• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
14 ءساۋىر, 2011

قىتايداعى ءورتتى 7,5 مىڭ ادام سوندىرۋدە

362 رەت
كورسەتىلدى

وتەماقى تولەۋ جوسپارى ازىرلەنۋدە «فۋكۋسيما-1» اتوم ەلەكتر ستانسا­سى­نىڭ وپەراتورى تەرسو كومپانياسى وزىنە قاراستى اەس-تەگى اپات سالدارىنان بولعان شىعىنعا وتەماقى تولەۋ جوس­پا­رىن جاساۋ جۇمىستا­رىن باستادى. وسىنىڭ الدىندا اگەنتتىك جەرگىلىكتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا سىلتەمە جاساي وتىرىپ, اپات سالدارىنان بولعان شىعىندارعا تولەنەتىن وتەماقى كولەمى ال­دىن الا ەسەپ بويىنشا 2-3,8 تريلليون يەن (24-45 ملرد. دولل.) بولادى دەپ حابارلاعان ەدى. سول سياقتى تەرسو-نىڭ توپ-مەنەد­جەرى م.سيميتسۋ اەس وپەراتورىنىڭ وتەماقى شىعىندارىن ءبو­لىسۋ تۋ­رالى بىرقاتار جاپوندىق ەنەرگەتيكالىق كومپانيا­لاردىڭ ۇسى­نىستارىمەن ءوزىنىڭ تانىس ەمەس ەكەنىن دە مالىمدەگەن. مۇباراك 15 تاۋلىككە قاماۋعا الىندى ەگيپەتتىڭ باس پروكۋراتۋراسى ەلدىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى حوسني مۇباراك پەن ونىڭ بالالارىنىڭ قاماۋعا الىنعانى تۋرالى حابارلادى. Associated Press اگەنتتىگىنىڭ حابار­لاۋ­ىن­شا, ەگيپەتتىڭ ەكس-پرەزيدەنتى مۇباراك 15 ءتاۋ­لىككە قامالعان. سول سياقتى ونىڭ بالالارى دا 15 تاۋلىككە قاماۋعا الىندى. وسىعان دەيىن مۇباراكتىڭ وتباسى شارم-ەل-شەيح قالاسىندا ءۇي تۇتقىنىندا وتىرعان بولاتىن. تەرگەۋشىگە جاۋاپ الۋعا شاقىرىلعان كەزدە 130 شاقىرىم جول جۇرۋگە ءماجبۇر بولعان ەكس-پرەزيدەنتتىڭ اياق استىنان قان قىسىمى كوتەرىلىپ, ءجۇ­رەك سوعىسى ناشارلاپ كەتكەندىكتەن, ول اۋرۋحاناعا جاتقى­زىل­عان-دى. جاعدايى جاقسارا سالىسىمەن تەرگەۋشى تىكەلەي اۋرۋحانادا جاۋاپ الۋدى باستاعان. چەركەستەر كاددافيگە كومەكتەسپەك چەركەستىك قوعام قايراتكەرلەرى ىشكى وپپوزيتسياعا قارسى كۇرەستە ليۆيا دجا­مي­حيرياسىنىڭ كوسەمى مۋاممار كاددافيگە وزدەرىنىڭ كومەكتەرىن ۇسىنىپ, اشىق حات جولدادى. سولتۇستىك كاۆكازدان شىققان مۇسىلماندار بولىپ تابىلاتىن چەركەس حالقى بۇگىندە بۇكىل الەمگە تاراپ كەتكەن. ونىڭ دياس­پورالارى تۇركيادا, سيريادا, يزرايلدە جانە ليۆيادا تۇرادى. دياسپورانىڭ ەڭ ءىرىسى رەسەيدە قونىس تەپكەن. ءبىز ورىس-چەركەس سوعىسى كەزىندە وسى ەلگە قاشقان چەركەستەردى شىن جۇرەكتەن قارسى العان ليۆياعا كومەكتەسۋ ارقىلى ءوزىمىزدىڭ بو­رىشىمىزدى وتەگىمىز كەلەدى, دەپ مالىمدەگەن چەركەس قايرات­كەر­لەرىنىڭ ءماجى­لىسىنە قاتىسقان اسلان بەشتو. ميگرانتتار ەۋرووداققا جىك سالدى سولتۇستىك افريكادان ەۋرووداققا اع­ىل­عان زاڭسىز ميگراتسيا تاسقىنى بلوكقا مۇشە 27 ەلدىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ كەزدەسۋىن ۋشىقتىرىپ جىبەردى. كوپتەگەن مينيسترلەر شەكارالىق باقى­لاۋدى كۇشەيتىپ, يتاليادا ۋاقىتشا تۇرۋعا رۇقسات العان 20 مىڭعا جۋىق تۋنيستىكتەردى ءوز اۋماقتارىنا جىبەرمەۋ جونىندە شەشىم قابىلداپ, فرانتسيانىڭ جاعىنا شىقتى. وعان  جاۋاپ رەتىندە ريم شەنگەن ايماعى مەن بۇكىل ەۋرووداق يدەيا­سى­نىڭ كۇيرەيتىندىگى تۋرالى ايتا باستادى. ءبىز كورشىلەردەن ىن­تىماقتاس بولۋدى سۇرادىق, ال ەۋروپا بىزگە وزدەرىڭ شەشىڭدەر دەپ جاۋاپ بەردى. مۇنداي جاعدايدا ەۋرووداققا مۇشە بولۋدان قانداي دا ءبىر ماعىنا بار ما, دەپ اتاپ كورسەتتى يتاليا ىشكى ىستەر ءمينيسترى روبەرتو ماروني ليۋكسەمبۋرگتەگى كەزدەسۋ قورىتىندىسىندا. كەلىسسوزدەردى قايتا باستاۋعا شاقىردى بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋن كورەيا تۇبەگىندەگى جانجالداسۋشى ەلدەردى ۇنقا­تى­سۋدى قالپىنا كەلتىرىپ, وڭىردەگى شيەلەنىستى باسەڭسىتۋ ءۇشىن قىزمەتتەستىكتى كە­ڭەيتە تۇسۋگە شاقىردى. پان گي مۋن يادرولىق پروبلەما جونىندەگى التى جاقتى كەلىسسوزدەردى نەعۇرلىم تەزىرەك قايتا باستاۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى. «التىلىقتىڭ» كەلىسسوزدەرى رەسەيدىڭ, قىتايدىڭ, جاپونيانىڭ, اقش-تىڭ كحدر-ءدىڭ جانە وڭتۇستىك كورەيانىڭ ديپلوماتتارىنىڭ قاتىسۋىمەن 2003 جىلى باستالعان بولاتىن. پان گي مۋن وڭتۇستىك كورەيانىڭ سىرتقى ىستەر جانە سىرتقى ساۋدا ءمينيسترى لاۋازىمىندا بولعان 2004-2006 جىلدارداعى كەزەڭدە عانا كەلىس­سوز­­دەر­دە تابىستارعا قول جەتكىزىلگەن ەدى. قىتايدىڭ سولتۇستىگىندە 7,5 مىڭنان استام ادام, نەگىزىنەن اسكەري قىزمەت­شىلەر مەن پوليتسەيلەر, ورماندى ورتتەن قورعاپ قالۋ ءۇشىن كۇش سالۋدا. حەبەي پروۆينتسياسىنداعى ورمان القا­بىن­داعى ءورت وتكەن سەيسەنبى كۇنى باستالعان. باستاپقى ءورت ءسوندىرۋ شارالارى ناتيجە بەرمەگەن, ءسويتىپ, تاڭعا جۋىق وت-جالىن ورماننىڭ 133 گەكتار ۋچاسكەسىن قامتىعان. ءورت­تەن زارداپ شەككەندەر تۋرالى مالىمەت جوق. قىتايدىڭ ورتالىق پروۆينتسيالارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن حەبەيدە سوڭعى ايلاردا مەيلىنشە قۇرعاقشىلىق بولىپ تۇرعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. تەراكت جاسادى دەگەن كۇدىكتى ۇستالدى بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ استاناسى مينسك قالاسىنداعى مەترودا بولعان تەر­رورلىق اكتىنى جاسادى دەگەن كۇدىكتى ۇستالدى. باس پروكۋراتۋرانىڭ وكىلى اندرەي شۆەد­­تىڭ جۋرناليستەرگە حابارلاعانىنداي, جاس ادامنىڭ جارىلىسقا قاتىسى بار ەكەندىگى ءىس جۇزىندە دالەل­دەنگەن. ونى ول ادامنىڭ ايتقاندارى دا, سىرتقى باقىلاۋ كامە­راسىنداعى جازبالار دا راستاپ وتىر. تەرگەۋ توبىنىڭ باسشىسى جارىلىستى ورىنداۋشىنىڭ 1986 جىلى تۋعان جىگىت ەكەنىن حابارلاعان. سول سياقتى جارىلىستى وبلىس ورتالىعىنان كەلگەن جاستاردىڭ جاساعاندىعى تۋرالى دا اڭگىمەلەر بولعان. بىراق قاي وبلىستان ەكەندىگى ناقتى­لى ايتىلماعان كورىنەدى. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
سوڭعى جاڭالىقتار