كوزتانىس كەلىنشەك تەلەفون سوققان. مۇعالىم ەدى. مەكتەپتە ناۋرىز مەرەكەسىنە وراي باقوسۋ وتكىزىلەدى دەيدى. بۇيىمتايى - سول جيىندا ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىمىزدى كورسەتۋ ءۇشىن ستسەناري جازىپ بەرۋىم كەرەك ەكەن. تۇساۋكەسەر, بەتاشار, نەكە سۋىن ىشكىزۋ.
جاڭالىق ەمەس. ەل ەگەمەندىگىن الىپ, ناۋرىز مەرەكەسى العاش تويلانعان كۇننەن بەرى كورسەتىلىپ كەلە جاتقان قازاقتىڭ باي ءداستۇرىنىڭ ءبىرى. وزگەرگەن, جاڭاشا سيپات العان, مازمۇنى تەرەڭدەتىلىپ, ماعىناسى ارتقان ەشتەڭە جوق. بۇرىنعى كورىنىس. بىزدىكى – قايتالاۋ. بەينە قازاق قىز ۇزاتىپ, كەلىن تۇسىرگەننەن باسقا ەشتەڭە ءبىتىرمەگەن ءتارىزدى. «سالت-داستۇرگە بايمىز» دەگەندە, ەكى ۇرتىمىز تولىپ, ءوزىمىز كۇمپيىپ-اق كەتەمىز. بىراق بىلەتىنىمىز بەن قايتالايتىنىمىز – ساۋساقپەن سانارلىق قانا.
باسقاسىن بىلاي قويعاندا, مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ, ياكي, ون ەكىدە ءبىر گ ۇلى اشىلماعان قىز بالانىڭ بەتىن اشىپ, نەكە سۋىن ىشكىزگەنىمىز قالاي بولار ەكەن؟ ۇلتتىق ۇعىمنىڭ ۇڭعىسىندا مۇنداي ءراسىم ادام ومىرىندە ءبىر-اق رەت جاسالسا كەرەك-ءتى. ال ءبىز جىل سايىن ناۋرىزدا سول ءداستۇرىمىزدى قايتالاپ, كامەلەتكە تولماعان قىزىمىزدىڭ بەتىن اشىپ, ونى ەرجەتپەگەن ۇلىمىزعا قوسىپ, ولارعا نەكە سۋىن ءىشكىزىپ جاتامىز. وسىنىمىز ەرسى ەمەس پە؟ اتا-اناسى قايدا قاراپ وتىر؟
شاماسى, قازىرگى جاستار ءمان بەرە بەرمەيدى عوي دەيمىن. ءايتپەسە, ءجون بىلەتىن اتا-انا ۇكىدەي ءۇلپىلدەتىپ باعىپ-قاعىپ وتىرعان قىزدارىنىڭ بەتىن ءجونسىز اشتىرىپ, ءجون-جوسىقسىز نەكە سۋىن ىشكىزبەس ەدى.
مەرەكە سايىن تۇساۋ كەسۋ ءراسىمى كورسەتىلەدى. اياعىن اپىل-تاپىل جاڭا باسىپ كەلە جاتقان ءسابي بولسا, ءبىر ءسارى. الدەقاشان شاۋىپ كەتكەن بالپاناقتاي بالا. بۇرىن دا «الا ءجىپتى اتتاما» دەپ ىرىمداپ ءبىر رەت تۇساۋى كەسىلگەن. قايتا-قايتا كەسە بەرگەننىڭ نەسى ءسان؟ سوندا ول بالانىڭ ءجۇرىس-تۇرىسى العاشقى كەسكەن كىسىگە ۇقساي ما, جوق الدە كەيىنگى ادامعا ما؟
قازاق ىرىمشىل ەمەس پە ەدى؟! تۇساۋدى دا اناۋ-مىناۋ ادامعا ەمەس, ەلگە سىيلى, ابىرويلى كىسىگە كەستىرىپ, سول ادامداي بولسىن دەپ ىرىمداۋشى ەدى. سونان سوڭ سۇرىنبەسىن دەپ جاس بالاعا جەتەلەتەتىن. ال, ناۋرىز مەرەكەسى سايىن الدەقاشان شاۋىپ كەتكەن بالانى ۇستاپ الىپ, ونىڭ تۇساۋىن كەسۋ – قازاقتىڭ سول ىرىمىنا قىرىن بولماي ما؟..
ەگەر شىنىمەن ۇلتتىق ءراسىمدى ناسيحاتتاۋعا اڭسارىمىز اۋىپ تۇرسا, وزگەشە جول ىزدەگەنىمىز جاراسىمدى بولماق. ءارى ەڭبەكتەگەن بالاعا دەيىن بىلەتىن تاپتاۋىرىن تاقىرىپتى قاۋزاي بەرگەنشە, ەلدى ەلەڭ ەتكىزە تۇسەتىن جاڭالىق قىلىپ, عاسىرلار قويناۋىندا تۇنشىعىپ جاتقان ساف التىن ىسپەتتى باسقا سالت-ءداستۇرىمىزدى ورالتىپ الساق, وڭ بولماس پا ەدى؟
بايقال ءبايادىلوۆ