كەشە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى 2016 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جانە الدا تۇرعان مىندەتتەر جايىن قاراستىرعان كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىن وتكىزدى.
وتىرىستا بايانداما جاساعان دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ القالى جيىننىڭ جەكە مينيسترلىك بولىپ قۇرىلعان كەزەڭدە ءوتىپ وتىرعانىن ايتىپ, زامان تالاپتارىنا ساي مينيسترلىكتە جاڭا 3 كوميتەتتىڭ ومىرگە كەلگەنىن العا تارتتى.
ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ الدىنا قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋ ماقساتىندا مينيسترلىكتىڭ 5 نەگىزگى باستامانى انىقتاپ, سوعان سايكەستى كوپتەگەن جۇمىستاردىڭ اتقارىلۋى ءتيىس ەكەنىن نازارعا ۇسىنعان مينيستر ولاردىڭ ءارقايسىسىنا جەكە توقتالىپ ءوتتى. سونىمەن ول قانداي باستامالار؟
ءبىرىنشى باستاما – دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن پاتسيەنتتەردىڭ مۇددەسىنە قاراي ينتەگراتسيالاۋ دەپ اتالىپتى, ياعني بۇل العاشقى پروفيلاكتيكالىق بۋىن دەڭگەيىنەن باستاپ, ودان كەيىنگى بارلىق كەزەڭدەردى قامتيتىن مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ بىرىكتىرىلگەن جۇيەسىن ەنگىزۋ بولسا, بۇل رەتتە اتقارىلاتىن جۇمىستاردىڭ قاراسى اجەپتاۋىر. اتاپ ايتقاندا, ادامداردىڭ عۇمىر جاسىن ۇزارتۋ باعىتىندا ۇلتتىق باعدارلاما قابىلداۋ جوسپارلانىپ, سالانى تسيفرلاۋ جانە اقپاراتتاندىرۋ جونىندەگى شارالار ءوز جالعاسىن تاپپاق, سونىمەن بىرگە, ەمحانالارعا تىركەۋ ەرەجەلەرى وڭتايلاندىرىلاتىن كورىنەدى.
ەكىنشى باستاما – ەىدۇ ۇسىنىستارىنا ساي ستاندارتتاردى ءسايكەستەندىرۋ. بۇل شارالار اياسىندا جەكە مەديتسينانى دامىتۋداعى كەدەرگىلەردى جويۋ, مەملەكەتتىك فۋنكتسيالاردى تاۋەلسىز كاسىبي ورتاعا بەرۋ, ءدارى-دارمەك جانە مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ باعاسىن رەتتەۋ جوسپارلانعان. ءۇشىنشى باستاما رەسۋرستاردى ءتيىمدى قولدانۋ ماسەلەسىنە قاتىستى. دەنساۋلىق سالاسىنداعى
ينفراقۇرىلىمدىق جانە كادرلىق ساياساتتى قايتا قاراۋعا, جەكە جانە شە-
تەلدەن ينۆەستيتسيالار تارتۋ مەن مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن دامىتۋعا, عىلىم مەن مەديتسينالىق ءبىلىمدى جەتىلدىرۋگە ءمان بەرىلەتىنىنە نازار اۋدارعان ۆەدومستۆو باسشىسى, ءتورتىنشى باستامانىڭ قارجىلاندىرۋدىڭ وڭتايلى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا قاتىستى ەكەنىن ايتتى. بۇل رەتتە ءبىرنەشە ءمىندەت العا شىقپاق. ماسەلەن, ستاتسيونارلىق كومەكتى پايدالانۋ دەڭگەيىن ءتومەندەتۋ, وزىق مەديتسينالىق ترانسفەرتتەردى ەنگىزۋدى ىنتالاندىرۋ, العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك بيۋدجەتىن قاجەتتىلىكتەرگە قاراي ءبولۋمەن قاتار نەگىزگى قورلاردى, كاپيتالدىق شىعىنداردى, مەديتسينالىق ءجانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالارعا قىزمەت كورسەتۋگە كەتەتىن شىعىنداردى, قارجىلىق قىزمەتتەردىڭ شىعىندارىن ەسەپكە الا وتىرىپ, تاريفتەر مەن شىعىنداردى قايتا قاراۋ جوسپارلانىپ وتىر. بەسىنشى باستاما – پاتسيەنتكە ەسەپ بەرەتىن جانە ترانسپارەنتتىلىكتى قاراستىراتىن جۇيەنى باسقارۋ. وسىنداي قاداۋ-قاداۋ بەس باستاماعا ءمان بەرە سويلەپ, مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىن بەرە وتىرىپ, كورپوراتيۆتىك باسقارۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ ءتارىزدى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ كەزەكتە تۇرعانىن ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ورتاعا سالۋىنان سالا بويىنشا الدا كوپتەگەن وزگەرىستەر جۇرەتىنىن اڭداۋعا بولاتىنداي.
ارينە, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇرەتىن وزگەرىسكە ەلەڭدەمەيتىن جان جوق. باس اۋىرىپ بالتىر سىزداي قالسا بارا قالاتىن, كومەك سۇرايتىن ورنىڭ – مەديتسينالىق مەكەمەلەر. ونىڭ ۇستىنە 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەل ازاماتتارى مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) اياسىندا مەديتسينالىق كومەك الۋ جانە مەديتسينالىق مەكەمەنى تاڭداۋ قۇقىنا يە بولادى. ازاماتتاردىڭ بىرقاتار ساناتتارى ءۇشىن ءمامس جۇيەسىنە جارنالار مەن تولەمدەر جاساۋ 2017 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستالسا, كەلەسى جىلدىڭ باسىنان باستاپ ءمامس تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى (تمككك) بويىنشا قارجىلىق وپەراتور جانە ءمامس اياسىنداعى مەديتسينالىق قىزمەتتەردى ستراتەگيالىق ساتىپ الۋشى قىزمەتىن اتقارا باستايدى.
القا وتىرىسىنان ۇققانىمىز ءمامس-ءتى ەنگىزۋ بۇكىل دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋمەن بىرگە كەشەندى تۇردە جۇرگىزىلىپ وتىرادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى جاھاندىق ماسەلەلەر (جۇقپالى ەمەس اۋرۋلاردىڭ ءوسۋى, جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى سالاداعى رەسۋرس تاپشىلىعىنىڭ ءوسۋى, ەگدە جاستاعى تۇرعىندار سانىنىڭ ءوسۋى) بۇل سالاعا كەتەتىن شىعىنداردىڭ كوبەيۋىنە اكەلۋدە, سوندىقتان دا مەملەكەتكە دە, حالىققا دا ونىڭ ەڭ ءبىر وڭتايلى, ەڭ ءبىر ءتيىمدى جولداردى قاراستىرىپ جۇرگىزىلگەنى باستى ولجا بولماق.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»