مارفۋعا سەلتەتكەنوۆا اجەيدىڭ كەلبەتى مەن قيمىلىنا قاراپ تاڭعالماسقا بولمايدى. ءتاڭىرى سىيلاعان ۇزاق جاسى مەن دەنساۋلىعى بولار, اجەيدى قاشان كورسەڭ دە قاراعايداي بولىپ, ديۆاننىڭ ۇستىندە كىتاپ وقىپ وتىرادى. قىزى جىبەك اپاي اجەمىزدىڭ كىتاپ وقىعاندى ۇناتاتىنىن ايتادى. جاس كەزىندە مەدرەسەدە وقىعان, اراب ءحارپىن جاقسى بىلەتىندىكتەن كوبىنە «قۇراندى» تۇپنۇسقاسىنان وقيدى ەكەن. سونىمەن قاتار, اجەي شوبەرەلەرى اكەلىپ بەرگەن كىتاپتاردى, جۋرنالداردى قازاق, ورىس, تاتار, باشقۇرت تىلدەرىندە بىردەي وقي بەرەدى.
مارفۋعا اجەي رەسەيدىڭ قورعان وبلىسىندا 1902 جىلى ناۋرىز ايىندا تۋعان. ونىڭ ءومىرى تاقتايداي تەگىس بولعان جوق. زامانا اكەلگەن قيىندىقتاردىڭ بارلىعىن دا باسىنان وتكەردى. اجەيدىڭ شالى ۇلى وتان سوعىسىنا اتتانعاندا, مارفۋعانى ەڭبەك ارمياسىنا جىبەرەدى. سيىر دا ساۋدى, استىق تا جينادى, مال دا باقتى. بەينەتتى كورۋىندەي كوردى. سوعىستان بۇرىنعى جىلدارى دا جىرعاماعان ەدى. اشقۇرساق ءارى ۇرەيمەن وتكىزگەن جىلدار از بولعان جوق.
مارفۋعا 12 بالا تاربيەلەدى, ونىڭ ەكەۋى شالىنىڭ بۇرىنعى ايەلىنەن قالعان, باۋىرىنا سالعان قىزدارى ەكەن. ولاردان قازىر 40 نەمەرە, 30 شوبەرەسى بار, ءتىپتى شوپشەكتەرىنىڭ الاقانىنان سۋ ىشكەن باقىتتى جان. وسكەمەندە تۇراتىن ۇلكەن قىزى 97 جاسقا كەلىپتى. ءوزىن باعىپ-قاعىپ وتىرعان التىنشى قىزى جىبەك اپايدىڭ ءوزى جەتپىستى القىمداپ قالدى.
بۇگىندە 115 جاسقا تولىپ وتىرعان اجەيدى جاقىن بىلەتىن تۋىستارى ونىڭ اق كوڭىل, ەشكىمدى رەنجىتپەگەن, جۇرەگى تازا كىسى ەكەنىن ايتادى.
– ول ۇيگە كەلگەن كىسىنىڭ بارلىعىنا باتاسىن بەرىپ وتىرادى, جاس كۇنىنەن ەشكىمگە جاماندىق جاساماپتى, ءتىلى تيمەپتى. سوسىن انام وتە ەڭبەكقور بولدى. جۇزدەن اسىپ كەتكەندە دە ادامدارعا قۇران سۇرەلەرى جازىلعان تۇمارلار ىستەپ بەرەتىن, تىگىن تىكتى. ول قاراپ وتىرمايدى, – دەيدى قىزى جىبەك اپاي.
ءبىر قىزىعى, وسىدان ەكى جىل بۇرىن مارفۋعا اجە قاتتى اۋىرىپ, ەكى اي توسەك تارتىپ جاتىپ قالىپتى. بالالارى اناسى قايتىپ تۇرمايتىن بولار دەپ, دايىندالا باستايدى. «جەدەل جاردەم» شاقىرعانى بولماسا, اۋرۋحاناعا دا اپارمايدى. ال مارفۋعا اجەي بىرتە-بىرتە بەتى بەرى قاراپ, جازىلىپ كەتەدى دە, سول تۇرعاننان كەيىن تاماق تاڭدامايتىن بولىپتى.
– بۇرىن اسقا تالعاممەن قارايتىن, ەت, جۇمىرتقا, دۇكەندەگى شۇجىقتى, قانت جەمەيتىن. قازىر ءبارىن جەيدى, – دەيدى جىبەك اپا ك ۇلىپ.
مارفۋعا اجەي ءالى شيراق. جاسى 112-گە كەلگەنشە بەس ۋاقىت نامازىن ۇزبەپتى. ءسوزى دە پىسىق. ول ەندى ءبىر-ەكى جىلدا 117 جاسقا كەلسە, گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن جاپوندىق ميساو وكاۆانى قۋىپ جەتەدى. اجەيدىڭ ءوزى جاپوندىق ايەلدەن دە اسىپ تۇسكىسى بار ەكەن. ونىڭ بۇل ارمان-ماقساتى نەگىزسىز دە ەمەس, ۇزاق جاساۋ بۇل كىسىنىڭ اناسى جاعىنان كەلسە كەرەك. اناسى دا, تاعى ءبىر ناعاشى اعاسى دا جۇزدەن اسقان كورىنەدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي