بۇگىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى القاسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وندا ەلباسىنىڭ جولداۋدا ايتقان تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ جولدارىمەن اوك-ءتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى تالقىلاندى, دەپ حابارلادى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ەلباسى جاڭا جولداۋىندا اگروونەركاسىپتىك كەشەندى بولاشاعى زور سالالاردىڭ ءبىرى رەتىندە كەزەكتى رەت اتاپ كورسەتتى. مينيسترلىكتىڭ الدىندا اوك-ءتى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا درايۆەرىنە اينالدىرۋ جونىندە ناقتى مىندەتتەر قويىلىپ وتىر.
بۇگىندە قازاقستاننىڭ الەمدىك ازىق-ت ۇلىك نارىعىندا ءوز ورنىن الۋى جانە ەڭ الدىمەن, ەكولوگيالىق تازا تاعام ءونىمى ارقىلى ءبىرىنشى ورىندى يەلەنۋى ەلىمىزدىڭ باستى ماقساتى بولىپ سانالادى. العا قويعان ماقساتتارعا تولىعىمەن قول جەتكىزۋ ءۇشىن ەلباسىمىز بيىل 14 اقپاندا اوك-ءتى دامىتۋدا جاڭا مەملەكەتتىك باعدارلامانى بەكىتتى.
باعدارلامانىڭ باستى ارتىقشىلىقتارى: ىشكى نارىقتى ارتتىرۋ جانە وتاندىق ءونىمنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن دامىتۋ, اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسياسىنا شاعىن جانە ورتا شارۋاشىلىقتاردى تارتۋ, سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ جانە ساۋدا-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ بولىپ ەسەپتەلەدى.
مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ جانە جاقسى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋ ماقساتىندا 28 اقپانداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا ماقۇلدانعان كەلەسىدەي ءىس-شارالار جوسپارى جاسالدى.
باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋداعى نەگىزگى ءتاسىلدىڭ ءبىرى – شاعىن جانە ورتا شارۋاشىلىقتاردى اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسياسىنا تارتۋ.
ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن وتكەن جىلدان بەرى اتالعان جوبا ىسكە اسىرىلا باستاعان بولاتىن. 15 مىڭ جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتى قامتىعان 157 كووپەراتيۆ قۇرىلدى. ولاردىڭ بازاسىندا جۇزدەن اسا ءسۇت قابىلدايتىن پۋنكت جانە جەتى مىڭ وتباسىلىق مال جەمدەۋ ورىندارى ۇيىمداستىرىلدى.
2017 جىلى اكىمدىكتەر 410 كووپەراتيۆ قۇرۋ تۋرالى جوسپارلاۋدا (مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا 326 اشك).
ىشكى نارىقتى تولتىرۋ مەن وتاندىق ءونىمنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن دامىتۋ جانە مەملەكەتتىك كومەكتىڭ قارجىلىق شارالارىن ءتيىمدى پايدالانۋ ءۇشىن سەزىمتال تاۋارلار يمپورتىنىڭ ورنىن الماستىرۋدا ناقتى ينديكاتورلار بەلگىلەندى, ەكسپورتتى ۇلعايتۋ جانە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى قاراستىرىلدى.
سۋبسيديانىڭ 11 ءتيىمسىز ءتۇرىن قولدانىستان الدى, سۋبسيديانىڭ 39 ءتۇرىنىڭ نورماتيۆىنە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى.
ناتيجەسىندە, سول بيۋدجەت كولەمىندە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ وندىرۋشىلەردى قامتۋى 7,5 ەسەگە ۇلعايادى (67-دەن 500 مىڭعا دەيىن) جانە ەڭ الدىمەن, شاعىن شارۋاشىلىقتار مەن كووپەراتيۆتەر قامتىلادى.
سوعان قوسا, جاڭا مەحانيزمدەر سوڭعى ناتيجەگە باعىتتالعان. ياعني, ونىمدىلىك, سالماق ءوسىمى مەن وندىرۋشىلىك قۋاتىن تولىقتاي جۇمىس ىستەتۋ.
سونىمەن قاتار, مەملەكەتتىك رەتتەۋدى تسيفرلىق تەحنولوگيالارعا كوشىرۋ كوزدەلۋدە. ناقتى توقتالساق, سۋبسيديالاردى اۆتوماتتاندىرۋ پروتسەسى ەنگىزىلەدى. بۇگىنگى كۇنى سۋبسيديالاردىڭ 17 باعىتىنىڭ ەكەۋى – اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعى, تىڭايتقىشتار بويىنشا عانا ءوتىنىم ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالى ارقىلى بەرىلەدى.
وسى جىلى پايىزدىق مولشەرلەمە, تىڭايتقىشتار, گەربيتسيدتەر بويىنشا تولىق اۆتوماتتاندىرۋ ىسكە اسىرىلادى. كەلەسى جىلى بارلىق سۋبسيديالاردى بەرۋ پروتسەسىن اۆتوماتتاندىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل وتىنىمدەردى قاراۋ مەرزىمىن ورتاشا ەسەپپەن 2,5 ەسەگە – 18 كۇننەن 7 كۇنگە دەيىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل شارا سۋبسيديا بەرۋ كەزىندەگى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن تومەندەتەدى.
2021 جىلعا دەيىن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋدى 40%-عا ۇلعايتۋدى مىندەتتەيتىن ناقتى تاپسىرمالار بار. وسى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ءۇشىن ءار جىلعا شاعىلعان ناقتى ينديكاتورلار بەلگىلەنگەن.
بيىل ەكسپورتتى 10% ۇلعايتۋ كوزدەلىپ وتىر.
سۋ جانە جەر رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ جونىندەگى تاپسىرمالار اياسىندا: 41 اپاتتىق جاعدايداعى سۋ شارۋاشىلىق جۇيەسىن جانە گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردى رەكونسترۋكتسيالاۋ, 22 جاڭا سۋ قويماسىن سالۋ, جەر سۋارۋ ينفراقۇرىلىمىن جانە درەناجدىق جۇيە قۇرىلىسىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا شارالار جۇزەگە اسادى.
جوعارىدا بەلگىلەنگەن شارالار ەلباسىنىڭ 600 مىڭ گەكتاردان اسا جەردى تۇراقتى سۋلاندىرا وتىرىپ, 2021 جىلى ونىڭ كولەمىن 2 ملن. گەكتارعا جەتكىزۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار, مەمەلەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا, تىڭايتقىشتاردى سۋبسيديالاۋ مەحانيزمىن قاراستىرۋ تىڭايتۋ كولەمىن 376 مىڭ تونناعا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.