ماسەلەلەردى ءوزى شەشەتىن بولدى. بۇل وزگەرىستەر تۇتاستاي بيلىك تارماقتارىنىڭ يكەمدى ءارى ساپالى جۇمىسىنا اسەر ەتەدى. شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىستەرىن جىلدامداتادى. ساراپشىلاردىڭ باسىم كوپشىلىگى وسى تۇسقا كوبىرەك توقتالىپ جاتتى. بىراق بىزدىڭشە, بۇل وزگەرىستەر بيلىكتىڭ ءۇش تارماعىنىڭ اراقاتىناسىنداعى ءوزارا تەڭگەرىمدى قامتاماسىز ەتىپ, ساياسي تۇراقتىلىقتى نىعايتادى. ەلدىڭ الداعى ۋاقىتتا دا بەرەكە-بىرلىگىن ساقتاپ, العان باعدارىنان تايماي, ورنىقتى ءارى تۇراقتى دامۋىن جالعاستىرۋى ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى دا وسى دەپ ويلايمىز.
ەكىنشىدەن, ەلباسىنىڭ ەرەن ەڭبەگىن ايشىقتاۋعا قاتىستى كوپتەگەن ۇسىنىستار وسى جولى دا ايتىلدى. ەلورداعا اتىن بەرۋدەن باستاپ, استانا حالىقارالىق اۋەجايىن ن.ءا.نازارباەۆ اتىمەن اتاۋ سىندى ءبىراز جىل بۇرىن جاسالعان ۇسىنىستار قايتا كوتەرىلدى.
راسىندا دا, قازاقستاننىڭ قالىپتاسىپ, دامۋىنداعى تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ ەڭبەگى وراسان. وعان تاياۋ كەلەشەكتە ءالى تالاي كوز جەتكىزەتىن بولامىز. ەلباسى ءالى دەربەس مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارى قالىپتاسا قويماعان ەلدىڭ مەملەكەتتىلىگىن نىعايتىپ, قيىن-قىستاۋ كۇندەردەن, تاعدىرلى ساتتەردەن امان-ەسەن الىپ شىقتى. شيرەك عاسىر ءىشىندە كەتكەنىمىز كەلدى, ورتامىز تولدى. تاتۋلىق پەن بىرلىكتىڭ, بەرەكەلى ەڭبەكتىڭ ناتيجەسىندە باق-داۋلەتىمىز ارتتى. وركەنيەتتەر ورىسىندە كوش باستاعان الىپ مەملەكەتتەردىڭ مۇراگەرى بولعان ۇلى دالا ەلى جاھاندىق ۇدەرىستەرگە قايتا ارالاستى. اراعايىندىققا دا, تورەلىك ايتار ءتوبەبيلىككە دە تۇسە الاتىن ەڭسەسى بيىك ەل رەتىندە تانىلدى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ باستاۋىندا تىزگىنىن ۇستاعان ەرىنە ەلباسىم دەپ ەرە بىلگەن ەلىمىزدىڭ ءوز كوشباسشىسىن ايرىقشا قادىر تۇتاتىنى دا سوندىقتان. بۇل – بىزگە عانا ەمەس, وزگە جۇرتتارعا دا ءتان تاريحي زاڭدىلىق بولسا كەرەك. قاي حالىق تا ءوز تاريحىنىڭ ۇلى ءداۋىرىن باستاپ بەرگەن پەرزەنتتەرىنەن ىقىلاس-مەيىرىن ايامايدى ەكەن. اقش-تىڭ تاۋەلسىزدىگىن جاريالاپ قانا قويماي, ونىڭ قۋاتتى مەملەكەت رەتىندە قالىپتاسۋىنا نەگىز قالاعان دج.ۆاشينگتوندى امەريكالىقتار قالاي قۇرمەتتەسە, بەسىنشى رەسپۋبليكاسىن قۇرىپ, فرانتسيانىڭ سەرپىندى دامۋىنا جول اشقان شارل دە گولدى – فرانتسۋزدار, گەرمانيانى بىرىكتىرىپ, مىقتى يمپەرياعا اينالدىرعان بيسماركتى نەمىستەر ءدال سولاي ءالى كۇنگە دەيىن ۇلىقتايدى.
تۋىسقان تۇركيا مەملەكەتىن قۇرعان, تۇرىك بالاسىنىڭ ەڭسەسىن تىكتەپ, ەلىن قايتا جاڭعىرتقان مۇستافا كەمال اتاتۇرىك تە سولاي.
ەندەشە, سان عاسىرلار بويى بابالارىمىزدىڭ اڭسارى بولعان تاۋەلسىزدىك تۋىن جەلبىرەتىپ, جاسامپاز مەملەكەت قۇرعان, الاشتىڭ اسقاق ارمانىن ءجۇزەگە اسىرىپ, قازاق ەلىن ءتورتكۇل ءدۇنيەگە تانىتقان, ەڭسەسىن تىكتەپ, ەلدىكتىڭ بيىك بەلەسىنە شىعارعان ەلباسىن ەلىنىڭ ايرىقشا قۇرمەت تۇتۋى دا زاڭدىلىق. ەلباسى ءۇشىن دە قابىرعالى حالقىنىڭ رياسىز ىقىلاس-مەيىرىنەن ارتىق, ودان بيىك ەشتەڭە جوق. مۇنى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ءوزى دە سان رەت ايتقان. سوندىقتان دا بولار, زاڭدى قابىلداۋ بارىسىندا پرەزيدەنت ەسىمىن ۇلىقتاۋعا بايلانىستى كوپتەگەن ۇسىنىس قابىلدانبادى, بىراق كونستيتۋتسيادا بەكىتىلگەن ەلباسىنىڭ مارتەبەسى ەشقاشان وزگەرتىلمەيتىنى ناقتىلاندى.
ايبىن شاعالاق,
«ەگەمەن قازاقستان»